თავი სხვის მხრებზე
როგორც ზღაპრებიდან ვიგებთ, მრავალი წლის წინ უამრავი ადამიანი მიემგზავრებოდა ცხრა მთასა და ცხრა ზღვას იქით უკვდავების წყლის მოსაპოვებლად. ალბათ დიდხანს სიცოცხლის სურვილი თავიდანვე ჩაიდო ადამიანებში. ვეჭვობ სადღესასწაულო ტორტში ჩარჭობილ 200 სანთლის ჩაქრობაზე ბევრი არ იტყოდა უარს.
ვერ გეტყვით ჩვ. წ. ა – მდე რა ხდებოდა ამ მხრივ, როგორ ცდილობდნენ ჩვენი წინაპრები სიცოცხლის გახანგრძლივებას, მაგრამ მოდი ყველამ ერთად, დიდი ისტორიული ნახტომი გავაკეთოთ, მერე თქვენ კარგად მოკალათდით სავარძელში, მე კი რაც ვიცი იმას მოგიყვებით.
მაშ ასე, ნახტომის შემდეგ ჩვენ XVII საუკუნეში აღვმოჩნდით. ამ დროს ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ვინმე იოჰან კონრად დიპპელი, რომელსაც ზოგიერთი მკვლევარი ფრანკენშტეინის ისტორიულ წინაპრად მიიჩნევს. მისი მოღვაწეობის მთავარი მიზანი უკვდავების ელექსირის შექმნა იყო. გააკეთა კიდეც რაღაც ზეთისმაგვარი სითხე. იოჰანი ბევრ ექსპერიმენტს ატარებდა. იგი ადამიანის სხეულის ნაწილებს დიდ ქვაბში ხარშავდა და ასე ცდილობდა ჯადოსნური სითხის დამზადებას, მაგრამ როგორც მიხვდით არაფერი გამოუვიდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას ამ პოსტის წაკითხვის შანსიც ექნებოდა, თუმცა…
გასულ საუკუნეში მედიცინა ძალიან განვითარდა და ისეთი ოპერაციების ჩატარება გახდა შესაძლებელი რასაც ბევრი ვერ წარმოიდგენდა. მაგალითად, გულის გადანერგვის ოპერაცია, რომელიც პირველად 1967 წლის 3 დეკემბერს გააკეთა სამხრეთ აფრიკელმა ექიმმა კრისტიან ბერნარდმა. მართალია პაციენტმა სულ რაღაც 18 დღე იცოცხლა ოპერაციის შემდეგ, მაგრამ მიუხედავად ამისა ოპერაციების გაკეთება მაინც გაგრძელდა და წარმატებულადაც – პაციენტები წლების მანძილზე ცოცხლობდნენ გადანერგილი გულით.
ექიმი ბერნარდი თავის მასწავლებლად რუს მეცნიერს, ვლადიმერ დემიხოვს მიიჩნევდა, რომელიც ზოგადად ტრანსპლანტაციის ფუძემდებლად ითვლება. დემიხოვმა 1954 წელს, ტრანსპლანტაციის შედეგად მიღებული ორთავიანი ძაღლი წარუდგინა საზოგადოებას. (ბევრში შეიძლება პროტესტს იწვევდეს ძაღლებზე მსგავსი ექსპერიმენტების ჩატარება, მაგრამ მეცნიერება მსხვერპლს მოითხოვსო.) ძაღლის ორივე თავი კარგად გამოიყორებოდა, იღებდა საკვებს, რეაგირებდა გარშემო მყოფ ადამიანებზე. თავები ერთმანეთსაც კი ეთამაშებოდნენ.(!) ძაღლმა ორ თვემდე იცოცხლა. ექიმის კვლევებმა რამდენადაც დიდი აღიარება მოიპოვა უცხოეთში, იმდენად არ წყალობდნენ საბჭოთა კავშირში ქვეყნის მეთაურები. მას ნორმალური ლაბორატორიაც არ ჰქონია, მრავალ საათიან ოპერაციებს ჩაბნელებულ და უჰაერო სარდაფში ატარებდა.
აქამდე ცოტა უფრო ადრე, 1928 წელს, სერგეი ბრიუხონენკომ ძაღლის მოჭრილი თავი გააცოცხლა. დაუჯერებელია მაგრამ მოჭრილი თავი ენას ყოფს და პირს ილოკავს. თავდ იხილეთ თუ არ გჯერათ.
მოკლედ, ასეთი ექსპერიმენტები ზოგჯერ საეჭვო ზღვარს უახლოვდება. ვინ იცის, თუნდაც ამ წუთას რომელიღაც ბნელ (ნათელ) სარდაფში ვინ რა ექსპერიმენტს ატარებს მეცნიერების სახელით, რომლითაც სიცოცხლის გახანგრძლივება (და არა მარტო) გახდება შესაძლებელი.
რამდენიმე თვის წინ ლინდსეი ანდერსონის ფილმი ”ბრიტანული ჰოსპიტალი” ვნახე. ფილმში მოქმედება საავადმყოფოში ვითარდება, იმ დროს როცა გარეთ, საზოგადოებაში არსებულ უთანასწორობას ხალხი აპროტესტებს. საავადმყოფოს მთავარი ექიმი ფრანკენშტეინის იდეით არის შეპყრობილი და სხვადასხვა ადამიანის ორგანოებით ერთი ადამიანის აწყობას ცდილობს, რომელიც უფრო გამძლე იქნება ჩვეულებრივთან შედარებით. ოპერაცია წარმატებით მიდიოდა, ბოლოს კი მიხვდნენ რომ სხეულზე მისაკერებელი თავი უვარგისი ყოფილა. საჭირო გახდა ახალი თავის მოძიება. მოიძიეს კიდეც. საავადმყოფოში ჟურნალისტი იყო შეპარული და კამერით იღებდა ყველაფერს რაც იქ ხდებოდა, სწორედ ის ჟურნალისტი დაიჭირეს ექიმებმა, ხელის მარტივი მოძრაობით თავი მოაჭრეს და საექსპერიმენტო სხეულს მიაკერეს. სასწაული მოხდა, ნაწილებად აწყობილმა ადამიანმა გამოიღვიძა, ამუშავდა. ჟურნალისტს არ ეჭაშნიკა საკუთარი თავის სხვის მხრებზე ნახვა და ექიმებისგან თავის დაღწევა სცადა. ძიძგილაობის დროს თავი სხეულს მოსძვრა, ექსპერიმენტი ჩაიშალა.
უნივერსალური, გამძლე ადამიანის შექმნა დროებით გადაიდო.
პ.ს. ნამდვილად მესმის ჟურნალისტის, რომელიც უკმაყოფილო დარჩა ექსპერიმენტის შედეგებით. მეც არ მესიამოვნებოდა რომ ვინმეს ჩემთვის თავი მოეჭრა, მერე კი რომელიმე მონარქიული სახელმწიფოს მეფისთვის მიეკერებინა, მაშინ როგორღა გავიგო – მეფე ვარ თუ პაიკი?!
მოჭრიალე კარი და სიზმარი გამოძახებით
ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში მყოფი ადამიანი უამრავ რამეზე ფიქრობს, მითუმეტეს მაშინ როცა არ ეძინება. ფიქრის გარდა ოცნებაც შეიძლება, ან რომელიღაც დავიწყებული სიტყვის გახსენება, რომელიც არ გასვენებს, მაგალითად ის თუ რა ერქვა დონ კიხოტის ცხენს. გახსენების მცდელობა იწყება პირველივე ასოდან. ”ა”, არა, ”ა” არ ერქვა. ”აბ”, ”აბგ”, ”აბდ”, ”აბე”… აბელი არა. ”აბეგ”, … ”აბევ”… და ასე მიყოლებით. მერე როგორც იქნება ”რ”- მდეც მიხვალთ, მერე ”რო” და ”როსინანტი”. არის!!!
წუხელ, როგორც იტყვიან ხოლმე, თვალზე რული არ მეკარებოდა, დონ კიხოტის ცხენს რომ როსინანტი ერქვა ეგეც მახსოვდა და საწოლში ოთხკუთხედი ხის ბორბალივით ტრიალის დროს ერთი ძველი სიზმარი გამახსენდა. სიზმარი სადაც კარი ვიყავი და გაღება-დაკეტვის დროს ვჭრიალებდი. აი, ამას ჰქვია ნამდვილი სიურეალისტური სიზმარი.
სიზმართან ერთად ისიც გამახსენდა რომ ამ ყველაფრის შესახებ მეგობარს წერილი მივწერე, სადაც სიზმრის გარდა იმასაც ვუყვებოდი თუ როგორ ჭრიალებს სახლში ერთი კარი და ისიც, რომ მამაკაცთა გარკვეული კატეგორია ქალებს ისე ექცევა როგორც კარს – როცა მოესურვებათ გააღებენ, როცა უნდათ დაკეტავენ, მიაჯახუნებენ, კლიტეს დაადებენ… და ვაი იმას ვინც ამ დროს ჭრიალს დაიწყებს, მაშინვე ანჯამებიდან ამოაგდებენ და გარეთ მოისვრიან.
მოკლედ, არა მგონია ვინმეს სურდეს მოჭრიალე კარი იყოს, თუნდაც სიზმარში. იმისათვის რომ სიზმრად ის დაგვესიზმროს რაც ჩვენ გვინდა, არსებობს გააზრებული სიზმრის ფენომენი. ანუ რას ნიშნავს ეს: სპეციალური სავარჯიშოებით და გარკვეული გამოცდილების შემდეგ, ადამიანს შეუძლია მართოს თავისი სიზმარი და მასში მხოლოდ ის აკეთოს რასაც თავად მოისურვებს: იფრინოს, ნავით ტბაში შეცუროს და ითევზაოს, თხილამურებით ისრიალოს, ჩარლი მინგუსთან ერთად დაუკრას საყვირზე და ა.შ. თუმცა ისიც ფაქტია – დონ კიხოტის ცხენის სახელის გახსენება უფრო ადვილი საქმეა, ვიდრე სასურველი ზმანების ხილვა.
ამ თემასთან დაკავშირებით უამრავი ლიტერატურა და საიტი არსებობს ინტერნეტში. (სტატია ვიკიპედიაში, ინგლისურ ენაზე; ეს კი რუსულენოვანი საიტი.) სურვილის შემთხვევაში შებრძანდით ვებ-გვედებზე და ისწავლეთ სასურველი სიზმრის გამოძახება, დაამარცხეთ კოშმარები და აიხდინეთ რეალობაში განუხორციელებადი ოცნებები. წარმატებები!
დღეისთვის ჩემი ჭრიალი ამით დამთავრებულია.
ჩანგალი
ჩანგალი თუ დაგივარდა, ”რიდერში” ახალი პოსტი გამოჩნდებაო.
ბლოგური სიბრძნე.
ჩანგალი, ერთის მხრივ ძალიან ძველი ნივთია, მეორეს მხრივ კი – ახალი. ჩანგალმა მეტად რთული ევოლუციური გზა განვლო ვიდრე ჩვენი ერთგული მსახური გახდებოდა. ყველაზე ძველი ჩანგლის ნიმუში ქალაქ ნეაპოლის ნაციონალურ მუზეუმში ინახება, მისი ასაკი 2 500 წელია. თუმცა მაშინ მას იმ დანიშნულებით არ იყენებდნენ როგორც ჩვენ. მას უფრო მზარეულები ხმარობდნენ კერძების მომზადებაში, ძველ ეგვიპტეში კი რელიგიური ცერემონიების ჩატარებისას იყენებდნენ, მაგალითად ადამიანების მსხვერპლშეწირვის დროს. გაგიკვირდებათ და თანამედროვე ჩანგალმა სულ რაღაც XIX საუკუნის ბოლადან დაიწყო მასობრივად გავრცელება.
XI საუკუნეში, ბიზანტიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლში ცხოვრობდა პრინცესა, რომელსაც საჭმლის ხელით ჭამა სირცხვილად მიაჩნდა. სწორედ ის ითვლება იმ ადამიანად რომელმაც პირველად გამოიყენა ჩანგალი დანიშნულებისამებრ. სპეციალურად მისთვის დამზადებულ ერთადერთ ჩანგალს ორი სწორი ოქროს კბილი (მგონი კბილები ჰქვია ჩანგლის წვეტებს ხო?) ჰქონდა და სპილოს ძვლის, სადაფით დამშვენებული ტარი. ევროპაში სწორედ ბიზანტიიდან შევიდა ჩანგალი, კერძოდ კი იტალიაში. თუმცა ვინც ჩანგალი ნახა ყველა გაოცდა, ეს რაღააო, რად გვინდა ჩანგალი როცა ღმერთმა ხელები მოგვცაო და ა.შ. ჩანგალი დავიწყებას მიეცა.
ჩანგლის ძეგლი სპრინგფილდში. მისურის შტატი, ა.შ.შ.
ამის შემდეგ კიდევ რამოდენიმე საუკუნე გავიდა სანამ ისევ მეტ-ნაკლებად აქტუალური გახდებოდა ჩანგლის ხმარება. მანამდე კი ევროპელი არისტოკრატები თავისებურად ზრუნავდნენ ჭამის დროს სისუფთავის დაცვაზე. წესის თანახმად ხორცის აღება სამი თითით იყო მიღებული, დასვრილი ხელების გაწმენდა ტანსაცმელზე არ შეიძლებოდა, ამისთვის მაგიდის გადასაფარებელი არსებობდა, რომელსაც ჭამის განმავლობაში ცვლიდნენ კიდეც. მოდაში იყო საჭმლის ხელთათმანებით მირთმევა, ასევე ახალი კერძის ჩამოტარების წინ სუფრასთანვე ხელის დაბანვა. (ნაპოლეონს თურმე ეზარებოდა და მხოლოდ ჭამის წინ იბანდა ხელებს) ჩანგლის მაგივრად ძირითადად ორ დანას იყენებდნენ.
ჩანგლის მიმართ კათოლიკური ეკლესიაც ცუდად იყო განწყობილი. ის ზედმეტი ფუფუნების საგნად მიაჩნდათ, და უფრო მეტიც, ეშმაკის ქმნილებად. ბერებისთვის სასტიკად აკრძალული იყო მისი გამოყენება.
ინგლისში, სადაც ჩანგალი პირველად 1608 წელს გამოჩნდა, XIX საუკუნეშიც კი აკრძალული იყო ჩანგლის გემებზე ხმარება. საწყალი მეზღვაურები… არც ქალი, არც ჩანგალი.
ასე თუ ისე, ჩანგალი ნელ-ნელა, მაგრამ მაინც გავრცელდა მთელს ევროპაში. (1630 წელს ამერიკაში, მასაჩუსეტის გუბერნატორი ერთადერთი იყო მთელს კონტინეტზე ვისაც ჩანგალი ჰქონდა) თავდაპირველად რათქმაუნდა მხოლოდ საზოგადოების მაღალ წრეებში. აბა, რიგით მოკვდავებს სად ჰქონდათ იმის შესაძლებლობა რომ ჩანგალი შეეძინათ, ის იმ დროს მხოლოდ ძვირფასი ლითონისგან მზადდებოდა და ძვირი ღირდა. ნაკლებად შეძლებულ ოჯახებში სადილის დროს სპეციალურად მცირე პაუზას იღებდნენ რომ ნახმარი ჩანგლები გაერეცხათ და ხელმეორედ მიეტანათ სუფრაზე. მომავალში სწორედ უჟანგავი ლითონის წარმოებამ განაპირობა ჩანგლის მასობრივად გავრცელება.
ჟენევის ტბაში ჩარჭობილი ჩანგალი.
მიუხედავად ყველაფრისა, ერთ კბილიანი ჩანგალი ოთხ კბილიანად გადაიქცა, უამრავი გაჭირვების გადალახვისგან ცოტა ”მხრებშიც” მოიხარა მოხუცი კაცივით და ჩვენს თეფშებთან, საპატიო მარცხენა ადგილიც მყარად დაიკავა. ეგ კი არა და, დღესდღეისობით უკვე სხვადასხვა სახეობის ჩანგალი არსებობს: თევზის საჭმელადო, ომარებისთვისო, მაკარონისთვისო…
სამწუხაროდ, საქართველოში ჩანგლის გავრცელების შესახებ ინფორმაცია ვერ მოვიპოვე. მარტო იმის თქმა შემიძლია, რომ საქართველოში საზოგადოება ორ ნაწილად არის გახლეჩილი: ხინკლის ჩანგლით და ჩანგლის გარეშე მჭამელ საზოგადოებად.
გრძელი მაკარონის დასახვევად განკუთვნილი ჩანგალი.
პ.ს. პოსტის დასაწყისში, სურათზე, ნაჩვენებია გრძელი მაკარონის ჩანგლის დახმარების გარეშე ჭამის მოკლე ინსტრუქცია, დანარჩენი თქვენს ფანტაზიაზეა დამოკიდებული.
კლავიატურა, თითები და ფიქრები
რამოდენიმე თვეა რაც ხელში კლავიატურა ავიღე და წერა დავიწყე, უფრო ზუსტად შვიდი თვე. ამ შვიდი თვის მანძილზე, კლავიატურაზე ასოების ასაკრეფად მხოლოდ რამოდენიმე თითს ვხმარობ. ესენია: მარჯვენა ხელის საჩვენებელი და იშვიათად ცერა და შუათითი, მარცხენა ხელზეც დაახლოებით მსგავსი სიტუაციაა, იმ განსხვავებით რომ აქ უფრო ხშირად ვხმარობ ზემოთ ჩამოთვლილ სამივე თითს. ასო ”თ” -ს აკრეფამ ხომ გააჭირა საქმე, რომ არ შემეშალოს და ”ტ” არ ავკრიფო არ შეიძლება, როცა ”ტ” მინდა კი მაშინ ”თ”-ს ვწერ, და საერთოდაც მეჩვენება თითქოს ”თ” უფრო ხშირად მჭირდება, ვიდრე ”ტ”. ასეა თუ ისე, აბაზანაში ჩაგუბებულ წყალში ზანტად მოლივლივე ხომალდივით ნელ-ნელა წინ მივიწევ და ვინ იცის იქნებ მომავალში ათივე თითი ჩავრთო საქმეში.
ვინც ვიდეო ნახეთ და კარგად ვერ გაიგეთ რა ხდებოდა – მოგახსენებთ. ეს არაორდინალური კვარტეტი, მუსიკას, მუსიკალური ინსტრუმენტების გარეშე უკრავს. მუსიკოსების თავზე მიმაგრებული ენცეფალოგრამა შეერთებულია სპეციალურ აპარატთან, რომელიც თავის მხრივ სინთეზატორთან არის დაკავშირებული და მუსიკოსები ფიქრით ახმიანებენ ბგერებს.
აპარატის შეერთება ასევე შესაძლებელია კომპიუტერთან და შემდეგ თითების გარეშე ასოების აკრეფა ფიქრის საშუალებით. საკმარისია თავზე ენცეფალოგრამა მოირგო, ხელსაწყო კომპიუტერთან შეაერთო, სპეციალური პროგრამით მონიტორზე გამოჩენილ კლავიატურაზე მოციმციმე ასოებზე მოახდინო კონცეტრაცია, ფიქრითვე ”დააჭირო თითი” კლავიშს და ეკრანზე მაშინვე გამოჩნდება სასურველი ასო, სიტყვა, წინადადება. თუმცა ჯერ ტექნოლოგია დასახვეწია, რის გამოც ვარჯიშის გარეშე ასოების აკრეფა საკმაოდ ძნელი და დამღლელი პროცესია. გავარჯიშებულ ადამიანს კი შეუძლია იგივე სისწრაფით აკრიფოს ტექსტი, რა დროშიც ორი თითით მბეჭდავი აკრეფს, დაახლოებით 0.8 წამში ერთი სიმბოლო. მაგრამ Guger Technologies-ის (სწორედ ამ კომპანიის ქმნილებაა ახალი ტექნოლოგია) ხელმძღვანელები გვპირდებიან რომ ხელსაწყოს გააუმჯობესებენ.
ახალი გამოგონება, რომელიც უკვე იყიდება და 10 000 € ღირს, ძირითადად უნარშეზღუდულ ადამიანებს დაეხმარებათ. თუმცა კომპანია მომავალში ტექნოლოგიის უფრო ფართოდ გავრცელებას გეგმავს. უკვე არსებობს ისეთი ხელსაწყოები, რომლითაც ერთი გაფიქრებით შესაძლებელი იქნება ტელევიზორის პულტის გამოყენება არხების გადასართავად, ვინტილატორის ჩართვა-გამოსართავად, სტუმარი თუ მოვა კარების გასაღებად და ა.შ. უბრალოდ ამ ყველაფერს დახვეწა სჭირდება, რაც მხოლოდ დროის ამბავია.
ჰერმან ჰესე, XX საუკუნეს ტექნიცისტური საუკუნე უწოდა. მის რომანში, ”ტრამალის მგელი” მანქანებზე ნადირობის სცენაც კია აღწერილი. მაგრამ, როგორც ჩანს XX საუკუნეს ბევრად გაასწრებს XXI ტექნიკის განვითარების მხრივ. ალბათ შორს არ არის ის დრო, როცა ქუჩაში თავზე მიმაგრებული პატარა ანტენებით ვივლით და შემხვედრ შორეულ ნაცნობს ფიქრებით გავესაუბრებით:
- ვააა, გამარჯობა.
- გაგიმარჯოს! როგორ ხარ?
- კარგად, შენ?
- რავიცი, არამიშავს.
- რას შვრები? (ერთდროულად)
აბა როდემდე უნდა იყოს თვალებში ჩახედვითა და უსიტყვოდ ერთმანეთის გაგების უნარი მხოლოდ შეყვარებულების უპირტესობა, ვისაც არ გვიყვარს რა დავაშავეთ.
ზოგადად რათქმაუნდა ცუდი არ არის ტექნიკის განვითარება, უფრო კარგია, თან გარდაუვალიცაა, მაგრამ ადამიანი რომელსაც ჯანმრთელობის მხრივ პრობლემა არა აქვს და მაინც დაეზარება პულტზე თითის დაჭერა… ისე ხომ შეიძლება პულტი შორს იდოს? დაფიქრდით რამდენჯერ დაგზარებიათ მის ასაღებად ფეხზე ადგომა. ტექნოლოგიები კი ვითარდება და ვითარდება – ასე ჩვენ ნამდვილად გავფრინდებით!
პ.ს. ხომ ვამბობდი ”თ” უფრო ხშირად მჭირდება მეთქი. დავთვალე და პოსტში გამოყენებულია 68 ”თ” და მხოლოდ 32 ”ტ”.
დედოფლის გუშაგი
ჩატურანგა გამიგია, ჭადრაკიც გამიგია, მაგრამ ეს ოთხი ჯენლტმენი რა თამაშს თამაშობს ვერ გავიგე. ყველას სათითაოდ აუღია დედოფალი და ჩაფიქრებულან. ნახატს ”თამაშის თეორია” ჰქვია, როგორც ჩანს რაღაც ახალი გამოიგონეს. ეს ხუმრობით, მაგრამ ჭადრაკის ისტორიაში ნამდვილად არსებობს ერთი საინტერესო პარტია, სადაც ერთ-ერთი მოჭადრაკე, დედოფლის სანაცვლოდ ზედმეტ ცხრა პაიკს განალაგებს დაფაზე და ისე იწყებენ თამაშს. აინტერესებდათ ერთი დედოფალი უფრო ძლიერი იყო თუ ცხრა პაიკი. ეს პარტია შორეულ 1846 წელს გათამაშდა. აი, საწყისი პოზიცია ასე გამოიყურება:
ხო, მართლა. სანამ მოჭადრაკეები ჭადრაკის დაფას მიუსხდებოდნენ, მანამდე მათ ცალ-ცალკე წაივარჯიშეს. აბა როგორ. ზოგს ჰგონია, რომ ჭადრაკის თამაშს მარტო დიდი ტვინი სჭირდება და მეტი არაფერი, თუმცა არც ეგრეა საქმე. ამ გენიალური თამაშის გროსმასტერულ დონეზე სათამაშოდ, გარდა ჭკუისა, აუცილებელია როგორც ფიზიკური, ასევე ფსიქიკური სიძლიერე, მაქსიმალური კონცეტრაცია და ა.შ. დანიელი მხატვარი-კარიკატურისტის, ბიდსტრუპ ჰერლუფის (Bidstrup Herluf) ნახატი ასახავს წინასამატჩო მზადებას.
მოკლედ, დაიწყო ჭადრაკის თამაში. პირველ სვლას მეორე მოჰყვა, მეორეს მესამე… საბოლოოდ, თეთრები საკმაოდ სწრაფად დამარცხდნენ. ერთი დედოფალი უფრო ძლიერი ფიგურა აღმოჩნდა ვიდრე ცხრა პაიკი. მართალია იმ დროს, როცა ეს პარტია გათამაშდა, მოჭადრაკეები პაიკებს არ წყალობდნენ და მათი გამოყენებაც არ იცოდნენ კარგად, მაგრამ ფაქტი ფაქტად დარჩა. ოცდამეთორმეტე სვლის შემდეგ დაფაზე ასეთი პოზიცია შეიქმნა:
აქ თეთრები უკვე ვეღარ ახერხებენ შავების ეტლი h1 სვლის შეჩერებას, რის გამოც შამათი გარდაუვალია.
ახლა ჭადრაკს შევეშვათ და ნამდვილი დედოფლის შესახებ გეტყვით ორიოდე სიტყვას. ოტო ფონ ბისმარკი თავის მემუარებში ”ფიქრები და მოგონებები”, მისი პეტერბურგში ყოფნის დროს გაგონილ ისტორიაზე წერს. ერთხელაც, რუსი იმპერატორი სასახლის გარეთ სეირნობდა სუფთა ჰაერზე, ამ დროს მან პატარა მდელოზე გუშაგი შენიშნა. იმ ადგილას გუშაგის ყოფნა გაუგებარი იყო რადგან იქ არაფერი იყო დასაცავი. იმპერატორი დაინტერესდა თუ რატომ იდგა ჯარისკაცი უაზროდ – ”ასეა ნაბრძანები” – იყო პასუხი, კონკრეტული მიზეზი კი არავინ იცოდა. ეს ფაქტი სასახლეში საჭირბოროტო თემად იქცა, მაგრამ ვერაფერს ვერ არკვევდნენ. ბოლოს პენსიაში გასული მოხუცი ლაქიისგან შეიტყვეს სიმართლე. მუხუცს თავისი მამისგან ჰქონია გაგონილი რომ თურმე დედოფალი ეკატერინე II, ადრიანი გაზაფხულის ჟამს სასახლის გარეთ სეირნობის დროს ერთი პატარა ყვავილი დაუნახავს, რომელიც ჩვეულებრივთან შედარებით საკმაოდ ადრე ამოსულიყო და უბრძანებია ყვავილისთვის თვალი ედევნებინათ, რომ ის ვინმეს არ მოეწყვიტა. რათქმაუნდა დედოფლის ბრძანება შეასრულეს და ყვავილს დარაჯი დაუყენეს. მას მერე მრავალი წელი გავიდა, გუშაგები კი ერთმანეთის მონაცვლეობით ისევ იმ პატარა მდელოზე იდგნენ დღისითაც და ღამითაც, მზეშიც და თოვლშიც, წელიწადის ყველა დროს. ასე იყო ნაბრძანები.
ღამის სამი საათია და ყველაფერი რიგზეა… ზოგს კიდევ ეგონა რომ ცხრა პაიკი აჯობებდა დედოფალს.
გამარჯვების სურნელი
ქალის სურნელი, ტანგო, გასეირნება ფერარით. ერთ დღეში ახდენილი ოცნებები. სისწრაფისგან გამოწვეული ადრენალინი, ტანგოს ცეკვისგან მიღებული სიამოვნება, თან თურმე ტანგოს ცეკვა ყველაზე ადვილი ყოფილა, მოძრაობა თუ შეგეშალა… უბრალოდ გააგრძელე ცეკვა. (ფეხზე ფეხის დაბიჯებას არ ვართ.) ალ პაჩინოს მიერ შესრულებული, გადამდგარი და უსინათლო პოლკოვნიკ ფრენკის როლი ერთ-ერთი საუკეთესოა მსახიობის კარიერაში. ასევე მეტად დასამახსოვრებელი კინოს ისტორიაში.
ფეხბურთთან მოცეკვავე, გამარჯვებისკენ ფერარზე სწრაფად მოძრავი, გამარჯვების სურნელით ატირებული, ერთ სეზონში ყველა შესაძლო ტიტულის მომგები – ეს პეპ გვარდიოლას მიერ შესრულებული, დაუვიწყარი როლია მსოფლიო ფეხბურთის ისტორიაში.
ვინც ვერ მიხვდა მათთვის განვმარტავ: პეპ გვარდიოლა საფეხბურთო კლუბ ”ბარსელონა”-ს მთავარი მწვრთნელია. ”ბარსელონა” ექვსი თასის მფლობელი გახდა გასულ წელს და ამით ისეთი რეკორდი დაამყარა, რომელსაც ვეღარავინ მოხსნის. ეს იმხელა წარმატებაა… წარმოიდგინეთ ორი მთამსვლელი, მაგალითად თენსინგ ნორგეი და ედმუნდ ჰილარი, რომლებმაც პირველებმა დაიპყრეს ყველაზე მაღალი მწვერვალი დედამიწაზე – ჯომოლუნგმა. ბარსელონამ რაღაც კიდევ უფრო მეტი გააკეთა, იცით როგორი? დედამიწის უმაღლეს წერტილზე მყოფ მთამსვლელებს, მთის წვერზე კიბე რომ ჩაერჭოთ და რამოდენიმე საფეხურით კიდევ უფრო მაღლა ასულიყვნენ. აი ასეთი რამ შეძლო ბარსელონამ, რაშიც დიდი წვლილი სწორედ გვარდიოლას მიუძღვის. (განზრახ არაფერს ვამბობ ფეხბურთელებზე.)
მეექვსე თასის მოგებისთვის გამართული, გადამწყვეტი ბრძოლის წინ, პეპ გვარდიოლამ, გასახდელში თავის ფეხბურთელებს შემდეგი სიტყვებით მიმართა:
თუ წავაგებთ, მაშინ ჩვენ მაინც დავრჩებით მსოფლიოში საუკეთესო გუნდად, მაგრამ თუ გავიმარჯვებთ, ამით ჩვენ უკდავებას მოვიპოვებთ.
ასეთი სიტყვების ბევრ მთავარსარდალს შეშურდებოდა. ბევრი ამბობს გვარდიოლას შესახებ, რომ ის მთელი სულითა და გულით არის ჩართული თავის საქმეში, რაც ძალიან კარგად ჩანს ელეგანტურად გამოწყობილი მწვრთნელის მოქმედებებსა და ჟესტებში მატჩის დროს.
ქალის სურნელი, გამარჯვების სურნელი. მეტი არც არაფერია საჭირო.
ვაჩუქოთ ერთმანეთს გუნდები
დღეს განსაკუთრებული დღეა! წელიწადში მხოლოდ ერთხელ ხდება როდესაც ძველი წლის გასვლამდე სამი დღე გვაშორებს. აბა, სად ნახავთ მეორე ასეთ დღეს.
მოვა არ მოვა, საკითხავი აი ეს არის.
ძალიან ბევრს აწუხებს თოვლის მოუსვლელობის ამბავი. ადამიანების ფიქრებმა და ოცნებებმა ცა დაფარეს ღრუბელივით, მაგრამ ნამდვილი თოვლის ღრუბელი და შესაბამისად თოვლიც არ ჩანს. ჯერ-ჯერობით მხოლოდ ბლოგებზე თოვს. ვისაც სანტა კლაუსის ფორმაში გამოწყობილი თოვლის ბაბუების გჯერათ, ჩაიფიქრეთ თოვლი და დაელოდეთ.
…არადა ვის არ უყვარს ხის ტოტებიდან ჩამოყრილი თოვლი კისერში რომ უცვივა და სასიამოვნო შეგრძნებისგან თავს უკან წევს, წყლის წვეთად ქცეული თოვლი კი ხერხემლის კალაპოტს ეუერთდება და ნელ-ნელა, ქვევით-ქვევით სრიალდება. ყველას უყვარს. თქვენ ამბობთ მე არ მიყვარსო? რა უცნაურია, როგორ შეიძლება ეგ არ გიყვარდეს.
გუნდაობა? გუნდაობა რა ცუდია? ოღონდ ხელთათმანების გარეშე. ეგ იმიტომ რომ მაგრად დაბომბილ, გუნდებისგან აფეთქებულ ”მოწინააღმდეგეს” ბოლოს უკნიდან ჩუმად უნდა მიეპარო და გაწითლებულ ლოყებზე ხელისგულები შემოაჭდო, ადვილი წარმოსადგენია რა კარგი შეგრძნებაა თბილ ლოყაზე ცივი ხელების წავლება. ხელებთან შედარებით ლოყა უფრო თბილი იქნება.
კიდევ იმის თქმა მინდა რომ თოვლი ძალიან კარგი საჩუქარია, რადგან ორი ერთნაირი ფიფქი არ არსებობს დედამიწის ზურგზე, აქედან გამომდინარე საჩუქარიც ერთადერთი და განუმეორებელი იქნება. მერე რა, მალე თუ დადნება.
განუმეორებელზე გამახსენდა. თეთრი ვეფხვის ბეწვის მოხატულობაც ყოველთვის სხვადასხვანაირია, ისევე როგორც თითის ანაბეჭდი, რომელსაც ლოყაზე დატოვებთ. აქვე ასტროლოგების ერთ რჩევასაც გაგიზიარებთ: 2010 წელს განსაკუთრებით საშიშია ვეფხვის ხახაში თავის შეყოფა.
აიასეერთმანეთზეგადაბმულადდაშეუჩერებლადმიჰყვებაწამიწამსწუთიწუთსსაათისაათსდღედღესკვირაკვირას თვეთვესდაძველიწლებიცუკანგვრჩება.
დაკარგული ბატი
რენე მაგრიტის შემოქმედება იდუმალებითაა მოცული, თავად მხატვარიც ამას ამბობდა: ჩემი ნახატები საიდუმლოებებს შეიცავენ, ასევე სინამდვილეს, როცა ვიღაც ჩემს ნახატს უყურებს, ის თავის თავს ერთ მარტივ კითხვას უსვავს, ”ეს რას ნიშნავს?”, რელურად კი საიდუმლო არც არაფერს არ ნიშნავს, ან ის ამოუხსნელია.
სანამ მაგრიტზე გავაგრძელებდი საუბარს ერთ გამოცანას გეტყვით, რომელიც ცხენებთან და ჟოკეებთანაა კავშირში. დოღზე, მორიგი გარბენის წინ, მოულოდნელად წესები შეიცვალა, კერძოდ კი გაიმარჯვებდა ის, ვინც ბოლოს გადაკვეთდა ფინიშის ხაზს, ამავდროულად მხედრები ვალდებულნი იყვნენ მთელი სისწრაფით გაექროლებინათ ცხენები. ჟოკეები ერთად შეიკრიბნენ, რაღაც მოილაპარაკეს, მოახტნენ ცხენებს და მთელი ძალით გააჭენეს. გამოცანა გვეკითხება, რა ხერხს მიმართეს მხედრებმა?
რენე მარგრიტი 1898 წელს დაიბადა ბელგიაში. იგი თავდაპირველად კუბიზმითა და ფუტურიზმით იყო გატაცებული. თავისი პირველი სიურეალისტური ნახატი მან მხოლოდ 1926 წელს შექმნა, ეს ნახატია ”დაკარგული ჟოკეი”. მომდევნო წლებში მხატვარმა, სურათის კიდევ რამოდენიმე ვარიანტი დახატა.
როდესაც პირველად ვნახე მაგრიტის ”დაკარგული ჟოკეი”, მეც მაშინვე ჩემ თავს ვკითხე: ეს რას ნიშნავს? ბევრი ვიფიქრე თუ ცოტა ვიფიქრე გადავწყვიტე, რომ ეს ყველაფერი საკუთარი თავის ძიებას ნიშნავს. ჟოკეი როგორც წესი იპოდრომზე უნდა აჭენებდეს ცხენს, აქ კი რა ხდება… მის გარშემო მეტად უცნაური და მისტიური გარემოა – ჭადრაკის ფიგურების მსგავსი ხეები, ხეებზე მუსიკალური ნოტები… ადვილი წარმოსადგენია როგორი უცნაური ჟღერადობის მუსიკალური ბგერების ხმა ისმის ტყეში. ჟოკეი კი მიაჭენებს ცხენს ”იპოდრომის” მოსაძებნად.
ისევ მცირე გადახვევა. ფრანგი ფიზიკოსი, ანდრე მარი ამპერიმ ერთხელაც, როცა დილით სახლიდან გადიოდა, ქაღალდზე მიაწერა – ამპერი საღამომდე სახლში არ იქნება, ქაღალდი კარებზე გააკრა და ქუჩაში გავიდა. შუადღისთვის მან ყველა საქმე მოაგვარა, სახლში დაბრუნებულმა კი თავისივე დაწერილი წერილი წაიკითხა, ”ამპერი საღამომდე სახლში არ იქნება” და უკან გაბრუნდა, დაავიწყდა თვითონ რომ იყო ამპერი.
ასეა, ყველა ვეძებთ ჩვენ თავს, ერთმანეთისგან განსხვავებულად, მაგრამ მაინც ვეძებთ. შეიძლება მე ვცდები და მაგრიტს ნახატით ”დაკარგული ჟოკეი” სულ სხვა რამის თქმა სურდა, მაგრამ ეგ ხელს არ მიშლის იმაში, რომ სურათი მომწონდეს და მასში ჩემს თავს ვაიგივებდე.
ეს სურათი კი პოლონელი სიურეალისტი მხატვრის Jacek Yerka-ს მიერაა შესრულებული - ”გაზაფხული”. აქაც რაღაც მსგავსი იდეაა ჩემი აზრით. გედები (ისე, ბატი უფრო კარგად ჟღერს) დაცურავენ ლაბირინთში და გასასვლელს ეძებენ, იმედია იპოვიან.
ბოლოს კი გამოცანის პასუხს გეტყვით. მოგეხსენებათ დოღში ცხენი იმარჯვებს და არა ჟოკეი, ამიტომაც ჟოკეებმა ცხენები გაცვალეს და ისე დაიწყეს გარბენი. აქედან გამომდინარე ყველა ცდილობდა, რომ რომელ ცხენზეც იჯდა სწრაფად გაეჭენებინა და საკუთარი ბედაური უკან ჩამოეტოვებინა.
ამობრუნებული დედამიწა
ქალი ისეთი გაკვირვებული სახით იცქირება, რომ ალბათ პირველად ნახა მფრინავი თევზები, ან რა გასაკვირია, სად ნახავ ყოველდღე ეგეთ თევზებს, ძალიან უნდა გაგიმართლოს… სავარაუდოდ ქალი დაბნეულია და შეიძლება ეჭვიც კი ეპარება, ნამდვილად თევზები დაფრინავენ თუ თვითონ ზის წყალქვეშა მატარებელში, ან იქნებ დედამიწა ამობრუნდა და თევზებმა ცაში დაიწყეს ნავარდი, ფრინველებმა – წყალში ლივლივი. შეიძლება ყველაფერი იმის ბრალია რომ წყალქვეშ მოწყობილ რასტორანში ბევრი დალია, შეყვარებულს ეჩხუბა და ეხლა ელანდება რაღაცეები.
მე ვფიქრობ დედამიწა ამობრუნდა და მაგის გამო ხდება ეგ ამბავი. არ გჯერათ? თქვენი ნებაა. ფაქტია, ვარდისფერი სათვალეების გარდა, არსებობს კიდევ ისეთი სათვალეები, რომლის მეშვეობითაც ყველაფერი ამობრუნებული ჩანს.
ჯორჯ სტრეტტონი პირველი იყო ვინც ექსპერიმენტები ჩაატარა და იმ ეფექტების კვლევა დაიწყო, რა ეფექტებსაც იწვევდა სათვალის ტარება, რომლითაც ამობრუნებული ჩანდა გარშემო მყოფი საგნები. ის აღწერს რომ სათვალის გაკეთებისთანავე მომენტალურად დაერღვა ორიენტაციის შეგრძნება და ვეღარ ახერხებდა გადაადგილებას, ხმებიც კი შებრუნებული მხრიდან ესმოდა, უჭირდა ჩანგლის პირთან მიტანა და ა.შ. თუმცა ის ნელ-ნელა შეეჩვია ამობრუნებული დედამიწის ყურებას და 8 დღის შემდეგ ვეღარც კი ამჩნევდა განსხვავებას. სათვალის მოხსნის მერე იგივე დაემართა რაც მისი გაკეთების დროს, რასაც ასევე ადვილად შეეგუა მხედველობა და ყველაფერი თავის ადგილას დადგა.
ამის გარდა სხვა მსგავსი ექსპერიმენტებიც ჩატარდა, რომლის მიხედვითაც დადასტურდა რომ თავდაპირველად, ”უკუღმართი” სათვალის გაკეთების დროს გართულდა საგნების სწორად აღქმა, შემდეგ კი დროთა განმავლობაში საკმაოდ სწრაფად გამოსწორდა. ერთ-ერთი ექსპერიმენტის დროს, ცდის პირს უკვე დიდი ხნის მანძილძე ჰქონდა მორგებული სათვალე როცა მას ჰკითხეს – ამობრუნებულად ხედავდა თუ არა ის საგნებს, რაზეც მან უპასუხა: ჯობდა საერთოდ არ დაგესვათ ეგ კითხვა, რადგან სანამ თქვენ მკითხავდით, მანამდე ყველაფერს ჩვეულებრივ აღვიქვავდი და საერთოდ ვერ ვაცნობიერებდი თუ უკუღმა ვხედავდი გარემოს, ახლა კი, თქვენი კითხვის შემდეგ, გამახსენდა თუ სინამდვილეში როგორ გამოიყურება ყველაფერი და ვხდები რომ საგნებს ამობრუნებულად ვხედავ.
ექსპერიმენტით მტკიცდება ადამიანის განსაკუთრებული უნარი, რომლითაც მას შეუძლია ადვილად მოახდინოს ადაპტაცია თავდაყირა მდგომ გარემოსთანაც კი, რაც ყველას არ შეუძლია. ცდის ჩასატარებლად წიწილებს პრიზმული სათვალეები გაუკეთეს, რომლითაც შვიდი გრადუსით მრუდედ ხედავდნენ ნივთებს, შემდეგ მათ დაუყარეს ხორბლის მარცვლები და მიუხედავად ბევრი მცდელობისა წიწილებმა ვერ შეძლეს საკენკის აკენკვა. ისინი შვიდი გრადუსით ხან მარცხნივ და ხან მარჯვნივ უნისკარტებდნენ საკვებს.
თქვენ შეიძლება მაინც არ გჯერათ დედამიწის ამობრუნების ამბავი, მაგრამ ის უკვე დიდი ხანია რაც თავდაყირა დგას. მსოფლიო შეიშალა ჭკუიდან, ყველანი ჩვენ შევიშალეთ და ვერც კი ვხვდებით, შევეგუეთ… მერე კიდე გვიკვირს მფრინავი თევზების დანახვა. თუნდაც გავიხსენოთ ჯორჯ ორუელის რომანი ”1984”. ჩემი აზრით მაგ წიგნში ზუსტად ამობრუნებული დედამიწის მოდელია აღწერილი, გადაგვარებული და გრძნობებისგან დაცლილი, გაუკუღმართებული ადამიანები…
ჰორმონები არ ხუმრობენ
სიმაღლეზე მხტომელი სპორტსმენი, ქალბატონი დორა რატენი, 1936 წლის ბერლინის ოლიმპიადაზე გერმანიის სახელით იღებდა მონაწილეობას. დორა გამოვიდა სარბენ ბილიკზე, გაირბინა, ახტა, გადახტა და მხოლოდ მეოთხე ადგილს დასჯერდა. არადა მესამე რაიხი, საკუთარ კედლებში გასამართი ოლიმპიადისთვის განსაკუთრებულად ემზადებოდა. მათ სურდათ დაემტკიცებინათ არიული სისხლის უპირატესობა სხვა ერებთან შედარებით. ამისათვის ფაშისტური მთავრობა ყველაფერს აკეთებდა. ”ყველაფრის კეთების” დამადასტურებელი ფაქტი კი ის გახლავთ, რომ მოგვიანებით, როცა დორა რატენს უკვე მოგებული ჰქონდა ევროპის ჩემპიონატი, სიმართლე გამჟღავნდა – ”ქალბატონი დორა” ვაჟბატონი აღმოჩნდა. სპორტსმენმა აღიარა რომ მას აიძულეს ქალის სახელით ასპარეზობა, და ის სამი წელი, რომლის მანძილზეც იგი ქალად ასაღებდა თავს, ყველაზე საშინლი პერიოდი იყო მის ცხოვრებაში.
არსებობს ცნობები, თითქოს, ერთ დროს რომის პაპი ქალი ყოფილა ”კაცის ფორმაში” გადაცმული. თუმცა ამ ცნობის ბოლომდე დადასტურება ვერ ხერხდება, კათოლოკური ეკლესიაც კატეგორიულად უარყოფს ამ ფაქტს, ამიტომ თქვენის ნებართვით ისევ სპორტულ ასპარეზს მივუბრუნდები, სადაც ქალის სახელით მამაკაცების გამოსვლის სხვა შემთხვევებიც გვხდება.
პოლონელი სპორტსმენი ქალი, ვალასევიჩი, სპორტულ სარბიელზე გასული საუკუნის 30-იან წლებიდან გამოჩნდა და გამარჯვებას, გამარჯვებაზე აღწევდა. მთელი კარიერის მანძილზე უამრავი მედალი მოიპოვა და მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო მძლეოსან ქალად ითვლებოდა. შემდეგ იგი ამერიკაში გადასახლდა და გათხოვდა კიდეც, თუმცაღა მალევე დაშორდა მეუღლეს. ვალასევიჩი ქუჩაში მოულოდნელად ატეხილი სროლის დროს დაიღუპა, მორგში კი მის საიდუმლოს ფარდა აეხადა – მას როგორც ქალის, ასევე კაცის სასქესო ორგანოები აღმოაჩნდა.
თუმცა, ყოველთვის ერთი შეხედვით ძნელია იმის დადგენა ქალი მართლა ქალია თუ არა. 2009 წლის ბერლინის მსოფლიო ჩემპიონატზე მძლეოსნობაში, 800 მ. გარბენში ქალთა შორის გაიმარჯვა სამხრეთ აფრიკელმა კასტერ სემენიმ. მისი მამაკაცური აღნაგობის გამო გაჩნდა ეჭვი რომ ის კაცი იყო. ანალიზის შედეგად ცნობილი გახდა – სემენის ორგანიზმში მამაკაცური ჰორმონის, ტესტესტორინის დოზა სამჯერ მეტი აღმოჩნდა, ვიდრე ნორმალურ ქალს შეიძლება ჰქონდეს. ამის შემდეგ მას ჩაუტარდა გენდერული ტესტი, რომლითაც უნდა გაირკვეს მისი სქესი.(!) ბოლოს გავრცელებული ინფორმაციით, მსოფლიოს მძლეოსნობის ფედერაცია არ აპირებს სპორტსმენისთის ოქროს მედლის ჩამორთმევას და არც ტესტის შედეგებს გამოაცხადებს საჯაროდ. შეგახსენებთ რომ 2006 წელს, ინდოელ მძლეოსანს ჩამოართვეს მოგებული მედალი, იმის გამო, რომ ის თურმე ქალი კი არა და კაცი ყოფილა. ამან სპორტსმენზე ფსიქოლოგიურად ძალიან ცუდად იმოქმედა. მას თვითმკვლელობის მცდელობაც ჰქონდა. საბედნიეროდ ექიმებმა მისი გადარჩენა მოახერხეს.
მართლა უცნაური იქნება უცებ რომ მოვიდნენ და გითხრან: აქამდე თუ თავი ქალი/კაცი გეგონა, ახლა გაირკვა რომ თურმე კაცი/ქალი ყოფილხარო. ნამდვილად რთულად არის ადამიანის ორგანიზმი მოწყობილი, ვერაფერს იტყვი, მხატვარ ფერნანდო ვისენტეს ნახატი ქალის ანატომიის თავისებურებებით:
1965 წელს, კანადაში დაიბადა ბავშვში, ბრიუს რეიმერი. ბავშვს დაბადებისთანავე ოპერაციის გაკეთება დასჭირდა. ქირურგიული ჩარევის დროს ექიმის დაუდევრობით, ბიჭს მთლიანად დაუზიანდა სასქესო ორგანოები. შეწუხებულმა მშობლებმა დასახმარებლად ფსიქოლოგ ჯონ მანის მიმართეს. ფსიქოლოგმა მშობლებს ურჩია რომ ბავშვი ისე აღეზარდათ როგორც გოგო. ბავშვს კიდევ ერთი ოპერაციის შედეგად ყველაფერი მოაჭრეს რისი მოჭრაც შეიძლებოდა, ბრიუს სახელი შეუცვალეს – ბრენდა დაარქვეს და მისი გოგოდ აღზრდა დაიწყეს. ფსიქოლოგ ჯონ მანის თეორიის მიხედვით, ადამიანის სქესობრივი კუთვნილება ბუნებაზე კი არ იყო დამოკიდებული, არამედ იმაზე თუ როგორ გაზრდიდნენ მას ბავშვობიდან. სწორედ ამის დასამტკიცებლად გამოიყენა ეს შემთხვევა და სასტიკი ექსპერიმენტის ჩატარებაც ამისთვის დასჭირდა.
თავდაპირველად ყველაფერი თითქოს კარგად მიდიოდა, ბრენდა თოჯინებით თამაშობდა, ფსიქოლოგი კი თავისი წარმატების შესახებ სამეცნიერო სტატიებს წერდა და თავს იწონებდა. მაგრამ ყველაფერი მალევე აირია, როგორც კი ბავშვი წამოიზარდა. იგი უკვე აშკარად ამჟღავნებდა მამაკაცურ თვისებებს. მიუხედავად ამისა მოზარდს მკერდის გასაზრდელად სპეციალურ წამლებს აძლევდნენ. შემდეგ ჯონ მანიმ მშობლებს მოსთხოვა რომ ბავშვისთვის კიდევ ერთი ოპერაცია გაეკეთებინათ, რათა მისთვის ქალის სასქესო ორგანოები გადაენერგათ. ამ მოთხოვნაზე მოზარდმა წინააღმდეგობა გასწია და რამოდენიმეჯერ თვითმკვლელობაც სცადა, მაგრამ გადარჩა. მშობლებიც ძალიან განიცდიდნენ შვილის მდგომარეობას და თავს დამნაშავედ გრძნობდნენ. ბრენდამ სიმართლე გაიგო და გადაწყვიტა ნორმალურ ცხოვრებას დაბრუნებოდა. ბრენდა გახდა დევიდი. 1997 წელს მას მამაკაცის ორგანოები გადაუნერგეს, დაოჯახდა კიდეც, მაგრამ როგორც ჩანს წარსულში გადატანილმა ფსიქოლოგიურმა სტრესმა თავი იჩინა და 2004 წელს დევიდმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
