ამობრუნებული დედამიწა

ქალი ისეთი გაკვირვებული სახით იცქირება, რომ ალბათ პირველად ნახა მფრინავი თევზები, ან რა გასაკვირია, სად ნახავ ყოველდღე ეგეთ თევზებს, ძალიან უნდა გაგიმართლოს… სავარაუდოდ ქალი დაბნეულია და შეიძლება ეჭვიც კი ეპარება, ნამდვილად თევზები დაფრინავენ თუ თვითონ ზის წყალქვეშა მატარებელში, ან იქნებ დედამიწა ამობრუნდა და თევზებმა ცაში დაიწყეს ნავარდი, ფრინველებმა – წყალში ლივლივი. შეიძლება ყველაფერი იმის ბრალია რომ წყალქვეშ მოწყობილ რასტორანში ბევრი დალია, შეყვარებულს ეჩხუბა და ეხლა ელანდება რაღაცეები.

მე ვფიქრობ დედამიწა ამობრუნდა და მაგის გამო ხდება ეგ ამბავი. არ გჯერათ? თქვენი ნებაა. ფაქტია, ვარდისფერი სათვალეების გარდა, არსებობს კიდევ ისეთი სათვალეები, რომლის მეშვეობითაც ყველაფერი ამობრუნებული ჩანს.

ჯორჯ სტრეტტონი პირველი იყო ვინც ექსპერიმენტები ჩაატარა და იმ ეფექტების კვლევა დაიწყო, რა ეფექტებსაც იწვევდა სათვალის ტარება, რომლითაც ამობრუნებული ჩანდა გარშემო მყოფი საგნები. ის აღწერს რომ სათვალის გაკეთებისთანავე მომენტალურად დაერღვა ორიენტაციის შეგრძნება და ვეღარ ახერხებდა გადაადგილებას, ხმებიც კი შებრუნებული მხრიდან ესმოდა, უჭირდა ჩანგლის პირთან მიტანა და ა.შ. თუმცა ის ნელ-ნელა შეეჩვია ამობრუნებული დედამიწის ყურებას და 8 დღის შემდეგ  ვეღარც კი ამჩნევდა განსხვავებას. სათვალის მოხსნის მერე იგივე დაემართა რაც მისი გაკეთების დროს, რასაც ასევე ადვილად შეეგუა მხედველობა და ყველაფერი თავის ადგილას დადგა.

ამის გარდა სხვა მსგავსი ექსპერიმენტებიც ჩატარდა, რომლის მიხედვითაც დადასტურდა რომ თავდაპირველად, ”უკუღმართი” სათვალის გაკეთების დროს გართულდა საგნების სწორად აღქმა, შემდეგ კი დროთა განმავლობაში საკმაოდ სწრაფად გამოსწორდა. ერთ-ერთი ექსპერიმენტის დროს, ცდის პირს უკვე დიდი ხნის მანძილძე ჰქონდა მორგებული სათვალე როცა მას ჰკითხეს – ამობრუნებულად ხედავდა თუ არა ის საგნებს, რაზეც მან უპასუხა: ჯობდა საერთოდ არ დაგესვათ ეგ კითხვა, რადგან სანამ თქვენ მკითხავდით, მანამდე ყველაფერს ჩვეულებრივ აღვიქვავდი და საერთოდ ვერ ვაცნობიერებდი თუ უკუღმა ვხედავდი გარემოს, ახლა კი, თქვენი კითხვის შემდეგ, გამახსენდა თუ სინამდვილეში როგორ გამოიყურება ყველაფერი და ვხდები რომ საგნებს ამობრუნებულად ვხედავ.

ექსპერიმენტით მტკიცდება ადამიანის განსაკუთრებული უნარი, რომლითაც მას შეუძლია ადვილად მოახდინოს ადაპტაცია თავდაყირა მდგომ გარემოსთანაც კი, რაც ყველას არ შეუძლია. ცდის ჩასატარებლად წიწილებს პრიზმული სათვალეები გაუკეთეს, რომლითაც შვიდი გრადუსით მრუდედ ხედავდნენ ნივთებს, შემდეგ მათ დაუყარეს ხორბლის მარცვლები და  მიუხედავად ბევრი მცდელობისა წიწილებმა ვერ შეძლეს საკენკის აკენკვა. ისინი შვიდი გრადუსით ხან მარცხნივ და ხან მარჯვნივ უნისკარტებდნენ საკვებს.

თქვენ შეიძლება მაინც არ გჯერათ დედამიწის ამობრუნების ამბავი, მაგრამ ის უკვე დიდი ხანია რაც თავდაყირა დგას. მსოფლიო შეიშალა ჭკუიდან, ყველანი ჩვენ შევიშალეთ და ვერც კი ვხვდებით, შევეგუეთ… მერე კიდე გვიკვირს მფრინავი თევზების დანახვა. თუნდაც გავიხსენოთ ჯორჯ ორუელის რომანი ”1984”. ჩემი აზრით მაგ წიგნში ზუსტად ამობრუნებული დედამიწის მოდელია აღწერილი, გადაგვარებული და გრძნობებისგან დაცლილი, გაუკუღმართებული ადამიანები…

ჰორმონები არ ხუმრობენ

სიმაღლეზე მხტომელი სპორტსმენი, ქალბატონი დორა რატენი, 1936 წლის ბერლინის ოლიმპიადაზე გერმანიის სახელით იღებდა მონაწილეობას. დორა გამოვიდა სარბენ ბილიკზე, გაირბინა, ახტა, გადახტა და მხოლოდ მეოთხე ადგილს დასჯერდა. არადა მესამე რაიხი, საკუთარ კედლებში გასამართი ოლიმპიადისთვის განსაკუთრებულად ემზადებოდა. მათ სურდათ დაემტკიცებინათ არიული სისხლის უპირატესობა სხვა ერებთან შედარებით. ამისათვის ფაშისტური მთავრობა ყველაფერს აკეთებდა. ”ყველაფრის კეთების” დამადასტურებელი ფაქტი კი ის გახლავთ, რომ  მოგვიანებით, როცა დორა რატენს უკვე მოგებული ჰქონდა ევროპის ჩემპიონატი, სიმართლე გამჟღავნდა – ”ქალბატონი დორა” ვაჟბატონი აღმოჩნდა. სპორტსმენმა აღიარა რომ მას აიძულეს ქალის სახელით ასპარეზობა, და ის სამი წელი, რომლის მანძილზეც იგი ქალად ასაღებდა თავს, ყველაზე საშინლი პერიოდი იყო მის ცხოვრებაში.

არსებობს ცნობები, თითქოს, ერთ დროს რომის პაპი ქალი ყოფილა ”კაცის ფორმაში” გადაცმული. თუმცა ამ ცნობის ბოლომდე დადასტურება ვერ ხერხდება, კათოლოკური ეკლესიაც კატეგორიულად უარყოფს ამ ფაქტს, ამიტომ თქვენის ნებართვით ისევ სპორტულ ასპარეზს მივუბრუნდები, სადაც ქალის სახელით მამაკაცების გამოსვლის სხვა შემთხვევებიც გვხდება.

პოლონელი სპორტსმენი ქალი, ვალასევიჩი, სპორტულ სარბიელზე გასული საუკუნის 30-იან წლებიდან გამოჩნდა და გამარჯვებას, გამარჯვებაზე აღწევდა. მთელი კარიერის მანძილზე უამრავი მედალი მოიპოვა და მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო მძლეოსან ქალად ითვლებოდა. შემდეგ იგი ამერიკაში გადასახლდა და გათხოვდა კიდეც, თუმცაღა მალევე დაშორდა მეუღლეს. ვალასევიჩი ქუჩაში მოულოდნელად ატეხილი სროლის დროს დაიღუპა, მორგში კი მის საიდუმლოს ფარდა აეხადა – მას როგორც ქალის, ასევე კაცის სასქესო ორგანოები აღმოაჩნდა.

თუმცა, ყოველთვის ერთი შეხედვით ძნელია იმის დადგენა ქალი მართლა ქალია თუ არა. 2009 წლის ბერლინის მსოფლიო ჩემპიონატზე მძლეოსნობაში, 800 მ. გარბენში ქალთა შორის გაიმარჯვა სამხრეთ აფრიკელმა კასტერ სემენიმ. მისი მამაკაცური აღნაგობის გამო გაჩნდა ეჭვი რომ ის კაცი იყო. ანალიზის შედეგად ცნობილი გახდა – სემენის ორგანიზმში მამაკაცური ჰორმონის, ტესტესტორინის დოზა სამჯერ მეტი აღმოჩნდა, ვიდრე ნორმალურ ქალს შეიძლება ჰქონდეს. ამის შემდეგ მას ჩაუტარდა გენდერული ტესტი, რომლითაც უნდა გაირკვეს მისი სქესი.(!) ბოლოს გავრცელებული ინფორმაციით, მსოფლიოს მძლეოსნობის ფედერაცია არ აპირებს სპორტსმენისთის ოქროს მედლის ჩამორთმევას და არც ტესტის შედეგებს გამოაცხადებს საჯაროდ. შეგახსენებთ რომ 2006 წელს, ინდოელ მძლეოსანს ჩამოართვეს მოგებული მედალი, იმის გამო, რომ ის თურმე ქალი კი არა და კაცი ყოფილა.  ამან სპორტსმენზე ფსიქოლოგიურად ძალიან ცუდად იმოქმედა. მას თვითმკვლელობის მცდელობაც ჰქონდა. საბედნიეროდ ექიმებმა მისი გადარჩენა მოახერხეს.

მართლა უცნაური იქნება უცებ რომ მოვიდნენ და გითხრან: აქამდე თუ თავი ქალი/კაცი გეგონა, ახლა გაირკვა რომ თურმე კაცი/ქალი ყოფილხარო. ნამდვილად რთულად არის ადამიანის ორგანიზმი მოწყობილი, ვერაფერს იტყვი, მხატვარ ფერნანდო ვისენტეს ნახატი ქალის ანატომიის თავისებურებებით:

1965 წელს, კანადაში დაიბადა ბავშვში, ბრიუს რეიმერი. ბავშვს დაბადებისთანავე ოპერაციის გაკეთება დასჭირდა. ქირურგიული ჩარევის დროს ექიმის დაუდევრობით, ბიჭს მთლიანად დაუზიანდა სასქესო ორგანოები. შეწუხებულმა მშობლებმა დასახმარებლად ფსიქოლოგ ჯონ მანის მიმართეს. ფსიქოლოგმა მშობლებს ურჩია რომ ბავშვი ისე აღეზარდათ როგორც გოგო. ბავშვს კიდევ ერთი ოპერაციის შედეგად ყველაფერი მოაჭრეს რისი მოჭრაც შეიძლებოდა, ბრიუს სახელი შეუცვალეს – ბრენდა დაარქვეს და მისი გოგოდ აღზრდა დაიწყეს. ფსიქოლოგ ჯონ მანის თეორიის მიხედვით, ადამიანის სქესობრივი კუთვნილება ბუნებაზე კი არ იყო დამოკიდებული, არამედ იმაზე თუ როგორ გაზრდიდნენ მას ბავშვობიდან. სწორედ ამის დასამტკიცებლად გამოიყენა ეს შემთხვევა და სასტიკი ექსპერიმენტის ჩატარებაც ამისთვის დასჭირდა.

თავდაპირველად ყველაფერი თითქოს კარგად მიდიოდა, ბრენდა თოჯინებით თამაშობდა, ფსიქოლოგი კი თავისი წარმატების შესახებ სამეცნიერო სტატიებს წერდა და თავს იწონებდა. მაგრამ ყველაფერი მალევე აირია, როგორც კი ბავშვი წამოიზარდა. იგი უკვე აშკარად ამჟღავნებდა მამაკაცურ თვისებებს. მიუხედავად ამისა მოზარდს მკერდის გასაზრდელად სპეციალურ წამლებს აძლევდნენ. შემდეგ ჯონ მანიმ მშობლებს მოსთხოვა რომ ბავშვისთვის კიდევ ერთი ოპერაცია გაეკეთებინათ,  რათა მისთვის ქალის სასქესო ორგანოები გადაენერგათ. ამ მოთხოვნაზე მოზარდმა წინააღმდეგობა გასწია და რამოდენიმეჯერ თვითმკვლელობაც სცადა, მაგრამ გადარჩა. მშობლებიც ძალიან განიცდიდნენ შვილის მდგომარეობას და თავს დამნაშავედ გრძნობდნენ.  ბრენდამ სიმართლე გაიგო და გადაწყვიტა ნორმალურ ცხოვრებას დაბრუნებოდა.  ბრენდა გახდა დევიდი. 1997 წელს მას მამაკაცის ორგანოები გადაუნერგეს, დაოჯახდა კიდეც, მაგრამ როგორც ჩანს წარსულში გადატანილმა ფსიქოლოგიურმა სტრესმა თავი იჩინა და 2004 წელს დევიდმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

ცრემლდიდობა

ზოგჯერ ერთი ობოლი ცრემლის შეჩერება უფრო რთულია, ვიდრე მთლიანად მდინარისო, უთქვავს ჯორჯ ბაირონს. ძნელია არ დაეთანხმო. ზოგი კარებში მოყოლილი თითის ტკივილის გამო ღვრის ცრემლს, ზოგი შეყვარებულის დაკარგვის გამო, მავანი სიცილის დროს, ზოგიც სამზარეულოში ტირის ხახვის გაფრცქვნისას. (ეს უკანასკნელი მიზეზი ტირილისა, მალე აღარ იარსებებს, რადგანაც მეცნიერებმა ისეთი ხახვი გამოიგონეს, რომელიც თვალებს არ წვავს.) ბევრს შეიძლება გაუკვირდეს, რატომ მაინცდამაიც მტირალა კაცის ფოტო პოსტის დასაწყისში და არა ქალის, რომლებიც უფრო ხშირად არიან შემჩნეულები ტირილში, სტერეოტიპიც ხომ არსებობს – ნამდვილი მამაკაცი არ ტირის, მაგრამ მიუხედავად ყველაფრისა ფაქტია, კაცებიც ტირიან. (მიუხედავად იმისა, ქალებს მოსწონთ თუ არა ეს) მართალია 5-ჯერ უფრო ნაკლებს, ვიდრე ქალები, მაგრამ მაინც. სხვათაშორის სპეციალისტების აზრით, ქალები კაცებზე მეტხანს იმიტომ ცოცხლობენ რომ მათზე ბევრს ტირიან.

ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მტირალა კაცი ისტორიულად გახლავთ ბერძენი ფილოსოფოსი ჰერაკლიტე, რომელსაც მტირალა ფილოსოფოსს ეძახდნენ. თურმე ჰერაკლიტე ქალაქის ქუჩებში დადიოდა და ადამიანების უგუნურ ქმედებებზე ტიროდა, ტიროდა იმის გამო, რომ ისინი მთელ ცხოვრებას უაზროდ ატარებდნენ და ასევე უაზროდ კვდებოდნენ.  ჯობია თავი დავანებო ფილოსოფიას და ცოტა ცრემლის შესახებ მოგიყვებით.

ცრემლის ორ სახეობას გამოარჩევენ – რეფლექსურს და ემოციურს. თვალის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის აუცილებელია ცრემლის გამოყოფა თვალის დასასველებლად. როგორც წესი, ადამიანებში და ცხოველებშიც, მთელი დღის მანძილზე გინდა არ გინდა მაინც გამოიყოფა ცრემლის გარკვეული რაოდენობა, რომელიც თვალს იცავს მტვრისგან, ქარისგან და სხვა რღაც-რაღაცეებისგან. ემოციური ზემოქმედებისგან წარმოქმნილი ცრემლი კი მხოლოდ ადამიანებს ახასიათებთ. ყველაზე ხშირად ადამიანები დარდის, უბედურების დროს ტირიან, მეორე ადგილზეა სიხარულის ცრემლები, შემდეგ მოდის ტკივილით გამოწვეული ცრემლი. ტირილის დროს ორგანიზმიდან გამოიყოფა ისეთი ნივთიერებები, რაც უმრავლეს შემთხვევაში დადებითად მოქმედებს ადამიანზე, უმსუბუქებს მას ტკივილს, სტრეს და ა.შ.

ძველ სლავებში, ასევე სპარსეთსა და ბიზანტიაში გავრცელებული იყო ერთი ძალიან საინტერესო ტრადიცი: გათხოვილი ქალი იწყებდა ტირილს და ცრემლებს სპეციალურ ჭურჭელში ღვრიდა. შემდეგ შეგროვებულ ცრემლს სხვა ნივთიერებებს ურევდნენ და სამკურნალოდ იყენებდნენ. კარგი მტირალა ცოლი საკმაოდ ბევრ ცრემლს მოაგროვებდა, თუ გავითვალისწინებთ იმას რომ ერთი წლის განმავლობაში ადმიანის ორგანიზმი 4-5 ლიტრ ცრემლს გამოიმუშავებს.

კიდევ ერთი საინტერესო დეტალი: რაც უფრო დიდი სევდით არის ცრემლი გამოწვეული, მით უფრო მლაშეა ის, ხოლო ბედნიერების და ხახვის გაფრცვქვნის გამო გამოყოფილი ცრემლები გაცილებით უმარილოა, თითქმის წყალივით მტკნარი ყოფილა. აი, თურმე რატომ არის ოკეანეების წყალი მლაშე…

გუშინ იმდენი ვიკითხე ცრემლებზე, რომ ღამით ფანტასტიკური სიზმარი მესიზმრა. შევეცდები მოკლედ გაგიზიაროთ უცნაური და დაუჯერებელი ამბავი, რომელიც ცრემლს უკავშირდება: იყო და არა იყო რა, იყო ერთი სახელმწიფო. ამ ქვეყანაში ცხოვრობდა ბოროტი მეცნიერი, რომელსაც სიცილი არ შეეძლო. ამიტომაც გადაწყვიტა ისეთი ვირუსი შეექმნა, რომლის გავრცელებითაც ყველა ატირდებოდა. ბევრი იწვალა თავის მიწისქვეშა ლაბორატორიაში და ბოლოს როგორც იქნა შექმნა ცრემლსადენი საშუალება. მან თავდაპირველად ვირუსით ქათმები დაავირუსა. საწყალი ქათმები, ისეთი სენტიმენტალურები გახდნენ… როცა დედალი ვარია ხედავდა, რომ მისი მამალი სხვა დედალთან ღალატობდა მას, სულ მლაშე ცრემლებს ღვრიდა და ყლაპავდა. ცოტა ხანში ქათმებმა მლაშე კვერცხების დადება დაიწყეს. ხალხში კი ვირუსი პირველად ოპერის მომღერლის საშუალებით გავრცელდა.

ცნობილი ტენორი სცენაზე გასასვლელად ემზადებოდა და კულისებში ხმის გასაწმენდად დავირუსებული კვერცხის მოუხარშავი გული გადაყლაპა. სიმღერის დროს, მას მოულოდნელად ძლიერი სლუკუნი აუვარდა და თვალებიდან ცრემლები გადმოსცვივდა, პირი გაუშრა, ხმა ჩაეხლიჩა. მაყურებელმა ამაზე დიდი ხარხარი მორთო. იმდენი იცინეს რომ თვალებიდან მათაც  წამოუვიდათ ცრემლი და დარბაზი დაასველეს. მაგრამ ეგ რა არი. კინოთეატრებიდან, რომანტიკული ფილმების ჩვენების დროს, ცრემლი დარბაზის კარებებ ანგრევდა, ხალხს გარეთ ისროდა და  სავარძლებზე ატივტივებდა. მართალია ხელისუფლებამ აკრძალა სასიყვარულო ფილმებისა და საპნის ოპერების ჩვენება ტელევიზიით,  მაგრამ უკვე გვიან იყო. ხალხი ტიროდა ყველგან და ყველაფერზე. პირველ რიგში იმის გამო ტიროდნენ, რომ მიხვდნენ, მთელი ცხოვრება უაზროდ ჰქონდათ გატარებული, ჰერაკლიტე ახსენდებოდათ… ქუჩები ცრემლით გაივსო, ყველაფრიდან მლაშე ცრემლი იღვრებოდა.  მთელ მსოფლიოს ცრემლდიდობა დაატყდა თავს.  ეგვიპტეში იმდენი იტირეს ნიანგებმა, რომ ნილოსი ადიდდა,  უდაბნოები ცრემლით დაიფარა და გაიყინა. პირამიდების სანახავად ჩასული ტურისტები კი თხილამურებით სრიალებდნენ ყინულზე… ამ დროს გამეღვიძა კიდეც.

ბოლოს ისევ კაცის ცრემლებს მივუბრუნდები. არც ისე ყოფილა საქმე, თითქოს ქალების უმრავლესობას არ მოსწონდეს ცრემლის ხილვა მამაკაცის თვალზე. გამოკითხვამ აჩვენა, რომ გერმანელი ქალების უმრავლესობას მოსწონს. ასევე ინგლისელებს, ოღონდ ინგლისელ დედალ თაგვებს. ექსპერიმენტმა დაადასტურა: დედალ თაგვებს, ცრემლიანი მამალი თაგვები უფრო იზიდავენ. მოკლედ, ვისთვის როგორ.

ვის აჩუქე ბიჭო ულვაში?!

”მადონა ორეტე, თუ მიბრძანებთ, შემიძლია ისეთი საუცხოო ამბავი მოგახსენოთ, რომ თქვენ წარმოიდგენთ, ვითომ ცხენზე ზიხართ და ისე მიბრძანდებით…” ბოკაჩო ”დეკამერონი”

მაშ დავიწყოთ.

შუასაუკუნეების ევროპაში ძალიან გავრცელებული და პოპულარული გახლდათ ჰენრი დ’ანდელის (Henri D’ Andeli) მიერ დაწერილი პატარა იუმორისტული ამბავი არისტოტელეს შესახებ. ისტორია ასეთია:

არისტოტელე თავის მოწაფეს, ალექსანდრე მაკედონელს, ურჩევდა თავი შორს დაეჭირა ერთი ქალისგან, რომელიც მისი აზრით ხელს უშლიდა მას ქვეყნის მართვაში, რადგან იგი ძალიან ბევრ დროს ხარჯავდა ქალთან ურთიერთობაში. ეს ქალი იყო ვინმე ფელისი. (Phyllis) ფელისმა გაიგო რა ეს ამბავი, განაწყენდა და გადაწყვიტა შური ეძია არისტოტელეზე. ერთხელაც, როცა ბრძენი მასწავლებელი თავის ოთახში წიგნებთან იჯდა და ცოდნას იღრმავებდა, ფელისი ფანჯარასთან ახლოს მივიდა და სიმღერა დაიწყო. მას თმები გაშლილი ჰქონდა და შიშველი ფეხები უჩანდა. არისტოტელე  იმდენად მოიხიბლა ნანახი სილამაზით რომ წიგნი დახურა, მიუახლოვდა ქალს, ხელი გაუწოდა და ეროსით შეპყრობილმა, თავისი მხურვალე ვნებების დაკმაყოფილება სთხოვა. ქალი დაეთანხმა, ოღონდ ერთი პირობით – ოთხზე დამდგარ არისტოტელეს იგი ზურგზე უნდა შეესვა და ბაღში გაესეირნებინა. არისტოტელემ მისი მოთხოვნა შეასრულა და მოახლეების თანდასწრებით გაასეირნა ქალი.  ფელისი კარგად მოთავსდა ფილოსოფოსის ზურგზე და სასიყვარულო სიმღერების შესრულება განაგრძო. ამ დროს ბაღში ალექსანდრეც გამოვიდა, რომელიც ძალიან განაწყენდა მასწავლებლის ქცევით: მე მეუბნებოდი თავი შორს დაიჭირე  მაგ ქალისგანო და შენ თავად რას აკეთებო – უთხრა ალექსანდრემ. ბრძენი არისტოტელე რის ბრძენი იქნებოდა თავი რომ ვერ დაეძვრინა უხერხული და კომიკური სიტუაციიდან: ამ საქციელით იმის ჩვენება მინდოდა, თუ როგორ არ უნდა მოიქცე – უთხრა მან მოწაფეს.

აი, ასეთი ისტორია აღწერა დ’ანდელიმ, რომელიც როგორც უკვე გითხარით ძალიან პოპულარული გახდა და შემდეგშიც გვხდება სხვა მწერლებთან. ასევე ამ ამბის მიხედვით შეიქმნა ბევრი ნახატი, გრავიურა და ა.შ.

არისტოტელეს კომიკურ შემთხვევაზე ქართული ფილმი ”შერეკილები” მომაგონდა. ციხის უფროსი რომ უყვირის ახალგაზრდა კაცს – ვის აჩუქე ბიჭო ულვაში… ქალები დაგღუპავენ შენ, ქალები! და ამ დროს თავად გაიქცევა მარგარიტასთან. ხოდა, აბა რა გასაკვირია გამოუცდელ ახალგაზრდას ულვაში რომ ეჩუქებინა ქალისთვის, ხომ ხედავთ ფილოსოფოსო რა დღეში ჩააგდო ვნებამ და ერთმა მომხიბვლელმა არსებამ. კიდევ ბევრი ისტორიის გახსენება შეიძლება სადაც ქალები კაცს ისე ატრიალებენ თავის ჭკუაზე, როგორც მაგალითად ტაქსის მძღოლი რკინის რგოლზე ასხმულ გასაღებების აცმას ატრიალებს საჩვენებელი თითით, ჯერ მარჯვნივ, მერე მარცხნივ.

ანდა რაღა შორს წავიდეთ ისტორიების მოსაძიებლად, აგერ არ ვარ. იყო დრო როცა ”იმას” ველაპარაკებოდი ტელეფონზე. ერთ მზიან დღეს ბევრი ვილაპარაკეთ, ხან რაზე და ხანაც რაზე. უცებ, არვიცი საიდან მოაფიქრდა ”იმას”, მითხრა: გინდა თუ არა იატაკზე დაჯექი როგორც მე ვზივარო. არადა შაჰაბასის პოზაში ჯდომა ჩემი სტილი არ არის, არც მაშიან არ მინდოდა ფეხმორთხმით იატაკზე მოკალათება, მაგრამ რა მექნა აბა, ხომ არ მოვიტყუებოდი დავჯექი მეთქი… ასე მომსვეს უკანალზე.

თქვენ ალბათ გაინტერესებთ რა ისტორია მოუყვნენ მადონა ორეტეს, დიდი არაფერი, უფრო სწორად ისტორია საინტერესო იყო, მაგრამ მთხრობელი არც ისე კარგი მჭერმეტყველი გამოდგა და ქალბატონმაც ენამოსწრებულად უთხრა რომ თქვენი ცხენი ძალიან გვანჯღრევსო. ამიტომ სანამ რამეს მეტყოდეთ აქვე დავასრულებ პოსტს. აღარ გამოვა ჩემგან ცხენი.

გიორგობა კატალონიურად

წმინდა გიორგის დღესასწაული სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა დროს აღინიშნება. კატალონიაში თავისი მფარველის დღეს 23 აპრილს აღინიშნავენ.

შუა საუკუნეებიდა საფუძველი ჩაეყარა ტრადიციას, რომლის მიხედვითაც, 23 აპრილს ყველა კატალონიელი მამაკაცი თავის შეყვარებულს, მეუღლეს, ან უბრალოდ ახლობელ ქალბატონს ჩუქნის წითელ ვარდს, სიყვარულის ნიშნად. ლეგენდის მიხედვით, წმინდა გიორგი დრაკონს შეებრძოლა პრინცესას გადასარჩენად და მოკლა ის. მიწაზე დაღვრილი დრაკონის სისხლიდან კი სასწაულებრივად წითელი ვარდი ამოსულა.

გასული საუკუნის დასაწყისიდან, ამ ტრადიციას კიდევ ერთი დეტალი დაემატა, კერძოდ  – ქალები ვარდის სანაცვლოდ წიგნს ჩუქნიან კაცებს. მართალია ეს იდეა თავიდან ბარსელონელი წიგნის გამომცემლების მიერ მოგონილი ფანდი იყო წიგნების გასაღების მიზნით, რომლებმაც თავიდან უფასოდ დაარიგეს წიგნები, მაგრამ ფაქტია რომ საბოლოოდ მშვენიერი დღესასწაული მიიღეს ბარსელონაში მაცხოვრებლებმა და მთლიანად კატალონიელებმა. თვითმხილველები ამბობენ რომ ამ დღეს ვერ ნახავთ ქალს, რომელსაც ვარდი არ ეჭიროს ხელშიო. ვარდის და წიგნის ბიზნესიც ვითარდება – მილიონობით  ვარდი და 400 000  გაყიდული წიგნი.

დღესასწაულის დროს, მთელი დღის მანძილზე ხალხი ბარსელონას ქუჩებში დასეირნობს, ცეკვავენ ეროვნულ ცეკვებს, ლიტერატურულ კაფეებში კითხულობენ სერვანტესის ”დონ კიხოტს”.

1995 წლიდან იუნესკომ 23 აპრილი წიგნის და საავტორო უფლებების დღედ გამოაცხადა.

წიგნებით, ვარდებით და ბოროტებაზე სიყვარულით გამარჯვებული სავსე ქალაქი – ბარსელონა.

პ.ს. წითელ ვარდზე ოსკარ უაილდის მოთხრობა გამახსენდა – ”ვარდი და ბულბული” . მოთხრობაში, შეყვარებული სტუდენტის დასახმერებლად, ბულბული მთელი ღამე ვარდს უმღეროდა და სხეულზე ეკალს ირჭობდა რომ როგორმე თავისი სისხლით ვარდი გაეწითლებინა… ბულბული უსულოდ დაეცა ბუჩქის ძირას და ვარდიც გაწითლდა. დილით ბიჭს წითელი ვარდის დაინახვა ძლიერ გაუხარდა, მოწყვიტა ყვავილი და შეყვარებულისკენ გაემართა, რომელიც დაპირდა, რომ თუ წითელ ვარდს მიუტანდა მაშინ მას ეცეკვებოდა. მივიდა ბიჭი სატრფოსთან, ხელში წითელი ვარდი ეჭირა, მაგრამ გოგომ წარბი შეკრა და მიუგო:

-ვშიშობ, ეს ვარდი ჩემს კაბას არ მოუხდება, – თქვა მან, – ეგეც რომ არა, კამერჰერის ძმისწულმა ნამდვილი თვალ-მარგალიტი გამომიგზავნა და ყველამ იცის, რომ თვალ-მარგალიტი ყვავილზე უფრო ძვირფასია.

- ღმერთმანი, დიდი უმადური ვინმე ბრძანებულხართ, – თქვა სტუდენტმა და გაბრაზებულმა ყვავილი ქუჩაში ისროლა. ვარდი თხრილში ჩავარდა და ზედ ეტლმა გადაუარა.

ამიტომ, თუ არ გინდათ ბევრი გათელილი ვარდის ნახვა ქუჩებში, მაშინ ბარსელონა 23 აპრილის საღამოსვე უნდა დატოვოთ.

მისტიური კვირა დღე

გამოსახულება საკმაოდ ჩაბნელებულია და შეიძლება კარგად ვერ გაარჩიოთ რა ხდება, მითუმეტეს ვერ გაიგებთ რაზე საუბრობენ წინა პლანზე მყოფი ახალგაზრდები, ამიტომ შევეცდები მე გაგარკვიოთ და ნათელი მოვფინო სურათს. კადრი გადღებულია მაყურებლებით გადაჭედილ კინოთეატრში. მართალია გოგო კი იყურება ეკრანისკენ, მაგრამ სინამდვილეში ვერც ვერაფერს ვერ ხედავს ბიჭმა ხელით მაღლა თუ არ ასწია. მოკლედ, ადრე ჩვენთან, ინდურ ფილმებზე და კინგ-კონგზე რომ დარბაზები იჭედებოდა ის სიტუაციაა აქაც. პრინციპში გოგონას ფილმი ნაკლებად აღელვებს. იგი ბიჭისკენ ტრიალდება, – რა კარგად მოვიქეცით აქ რომ შემოვედით, როგორც იქნა მარტოები დავრჩით – ეუბნება ბიჭს და მკერდზე ეხუტება. დაუკვირდით! დარბაზში იმდენი ხალხია პოპკორნიც კი არ ჩავარდება და ამ დროს გოგონა ამბობს როგორც იქნა მარტო დავრჩითო, უცნაურია პირდაპირ…

“ბოკაჩო 70″, ეს არის ოთხი რეჟისორის მიერ გადაღებული ოთხი კინო-ნოველა, ქალის და მამაკაცის ურთიერთობებზე. ფილმის გადაღების დროს, სარეჟისორო სკამზე ისხდნენ: მარიო მონიჩელი, ვიტორიო დე სიკა, ლუკინო ვისკონტი და ფედერიკო ფელინი.

კადრი, რომელზეც გიყვებით ამოღებულია მონიჩელის ნოველიდან ”რენცო და ლუჩიანა”. ჩემი სუბიექტური გემოვნებით ფილმი ძალიან კარგია და ნამდვილად ღირს მისი ცქერა. იუმორი, ირონია, ტრაგიკომედია, საინტერესო სიუჟეტები, დასამახსოვრებელი კადრები, კარგი მსახიობები – ყველაფერია ამ ფილმში.

უცნაურია მეთქი, მანდ გავჩერდი… ეგ ერთი შეხედვით ჩანს უცნაური, თორემ კიდევ უფრო უცნაური ისაა რომ ლუჩიანა მართალია. გეტყვით რატომაც. რენცო და ლუჩიანა ახლად დაქორწინებულები არიან და საკუთარი ბუდის არქონის გამო  გოგოს მშობლების სახლში ცხოვრობენ. ოჯახი ტრადიციული იტალიურია, ხმაურიანი, მეზობლები კარტის სათამაშოდ რომ შემოდიან და პატარა ცელქი ბავშვები სწორედ იქ რომ ყოფენ ცხვირს სადაც არაფერი ესაქმებათ. ერთი სიტყვით, ცოლ-ქმარი განმარტოებას და ჩახუტებას ვერ ახერხებს. მათ ჯერ ქუჩაში გასვლა სცადეს მყუდრო ადგილის მოსაძებნად, მაგრამ შეხედეთ:

ამ ფოტოზე კარგად ჩანს, კოცნა არც კი ჰქონდათ დაწყებული რომ ერთი ტემპერამენტიანი სეირის ყურების მოყვარული უკვე გამოჩნდა მათ სიახლოვეს. გავაგრძელოთ და ვნახოთ კოცნა:

ესეც კოცნა, ან თუ გნებავთ ამბორი. ამის შემდეგ ისინი წამით მოსცილდნენ ერთმანეთის ბაგეებს… და რას ვხედავთ უკანა პლანზე?

ორი სეირის მოყვარული! ადვილი წარმოსადგენია რამოდენიმე კოცნის შემდეგ მაყურებლის რაოდენობა როგორ გაიზრდებოდა. მართალია თავიდან ყველა ხუჭავს თვალებს კოცნისას და ზოგისთვის სულ ერთია ვინმე უყურებს თუ არა, თავად ხომ ვერაფერს ვერ ხედავს, მაგრამ ყველას ასე მოქცევა არ შეუძლია. კინოდარბაზში კი ყველაფერი სხვანაირადაა, იქ ყველა ეკრანს შესცქერის, ვის სცალია შენთვის. აქედან გამომდინარე გოგონა მართალი იყო როცა ამბობდა: მარტოები დავრჩითო. ნამდვილი ტრაგიკომიკური სიტუაციაა. ისე, რა კარგი ჟანრია ტრაგიკომედია, უყურებ და უნდა ტიროდე, მაგრამ იცინი. სწორედ ასეა ამ ნოველაშიც.

მოგეხსენებათ განვითარებად (განუვითარებელ) ქვეყნებში ძალიან ჭირს სამსახურის შოვნა, კარგი ხელფასი… ვინც მუშაობს კი ხშირად ჩასახუტებელი დრო აღარ რჩება. ჯერ კიდევ დიდი დროა იქამდე, ვიდრე შრომა, ანაზღაურება და თავისუფალი დრო ადეკვატური იქნება ერთმანეთთან. სტატისტიკური მონაცემებიც ამას გვაფიქრებინებს. შეიძლება სამსახურიც გქონდეს, კარგი ხელფასიც, მაგრამ თავისუფალი დრო არა.

აი, რენცომ და ლუჩიანამ მოახერხეს სამსახურის შოვნა, ბინის ქირაობა, თითქოს ამით უნდა მოგვარებულიყო ყველაფერი, მაგრამ რად გინდა, ქმარი რომ ღამის სმენიდან ბრუნდებოდა სახლში, ცოლი ამ დროს მიდიოდა სამსახურში და პირიქით. მთელ კინო-ნოველას ლაიტმოტივად გასდევს კვირა დღის დადგომაზე ოცნება, კვირა დღე, როდესაც წყვილი ერთად ყოფნას შეძლებს. მანამდე კი რენცოს ისღა დარჩენია საწოლში თავისი ნახევრიდან ნელ-ნელა მეუღლის ნახევარზე გადაჩოჩდეს და კვირა დღის მოსვლაზე იოცნებოს…

:) :( :D :*( :-* O_O looool

როგორი ნაცნობი სახეა! სიცილაკი, იგივე სმაილიკი, ან თუნდაც უბრალოდ სმაილი. რა იქნებოდა ჩვენი ვირტუალური ცხოვრება სმაილიკების გარეშე?

სიცილაკი მსოფლიომ ერთი ნახვით შეიყვარა! მას არა აქვს სქესი, ეროვნება, მაგრამ ის მთელ მსოფლიოს უყვარს, მასაც ძლიერ ვუყვარვართ! მისი შემქმნელი გახლავთ ამერიკელი მხატვარი-დიზაინერი ჰარვი ბოლი, რომელმაც ნახატი სულ რაღაც ათიოდე წუთში შექმნა ერთ-ერთი კომპანიის დაკვეთით და 45 დოლარი მიიღო ანაზღაურების სახით. თავდაპირველად სიცილაკი მხოლოდ ფირმის თანამშრომლებს ეკეთათ მკერდზე, რათა მათ თავისი საქმე ხარისხიანად და გაღიმებულებს შეესრულებინათ – სმაილმა ეს შეძლო.

ქალაქ ჩელიაბინსკში ადგილობრივმა მოსახლეობამ იცოდა რა, რომ სატელიტიდან მათი ქალაქისთვის ფოტოები უნდა გადაეღოთ Google Earth-ისთვის, ცენტრალურ მოედანზე შეიკრიბნენ და სმაილიკის საშუალებით გამოხატეს თავისი ემოცია.

რაც შეეხება სმაილის ელექტრონულ სივრცეში  გამოყენებას, ეს უკვე სხვა ისტორიაა. 1982 წელს პროფესორმა სკოტ ფალმანმა პირველად იხმარა ორი წერტილის, ტირეს და ფრჩხილის კომბინაცია სმაილის გამოსახატად, მეილის გაგზავნის დროს. აქვე შეიქმნა მოწყენილი სმაილის ვარიანტიც. (რაღა სმაილია თუ მოწყენილია მაგრამ ასე ჰქვია და რას ვიზავთ) აი ეს ისტორიული მეილიც:

და შემდეგ კიდევ ბევრი ემოციის გამომხატველი სიმბოლოები გაჩნდა, რომლებსაც დღეს თითქმის ყველა აქტიურად იყენებს ტელეფონით მესიჯების გაგზავნის თუ ინტერნეტში მიმოწერის დროს. ცხოვრებაში ერთხელ მაინც თუ ვერ მიიღებ გულებით და კოცნით სავსე წერილი ისე რა აზრი აქვს ამ ცხოვრებას.

სკოლაში მასწავლიდნენ ენის გაოყოფა არ შეიძლება, უზრდელობააო, მაგრამ ახალა გამოყავით რამდენჯერაც გაგიხარდებათ. სადღაც ამოვიკითხე, რომ სკოლის მოსწავლეები საკონტროლო სამუშაოებშიც კი იყენებენ თურმე სიცილაკებს. ასე თუ გაგრძელდა არ არის გამორიცხული მალე წიგნის ფურცლებზეც ვიხილოთ ემოციების გრაფიკული გამოსახულებები. (შეიძლება არის კიდეც და მე არ ვიცი) სხვათაშორის ამაზე 60-იანი წლების ბოლოს ლაპარაკობდა ვლადიმერ ნაბოკოვი, რომელიც ამბობდა: მე ხშირად მომდის თავში აზრად, რომ საჭიროა შეიქმნას რაღაც ტიპოგრაფიული ნიშანი, რომელიც გამოხატავს ღიმილს…

წარმოვიდგინოთ, ვითომ გოეთეს ეპოქაში სმაილიკებს იყენებდნენ წიგნის წერის დროს და დაახლოებით ვნახოთ, როგორი სახე ექნებოდა ამ ყველაფერს. ნაწყვეტი წიგნიდან ”ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი”

ივლისის 18–ს.

ვილჰელმ, რა ბედენაა ეს ქვეყანა უსიყვარულოდ… :\ იგივეა, რაც ჯადოსნური ლიფლიფა უსინათლოდ. სინათლის ჩასვლა ამ ლიფლიფაში და წამსვე აირევიან ნაირნაირი ხატებანი შენს თეთრ კედელზე. და იგი უბრალო მოჩვენების მეტი სხვა არა იყოს რა, ხომ ესეც ბედნიერებაა, რომ ჩვენ უმწიფარ ჭაბუკებივით დავდგებით მის წინაშე,  წამიერად აღტაცებულნი ამ ჭრელ–ფეროვან სანახაობით. დღეს ლოტესთან ვერ წავედი. :-/ მიუცილებლად უნდა მენახა ერთი კაცი. მე მსახური გავგზავნე ლოტესთან, რათა დღის განმავლობაში ახლოს მყოლოდა ისეთი, რომელიც მის სიახლოეს იყო დღეს. მოუთმენლად მოველოდი მის დაბრუნებას. სირცხვილი, *^_^* რომ არ მეკრძალვოდეს, მე მას ვაკოცებდი.  :-* ალბათ შენც გსმენია ბონონიური ქვის შესახებ. თურმე ამ ქვას მზვარეში დასდებენ, მზის სხივებს იტაცებს და ამ მოტაცებულ სხივებს ღამითაც ავრცელებს. ასეთი რამ შეემთხვა ამ ვაჟსაც. იმის შეგნება, რომ რამდენიმე საათის წინ, ლოტეს მზერა , ლოტეს თვალები <3 მის სერთუკს, მის სახეს, მის სახელოს მოხვდბოდა, ალბათ, ამ მსახურს რაღაც სიძვირფასის შარავანდედით მოსავდა ჩემს თვალში. მე დამამწუხარა მის სიახლოემ. (v_v) ვილჰემ, ეს წამიერი შვებაც ხომ მოჩვენება არ არის? (>_>)

O_O

დიდი ბოდიში მომიხდია გოეთეს წინაშე ასე კადნიერად რომ შევეხე მის ქმნილებას. დარწმუნებული ვარ დიდი გერმანელი საჭიროების შემთხვევაში უფრო კარგად გამოიყენებდა სმაილიკებს, მაგრამ მე მირჩევნია სმაილები ინტერნეტ სივრცეში დარჩნენ და იქ გამოხატონ თავისი ემოციები…

ეს ადამიანი, სიცილაკებით იუმორისტულ ისტორიას მოგვიყვება:

იგივე ვიდეო რუსული სუბტიტრებით.

მორჩა.

საფერფლეს მიჯაჭვულნი

ყველაფერი კოლუმბის ბრალია…

1492 წელს ამერიკელმა ინდიელებმა პატივისცემის ნიშნად თამბაქოს ფოთლები აჩუქეს დიდ ზღვაოსანს და სამშობლოში გამოატანეს. მართალია თავად კოლუმბს არ მოეწონა მისი გემო და მცენარე ხომალდიდან მოისროლა, მაგრამ თამბაქოს მოყვარულები მალევე გამოჩნდნენ, გამოჩნდნენ და გამრავლდნენ კიდეც. თავიდა ცოტა რთულად იყო საქმე. ესპანელი მეზღვაური, რომელიც კოლუმბის ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი იყო, სიკვდილით დასაჯეს ინკვიზიტორებმა როცა დაინახეს თუ როგორ უშვებდა იგი ბოლს პირიდან, იფიქრეს ეშმაკი ჩაუსახლდაო.

ინდიელების მიერ თამბაქოს მოხმარებას დიდი ისტორია აქვს. არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილია ნახატები რომლებიც ჩვ. წ. ა.-დე 1 000 წლით თარიღდება, სადაც გამოსახულია სიგარეტის მწეველი ადამიანები. მათ მიაჩნდათ რომ თამბაქოს კვამლის საშუალებით უფრო ადვილი იყო ღმერთებთან დაკავშირება. ასევე მცენარეს სამკურნალო საშუალებადაც მიიჩნევდნენ.

.

თავიდაპირველად ეპროპაშიც ეგონათ რომ თამბაქოს ფოთლები სამკურნალო თვისებების მქონე იყო. საფრანგეთის ელჩი პორტუგალიაში, ჟან ნიკო დე ვილემენი (ეს ის ჟან ნიკოა, რომლის საპატივცემულოდაც სიტყვა ნიკოტინი წარმოიშვა.) ბევრს წერდა თამბაქოს დადებით მხარეებზე და ეკატერინე მედიჩსაც გაუგზავნა საჩუქრად, როგორც სამკურნალო მცენარე.

1620 წელს სევილიაში აშენდა თამბაქოს პირველი გადამამუშავებელი ფაბრიკა, რამაც ხელი შეუწყო მის სწრაფი ტემპებით გავრცელებას. ალბათ ცნობილი სევილიელი დალაქი პირველი იყო ვინც სიგარეტს ეწეოდა. აქედან გამომდინარე ეჭვი მაქვს, რომ ჩემი დალაქი მისი შთამომავალი უნდა იყოს, რადგან თმის შეჭრის პროცესში მუდმივად პირში უდევს სიგარეტი და სულ მეშინია შემთხვევით თავზე არ დამაფერფლოს. საინტერესოა რომ პროსპერ მერიმეს კარმენი თურმე თამბაქოს ფაბრიკაში მუშაობდა. როგორც მახსოვს კარმენი არ ეწეოდა, მაგრამ იმ დროის მაღალი წრის ქალბატონები თამბაქოს უკვე ყნოსავდნენ და ეწეოდნენ კიდეც.

ეკატერინე II დროს ძალიან გავრცელებული ყოფილა არომატული თამბაქოს ყნოსვა. ისხდნენ ქალბატონები ბუდუარებში, თან ჭორაობდნენ და თან თამბაქოს ყნოსავდნენ . მაგრამ არ უნდა დაგვავიწყდეს რომ ისინი მხოლოდ მარცხენა ხელზე იყრიდნენ თამბაქოს და ისე სუნავდნენ, რადგან არ უნდოდათ რომ მარჯვენა ხელის საკოცნელად გაწვდის დროს მამაკაცებს მათ ხელზე მძაფრი სუნი ეგრძნოთ. ( კეკლუცობა ნამდვილად ეხერხებათ ქალებს, ვერაფერს იტყვი.)

უფრო მაშტაბურად თამბაქოს მოწევა ქალბატონებმა XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყეს, რაც ფემინიზმის გაძლიერებამაც გამოიწვია. სიგარეტის მოწევა ერთგვარად საზოგადოებაში დამკვიდრებას ნიშნავდა. ამ დროს უკვე გამოდიოდა სპეციალურად ქალებისთვის შექმნილი სიგარეტები. რეკლამის საშუალებით ამბობდნენ: სიგარეტი წონის კლებას უწყობს ხელსო – ქალებსაც მეტი რა უნდოდათ.(?) შემდეგ ჰოლივუდის მიერ გადაღებულ ფილმებშიც გამოჩნდნენ ვარსკვლავი ქალბატონები სიგარეტით ხელში და პირში – მარლენ დიტრიხი, გრეტა გარბო… ფსიქოლოგების აზრით, ქალების უმრავლესობა იმიტომ იწყებს მოწევას რომ უფრო სექსუალურები და მიმზიდველები გამოჩნდნენ მამაკაცის თვალში. დაუდგენიათ, რომ თურმე ქალები ბევრად ნაკლებად ხდებიან ფიზიოლოგიურად ჟან ნიკოზე (ნიკოტინზე) დამოკიდებულნი, ვიდრე კაცები.

ზოგს უხერხული სიტუაციიდან თავის დაღწევის ერთ-ერთ ხერხად მიაჩნია სიგარეტი. მაგალითად კაცი პირველად რომ შეხვდება ქალს პაემანზე და ჯერ რომ არ იცის ხელები სად წაიღოს, (ნუ, იცის მაგრამ ეგრევე არ შეიძლება) ამ დროს სიგარეტს ამოიღებს ჯიბიდან, მოუკიდებს ძვირფასი სანთებელათი და გააბოლებს, რგოლების გამოშვებაც თუ იცის მთლად უკეთესი. სტრესის და დეპრესიის დროსაც კარგია გაბოლებაო. კიდევ უსაქმურობის დროს.

ძნელად მოიძებნება ისეთი მწეველი ადამიანი, რომელსაც ერთხელ მაინც არ ჰქონდეს სიგარეტისთვის თავი დანებებული. მარკ ტვენი ამ მხრივ კიდევ უფრო შორს წავიდა, მისი თქმით სიგარეტისთვის თავის დანებება ძალიან ადვილია – ”მე უკვე ბევრჯერ მაქვს თამბაქოსთვის თავი დანებებული”. ასეთი ხუმარა იყო მწერალი, რეალურად კი ნიკოტინზე დამოკიდებულების დაძლევა რთული საქმეა.

მალაიზიელი ცოლ – ქმარი სტუმრად თავის ნათესავებს ეწვივნენ, სადაც მათ დაიჩივლეს რომ სიგარეტის მოწევას თავს ვერ ვანებებთო. მასპინძელმა თავაზიანად შესთავაზა ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით ეცადათ მავნე ჩვევისგან განთავისუფლება, კერძოდ კი რიტუალური ცემა შესთავაზეს. წყვილი დათანხმდა – მასპინძელი საქმეს შეუდგა. სამწუხაროდ ცემის რიტუალი ფატალურად დასრულდა. გადამეტებული მძლავრი დარტყმებისგან ქმარიც და მისი მეუღლეც დაიღუპნენ.

ერთმა გამწარებულმა მწეველმა, რომელიც სიგარეტისთვის თავის დანებებას ვერ ახერხებდა, თითი მოიჭრა. ამ შემთხვევაში მას გაუმართლა და ექიმებმა შეძლეს თითის თავის ადგილას მიკერება.

…

პ.ს. ბოლოს მწეველი ქალების მიმართ ერთი თხოვნა მექნება: ძალიან გთხოვთ, სიგარეტის ბოლი ცხვირის ნესტოებიდან არ გამოუშვათ რა.

პასუხები კარცერი-ლუქსიდან

ბაბისამ და ნასტასიამ დამთაგეს და მეც ცოტა დაგვიანებით, მაგრამ მაინც გავცემ კითხვებს პასუხს, რომელიც ლიტერატურის ირგვლივ ტრიალებს, ისევე როგორც ბედის ბორბალი ჩვენს თავზე. თითქოს არაფერი, რა უნდა ათ კითხვაზე პასუხის გაცემას, მაგრამ ათიდან ხუთ კითხვაში ურევია სიტყვა ”ყველაზე”, რაც ძლიერ ართულებს საქმეს. შესავალში იმასაც გეტყვით რომ კითხვების ავტორი გახლავთ Alice.

წელს წაკითხული წიგნებიდან რომელი იყო ყველაზე შთამბეჭდავი?

მაშ ასე, პირველი კითხვა და პირველი ”ყველაზე”. წელს წაკითხული წიგნებიდან ორს გამოვარჩევდი, ჯორჯ ორუელის ”ცხოველთა ფერმა”, რომელიც პირველ იანვარს წავიკითხე საღამომდე და მერე ხშირად მახსენდებოდა როგორც თავისი შინაარსის გამო, ასევე ერთგვარად უჩვეულო, საახალწლო – საქეიფო ატმოსფეროს ბატონობის დროს წაკითხული წიგნი. მეორე რომანი კი, რომელმაც შთაბეჭდილებებით გამათამამა არის ფრანგი ქალბატონის, მარგერიტ დიურასის რომანი ”კაშხალი წყნარი ოკეანის წინააღმდეგ”. ჯერ მარტო სათაურს დააკვირდით… წიგნში ერთი ქალბატონია, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე კინოთიატრში მუშაობდა როიალზე დამკვრელად – აკომპანიმენტს უკეთებდა მუნჯურ კინოს.  ქალს ძალიან უყვარდა კინო, მაგრამ როიალი ეკრანის საკმაოდ დაბლა იდგა და თავის აწევისაა ერთმანეთში არეული კადრების მეტს ვერაფერს ვერ ხედავდა. ბავშვების დედას სამსახურის დაკარგვის ეშინოდა და ამიტომ ვერ ბედავდა სამსახური გაეცდინა კინოს ყურების გამო. ნაწყვეტი წიგნიდან:

”ერთხელ, ერთადერთხელ, ფილმის ნახვის სურვილი ისე ძლიერ მოერია, რომ თავი მოიავადმყოფა და კინოში მალულად შევიდა, მაგრამ გამოსასვლელში თანამშრომელმა იცნო და ვეღარასოდეს გაბედა ასე მოქცევა. ათ წელიწადში ეს მხოლოდ ერთხელ გაბედა. ათი წელი კინოში წასვლა უნდოდა და ეს მარტო ერთხელ შეძლო და ისიც მალულად. ათი წელი ეს სურვილი მასში გამუდმებით ღვიოდა, თვითონ კი ბერდებოდა…”

სამი ყველაზე საყვარელი პოეტი.

პოეზიას იშვიათად ვკითხულობ, სკოლაში იმდენ ლექსს გვაძლევდნენ დასაზეპირებლად…

სამი ყველაზე საყვარელი მწერალი.

რამოდენიმე წამით პირს გავაღებ და ვისი გვარებიც მოასწრებენ გამოსვლას იმას ვიტყვი. ონორე დე ბალზაკი, კნუტ ჰამსუნი, ამელი ნოტომი. შეხედეთ, ესენი რა სწრაფები ყოფილან… ფოლკნერი, დოსტოევსკი, დოჩანაშვილი, ლონდონი… ზანტები ესენი.

რომელ წიგნზე გიტირიათ?

არ გეტყვით.

რომელ წიგნს დასცინეთ?

ჩემი დასაცინი ვის რა სჭირს მაგრამ ყოფილა ეგეთებიც, ჩემთვის დავცინი ხოლმე ჩუმად. ბოლოს ვითომ პიუზოს ”ნათლია” უნდა წამეკითხა, თუმცა კითხვა დავიწყე თუ არა გამეცინა და გვერძე გადავდე, ნეტა რა მაცინებდა.

რომელ მწერალს მისცემდით ნობელის პრემიას?

დოჩანაშვილს მივცემდი ერთი პირობით – თუკი თავის იდეას მიღებული თანხით განახორციელებს და ბევრ კარცერი-ლუქსს ააშენებს, როგორც საქართველოში, ასევე ჩვენი ქვეყნის საზღვრებს მიღმაც.

საყვარელი ციტატა წიგნიდან.

გოეთეს ”ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი”-დან: ”ჩემს ტუჩებზე კიდევ არ გამქრალა შენგან მონასუთქი წმინდა ცეცხლის მდუღარე ალმური” – მშვენიერი სიტყვებია. კიდევ ბევრია, მაგალითად: ”რასაცა გასცემ შენია, რაც არა დაკარგულია”. ამაზე გენიალური მგონი არც არაფერი თქმულა.

ბავშვობის ყველაზე საყვარელი წიგნი.

ერთი რომელიმე წიგნი გამორჩეულად არ მახსენდება, ზოგადად კი ზღაპრები, ჟიულ ვერნის რომანები და ა.შ.

რომელი წიგნის პერსონაჟია ყველაზე ახლოს თქვენს პიროვნებასთან?

დენი დიდროს რომანში ”მონაზონი” ერთი დეიდაა, რომელსაც ავტორი ისე აღწერს როგორც ადამიანს, რომელიც არავის თვალში არ ხვდება და მის არყოფნას ვერავინ ვერ ამჩნევს.

დათვლილი გაქვთ რამდენი წიგნი წაგიკითხავთ?

წიგნებს არ ვითვლი. მე ვითვლი იმას თუ რამდენ გვერდს ვკითხულობ წლის მანძილზე, რა გაცინებთ… მესმის რომ მთავარი რაოდენობა არ არის, ვცდილობ კარგი მკითხველი ვიყო, (ესეც კი მაქვს წაკითხული) მაგრამ მიყვარს მსგავსი სტატისტიკა და დამცინეთ თუ არ გეზარებათ, აბა რა ვქნა. თან ხომ უნდა ვიცოდე რამდენი საათი მაქვს გატარებული წიგნთან, მაგას კი გვერდების რაოდენობის მიხედვით ადვილად ვანგარიშობ. წელს რატომღაც ვერ მოვახერხე სტატისტიკის წარმოება და მთლიანობაშიც ძალიან ცოტა წიგნი წავიკითხე, შეიძლება ითქვას რომ წლევანდელი კითხვის სეზონი ჩამოიშალა.

ზომბის კოსტიუმში

”მოვა დრო, როცა ჩვენს ფანჯრებთანაც ჩაივლიან ზომბები, ან თავად თქვენ  ჩაივლით საკუთარი სახლის ფანჯრებთან, როგორც ზომბი”.

უცნობი წინასწარმეტყველი

ამ შემოდგომით შავი ყურძნის დაწურვა მომიწია, ძველი, მამა-პაპური ტრადიციის მიხედვით. საწნახელში შარვლის ტოტებ აკაპიწებული, ფეხშიშველა ჩავხტი და ყურძნის ჭყლეტვა- წურვას შევუდექი. ვწურავდი და ვწურავდი… ფეხქვეშ ყურძნის ჭყლაპუნის ხმას ვუსმენდი, თან ვწურავდი და ვწურავდი… დაწურვას რომ მოვრჩი ამოვედი საწნახელიდან და პირდაპირ ფეხშიშველმა გავიარ-გამოვიარე ეზოში. ფეხები სულ ”ჩასისხლიანებული” მქონდა წვენისგან, სარკეში შევხედე ჩემ ანარეკლს და თურმე სახეშიც შემსხმია წვეთები, ხელებიც მოთხვრილი მქონდა. მოკლედ, საპნის ოპერის გრიმიორს ნამდვილად შეშურდებოდა ისე კარგად და ბუნებრივად მქონდა  მომაკვდავი, დასისხლიანებული ადამიანის გრიმი გაკეთებული. და უცებ გამახსენდა ცოტა ხნის წინ გაზეთში ნანახი ფოტო და სტატიის სათაური – ზომბების პარადი. მერეღა გავაცნობიერე – ყურძნის წურვის დროს ”ზომბის კოსტიუმში” გამოვეწყე ძალაუნებურად და ეზოში სეირნობაც ერთგვარი პარადი გამომივიდა. ეს იყო პირველი ზომბი პარადი საქართველოში.

ჩვენი წინაპრებიც წურავდნენ ყურძენს, თავისდაუნებურად იმოსებოდნენ ზომბის კოსტიუმებში მაგრამ მათ ამის შესახებ წარმოდგენაც არ ჰქონდათ, ანდა საიდან ეცოდინებოდათ…

დიდი დრო არ არის გასული რაც ზომბების გარშემო დაიწყო საუბარი. პირველად სიტყვა ზომბი უილიამ სიბრუკმა ახსენა თავის წიგნში ”მაგიური კუნძული”(1929 წელი), სადაც ის ჰაიტზე თავის ცხოვრებას აღწერს და გვიყვება ზომბებთან შეხვედრაზე. ჰაიტზე სჯერათ რომ თითქოს ვუდუს მაგიის ჯადოქრებს შეუძლიათ მიცვალებულის გაცოცხლება, რომელიც მთლიანად ჯადოქარს ემორჩილება. თავდ ვუდუ, როგორც რელიგიური მრწამსი, კარიბის ზღვის კუნძულებზე მას შემდეგ გაჩნდა რაც კუნძულზე ესპანეთის მმართველობის დროს დასავლეთ აფრიკიდან მონები გადაასახლეს, რომლებსაც ვუდუსი სჯეროდათ.

ამერიკაში გამოსული წიგნი მალევე გახდა პოპულარული. თვითონ ზომბი კი როგორც ცოცხალი მკვდარი, ან თუ გნებავთ მოსიარულე მკვდარი, რომლებსაც აზროვნების უნარი არ გააჩნიათ, სხვა წიგნების მთავარ გმირებად იქცნენ, მათზე დაიწყეს ფილმების გადაღება. უფრო მოგვიანებით, შემდეგში მეტად ცნობილი რეჟისორის, ჯორჯ რომეროს მიერ გადაღებულმა ფილმებმა ზომბების შესახებ, კიდევ უფრო პოპულარული გახადა ისინი. დღეისთვის უამრავი ფილმი არსებობს სადაც ზომბების გარშემო ვითარდება მოვლენები. (ზომბებზე ფილმების ყურება შეგიძლიათ აქ) ერთ-ერთი ბოლო ფილმი ზომბებზე სულ ახლახანს გამოვიდა კინოეკრანებზე – ”ზომბილენდი”  კომპიუტერული თამაშები გაინტერესებთ ზომბებზე? რამდენიც გინდათ იმდენია. დღეისთვის იწერება წიგნები სადაც ზომბების ურთიერთსიყვარულია მოთხრობილი. 2009 წელს გამოიცა პაროდია ცნობილი ინგლისელი მწერლის, ჯეინ ოსტინის რომანისა ”სიამაყე და ცრურწმენა”. წიგნის პაროდიულ ვერსიაში სიუჟეტი ზომბების ირგვლივ ვითარდება. (Pride and Prejudice and Zombies). თანამედროვე ინგლისელმა მხატვარმა, დაუნ მელორმა შექმნა ნიკოლ კიდმანის და ოდრი ჰეპბერნის ზომბი პორტრეტები:

იმისათვის რომ ბავშვი გონებაჩლუნგი არ გაიზარდოს, მას სჭირდება ზომბი თოჯინა:

2003 წელს ქალაქ ტორონტოში გაიმართა პირველი ზომბი პარადი, თუმცა მას პარადს ძნელად თუ ვუწოდებთ, რადგან მასში მონაწილეობა სულ რამოდენიმე ზომბმა მიიღო. ამის შემდეგ კი ნელ-ნელა განვითარდა და გაიზარდა ზომბების მსვლელობის მაშტაბები და ახლა მასში მონაწილე ზომბების რაოდენობა ათასს აჭარბებს. მართალია ჯერ ზოგიერთი ქალაქის მმართველობა ხელს უშლის მსგავსი მსვლელობების გამართვას, მაგრამ ზომბები უკან არ იხევენ. ზომბი პარადები უკვე მოეწყო რუსეთის რამოდენიმე ქალაქში, კიევში, ტალინში. მოგეხსენებათ ჩვენთან როგორი დამოკიდებულებაა ჰელოუინის მიმართ… მაგრამ როგორც პოსტის დასაწყისში უცნობი წინასწარმეტყველი გვამცნობს, მოვა დრო და… მანამდე ეს ვიდეო ნახეთ:

ასე რომ ვისაც პარადში მონაწილეობის სურვილი გაგიჩნდებათ ჩემი გამოცდილების წყალობით უკვე იცით ერთ-ერთი ხერხი თუ რისი საშუალებით შეიძლება ზომბის კოსტიუმში გამოწყობა. მთლად ყურძნის დაწურვის შესაძლწბლობა თუ არ გექნებათ არ იდარდოთ, იმპროვიზაცია ჩვენთანაა! საკმარისია შავი ღვინით სავსე რამოდენიმე ჭიქის თავზე გადასხმა და ყველაფერი მზად იქნება.

პ.ს. სხვათაშორის ძალიან კარგი ღვინო გამოვიდა დაწურული ყურძნისგან. სამი ჭიქა საღამოობით ვახშმობისას… იფ, იფ.