e2-e4

დედოფლის ბედნიერებისთვის მებრძოლი პაიკის ბლოგი

Archive for ნოემბერი 2009

ვის აჩუქე ბიჭო ულვაში?!

with 15 comments

”მადონა ორეტე, თუ მიბრძანებთ, შემიძლია ისეთი საუცხოო ამბავი მოგახსენოთ, რომ თქვენ წარმოიდგენთ, ვითომ ცხენზე ზიხართ და ისე მიბრძანდებით…” ბოკაჩო ”დეკამერონი”

მაშ დავიწყოთ.

შუასაუკუნეების ევროპაში ძალიან გავრცელებული და პოპულარული გახლდათ ჰენრი დ’ანდელის (Henri D’ Andeli) მიერ დაწერილი პატარა იუმორისტული ამბავი არისტოტელეს შესახებ. ისტორია ასეთია:

არისტოტელე თავის მოწაფეს, ალექსანდრე მაკედონელს, ურჩევდა თავი შორს დაეჭირა ერთი ქალისგან, რომელიც მისი აზრით ხელს უშლიდა მას ქვეყნის მართვაში, რადგან იგი ძალიან ბევრ დროს ხარჯავდა ქალთან ურთიერთობაში. ეს ქალი იყო ვინმე ფელისი. (Phyllis) ფელისმა გაიგო რა ეს ამბავი, განაწყენდა და გადაწყვიტა შური ეძია არისტოტელეზე. ერთხელაც, როცა ბრძენი მასწავლებელი თავის ოთახში წიგნებთან იჯდა და ცოდნას იღრმავებდა, ფელისი ფანჯარასთან ახლოს მივიდა და სიმღერა დაიწყო. მას თმები გაშლილი ჰქონდა და შიშველი ფეხები უჩანდა. არისტოტელე  იმდენად მოიხიბლა ნანახი სილამაზით რომ წიგნი დახურა, მიუახლოვდა ქალს, ხელი გაუწოდა და ეროსით შეპყრობილმა, თავისი მხურვალე ვნებების დაკმაყოფილება სთხოვა. ქალი დაეთანხმა, ოღონდ ერთი პირობით – ოთხზე დამდგარ არისტოტელეს იგი ზურგზე უნდა შეესვა და ბაღში გაესეირნებინა. არისტოტელემ მისი მოთხოვნა შეასრულა და მოახლეების თანდასწრებით გაასეირნა ქალი.  ფელისი კარგად მოთავსდა ფილოსოფოსის ზურგზე და სასიყვარულო სიმღერების შესრულება განაგრძო. ამ დროს ბაღში ალექსანდრეც გამოვიდა, რომელიც ძალიან განაწყენდა მასწავლებლის ქცევით: მე მეუბნებოდი თავი შორს დაიჭირე  მაგ ქალისგანო და შენ თავად რას აკეთებო – უთხრა ალექსანდრემ. ბრძენი არისტოტელე რის ბრძენი იქნებოდა თავი რომ ვერ დაეძვრინა უხერხული და კომიკური სიტუაციიდან: ამ საქციელით იმის ჩვენება მინდოდა, თუ როგორ არ უნდა მოიქცე – უთხრა მან მოწაფეს.

აი, ასეთი ისტორია აღწერა დ’ანდელიმ, რომელიც როგორც უკვე გითხარით ძალიან პოპულარული გახდა და შემდეგშიც გვხდება სხვა მწერლებთან. ასევე ამ ამბის მიხედვით შეიქმნა ბევრი ნახატი, გრავიურა და ა.შ.

არისტოტელეს კომიკურ შემთხვევაზე ქართული ფილმი ”შერეკილები” მომაგონდა. ციხის უფროსი რომ უყვირის ახალგაზრდა კაცს – ვის აჩუქე ბიჭო ულვაში… ქალები დაგღუპავენ შენ, ქალები! და ამ დროს თავად გაიქცევა მარგარიტასთან. ხოდა, აბა რა გასაკვირია გამოუცდელ ახალგაზრდას ულვაში რომ ეჩუქებინა ქალისთვის, ხომ ხედავთ ფილოსოფოსო რა დღეში ჩააგდო ვნებამ და ერთმა მომხიბვლელმა არსებამ. კიდევ ბევრი ისტორიის გახსენება შეიძლება სადაც ქალები კაცს ისე ატრიალებენ თავის ჭკუაზე, როგორც მაგალითად ტაქსის მძღოლი რკინის რგოლზე ასხმულ გასაღებების აცმას ატრიალებს საჩვენებელი თითით, ჯერ მარჯვნივ, მერე მარცხნივ.

ანდა რაღა შორს წავიდეთ ისტორიების მოსაძიებლად, აგერ არ ვარ. იყო დრო როცა ”იმას” ველაპარაკებოდი ტელეფონზე. ერთ მზიან დღეს ბევრი ვილაპარაკეთ, ხან რაზე და ხანაც რაზე. უცებ, არვიცი საიდან მოაფიქრდა ”იმას”, მითხრა: გინდა თუ არა იატაკზე დაჯექი როგორც მე ვზივარო. არადა შაჰაბასის პოზაში ჯდომა ჩემი სტილი არ არის, არც მაშიან არ მინდოდა ფეხმორთხმით იატაკზე მოკალათება, მაგრამ რა მექნა აბა, ხომ არ მოვიტყუებოდი დავჯექი მეთქი… ასე მომსვეს უკანალზე.

თქვენ ალბათ გაინტერესებთ რა ისტორია მოუყვნენ მადონა ორეტეს, დიდი არაფერი, უფრო სწორად ისტორია საინტერესო იყო, მაგრამ მთხრობელი არც ისე კარგი მჭერმეტყველი გამოდგა და ქალბატონმაც ენამოსწრებულად უთხრა რომ თქვენი ცხენი ძალიან გვანჯღრევსო. ამიტომ სანამ რამეს მეტყოდეთ აქვე დავასრულებ პოსტს. აღარ გამოვა ჩემგან ცხენი.

Advertisements

გიორგობა კატალონიურად

with 10 comments

წმინდა გიორგის დღესასწაული სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა დროს აღინიშნება. კატალონიაში თავისი მფარველის დღეს 23 აპრილს აღინიშნავენ.

შუა საუკუნეებიდა საფუძველი ჩაეყარა ტრადიციას, რომლის მიხედვითაც, 23 აპრილს ყველა კატალონიელი მამაკაცი თავის შეყვარებულს, მეუღლეს, ან უბრალოდ ახლობელ ქალბატონს ჩუქნის წითელ ვარდს, სიყვარულის ნიშნად. ლეგენდის მიხედვით, წმინდა გიორგი დრაკონს შეებრძოლა პრინცესას გადასარჩენად და მოკლა ის. მიწაზე დაღვრილი დრაკონის სისხლიდან კი სასწაულებრივად წითელი ვარდი ამოსულა.

გასული საუკუნის დასაწყისიდან, ამ ტრადიციას კიდევ ერთი დეტალი დაემატა, კერძოდ  – ქალები ვარდის სანაცვლოდ წიგნს ჩუქნიან კაცებს. მართალია ეს იდეა თავიდან ბარსელონელი წიგნის გამომცემლების მიერ მოგონილი ფანდი იყო წიგნების გასაღების მიზნით, რომლებმაც თავიდან უფასოდ დაარიგეს წიგნები, მაგრამ ფაქტია რომ საბოლოოდ მშვენიერი დღესასწაული მიიღეს ბარსელონაში მაცხოვრებლებმა და მთლიანად კატალონიელებმა. თვითმხილველები ამბობენ რომ ამ დღეს ვერ ნახავთ ქალს, რომელსაც ვარდი არ ეჭიროს ხელშიო. ვარდის და წიგნის ბიზნესიც ვითარდება – მილიონობით  ვარდი და 400 000  გაყიდული წიგნი.

დღესასწაულის დროს, მთელი დღის მანძილზე ხალხი ბარსელონას ქუჩებში დასეირნობს, ცეკვავენ ეროვნულ ცეკვებს, ლიტერატურულ კაფეებში კითხულობენ სერვანტესის ”დონ კიხოტს”.

1995 წლიდან იუნესკომ 23 აპრილი წიგნის და საავტორო უფლებების დღედ გამოაცხადა.

წიგნებით, ვარდებით და ბოროტებაზე სიყვარულით გამარჯვებული სავსე ქალაქი – ბარსელონა.

პ.ს. წითელ ვარდზე ოსკარ უაილდის მოთხრობა გამახსენდა – ”ვარდი და ბულბული” . მოთხრობაში, შეყვარებული სტუდენტის დასახმერებლად, ბულბული მთელი ღამე ვარდს უმღეროდა და სხეულზე ეკალს ირჭობდა რომ როგორმე თავისი სისხლით ვარდი გაეწითლებინა… ბულბული უსულოდ დაეცა ბუჩქის ძირას და ვარდიც გაწითლდა. დილით ბიჭს წითელი ვარდის დაინახვა ძლიერ გაუხარდა, მოწყვიტა ყვავილი და შეყვარებულისკენ გაემართა, რომელიც დაპირდა, რომ თუ წითელ ვარდს მიუტანდა მაშინ მას ეცეკვებოდა. მივიდა ბიჭი სატრფოსთან, ხელში წითელი ვარდი ეჭირა, მაგრამ გოგომ წარბი შეკრა და მიუგო:

-ვშიშობ, ეს ვარდი ჩემს კაბას არ მოუხდება, – თქვა მან, – ეგეც რომ არა, კამერჰერის ძმისწულმა ნამდვილი თვალ-მარგალიტი გამომიგზავნა და ყველამ იცის, რომ თვალ-მარგალიტი ყვავილზე უფრო ძვირფასია.

– ღმერთმანი, დიდი უმადური ვინმე ბრძანებულხართ, – თქვა სტუდენტმა და გაბრაზებულმა ყვავილი ქუჩაში ისროლა. ვარდი თხრილში ჩავარდა და ზედ ეტლმა გადაუარა.

ამიტომ, თუ არ გინდათ ბევრი გათელილი ვარდის ნახვა ქუჩებში, მაშინ ბარსელონა 23 აპრილის საღამოსვე უნდა დატოვოთ.

მისტიური კვირა დღე

with 17 comments

გამოსახულება საკმაოდ ჩაბნელებულია და შეიძლება კარგად ვერ გაარჩიოთ რა ხდება, მითუმეტეს ვერ გაიგებთ რაზე საუბრობენ წინა პლანზე მყოფი ახალგაზრდები, ამიტომ შევეცდები მე გაგარკვიოთ და ნათელი მოვფინო სურათს. კადრი გადღებულია მაყურებლებით გადაჭედილ კინოთეატრში. მართალია გოგო კი იყურება ეკრანისკენ, მაგრამ სინამდვილეში ვერც ვერაფერს ვერ ხედავს ბიჭმა ხელით მაღლა თუ არ ასწია. მოკლედ, ადრე ჩვენთან, ინდურ ფილმებზე და კინგ-კონგზე რომ დარბაზები იჭედებოდა ის სიტუაციაა აქაც. პრინციპში გოგონას ფილმი ნაკლებად აღელვებს. იგი ბიჭისკენ ტრიალდება, – რა კარგად მოვიქეცით აქ რომ შემოვედით, როგორც იქნა მარტოები დავრჩით – ეუბნება ბიჭს და მკერდზე ეხუტება. დაუკვირდით! დარბაზში იმდენი ხალხია პოპკორნიც კი არ ჩავარდება და ამ დროს გოგონა ამბობს როგორც იქნა მარტო დავრჩითო, უცნაურია პირდაპირ…

“ბოკაჩო 70”, ეს არის ოთხი რეჟისორის მიერ გადაღებული ოთხი კინო-ნოველა, ქალის და მამაკაცის ურთიერთობებზე. ფილმის გადაღების დროს, სარეჟისორო სკამზე ისხდნენ: მარიო მონიჩელი, ვიტორიო დე სიკა, ლუკინო ვისკონტი და ფედერიკო ფელინი.

კადრი, რომელზეც გიყვებით ამოღებულია მონიჩელის ნოველიდან ”რენცო და ლუჩიანა”. ჩემი სუბიექტური გემოვნებით ფილმი ძალიან კარგია და ნამდვილად ღირს მისი ცქერა. იუმორი, ირონია, ტრაგიკომედია, საინტერესო სიუჟეტები, დასამახსოვრებელი კადრები, კარგი მსახიობები – ყველაფერია ამ ფილმში.

უცნაურია მეთქი, მანდ გავჩერდი… ეგ ერთი შეხედვით ჩანს უცნაური, თორემ კიდევ უფრო უცნაური ისაა რომ ლუჩიანა მართალია. გეტყვით რატომაც. რენცო და ლუჩიანა ახლად დაქორწინებულები არიან და საკუთარი ბუდის არქონის გამო  გოგოს მშობლების სახლში ცხოვრობენ. ოჯახი ტრადიციული იტალიურია, ხმაურიანი, მეზობლები კარტის სათამაშოდ რომ შემოდიან და პატარა ცელქი ბავშვები სწორედ იქ რომ ყოფენ ცხვირს სადაც არაფერი ესაქმებათ. ერთი სიტყვით, ცოლ-ქმარი განმარტოებას და ჩახუტებას ვერ ახერხებს. მათ ჯერ ქუჩაში გასვლა სცადეს მყუდრო ადგილის მოსაძებნად, მაგრამ შეხედეთ:

ამ ფოტოზე კარგად ჩანს, კოცნა არც კი ჰქონდათ დაწყებული რომ ერთი ტემპერამენტიანი სეირის ყურების მოყვარული უკვე გამოჩნდა მათ სიახლოვეს. გავაგრძელოთ და ვნახოთ კოცნა:

ესეც კოცნა, ან თუ გნებავთ ამბორი. ამის შემდეგ ისინი წამით მოსცილდნენ ერთმანეთის ბაგეებს… და რას ვხედავთ უკანა პლანზე?

ორი სეირის მოყვარული! ადვილი წარმოსადგენია რამოდენიმე კოცნის შემდეგ მაყურებლის რაოდენობა როგორ გაიზრდებოდა. მართალია თავიდან ყველა ხუჭავს თვალებს კოცნისას და ზოგისთვის სულ ერთია ვინმე უყურებს თუ არა, თავად ხომ ვერაფერს ვერ ხედავს, მაგრამ ყველას ასე მოქცევა არ შეუძლია. კინოდარბაზში კი ყველაფერი სხვანაირადაა, იქ ყველა ეკრანს შესცქერის, ვის სცალია შენთვის. აქედან გამომდინარე გოგონა მართალი იყო როცა ამბობდა: მარტოები დავრჩითო. ნამდვილი ტრაგიკომიკური სიტუაციაა. ისე, რა კარგი ჟანრია ტრაგიკომედია, უყურებ და უნდა ტიროდე, მაგრამ იცინი. სწორედ ასეა ამ ნოველაშიც.

მოგეხსენებათ განვითარებად (განუვითარებელ) ქვეყნებში ძალიან ჭირს სამსახურის შოვნა, კარგი ხელფასი… ვინც მუშაობს კი ხშირად ჩასახუტებელი დრო აღარ რჩება. ჯერ კიდევ დიდი დროა იქამდე, ვიდრე შრომა, ანაზღაურება და თავისუფალი დრო ადეკვატური იქნება ერთმანეთთან. სტატისტიკური მონაცემებიც ამას გვაფიქრებინებს. შეიძლება სამსახურიც გქონდეს, კარგი ხელფასიც, მაგრამ თავისუფალი დრო არა.

აი, რენცომ და ლუჩიანამ მოახერხეს სამსახურის შოვნა, ბინის ქირაობა, თითქოს ამით უნდა მოგვარებულიყო ყველაფერი, მაგრამ რად გინდა, ქმარი რომ ღამის სმენიდან ბრუნდებოდა სახლში, ცოლი ამ დროს მიდიოდა სამსახურში და პირიქით. მთელ კინო-ნოველას ლაიტმოტივად გასდევს კვირა დღის დადგომაზე ოცნება, კვირა დღე, როდესაც წყვილი ერთად ყოფნას შეძლებს. მანამდე კი რენცოს ისღა დარჩენია საწოლში თავისი ნახევრიდან ნელ-ნელა მეუღლის ნახევარზე გადაჩოჩდეს და კვირა დღის მოსვლაზე იოცნებოს…

:) :( :D :*( :-* O_O looool

with 8 comments

როგორი ნაცნობი სახეა! სიცილაკი, იგივე სმაილიკი, ან თუნდაც უბრალოდ სმაილი. რა იქნებოდა ჩვენი ვირტუალური ცხოვრება სმაილიკების გარეშე?

სიცილაკი მსოფლიომ ერთი ნახვით შეიყვარა! მას არა აქვს სქესი, ეროვნება, მაგრამ ის მთელ მსოფლიოს უყვარს, მასაც ძლიერ ვუყვარვართ! მისი შემქმნელი გახლავთ ამერიკელი მხატვარი-დიზაინერი ჰარვი ბოლი, რომელმაც ნახატი სულ რაღაც ათიოდე წუთში შექმნა ერთ-ერთი კომპანიის დაკვეთით და 45 დოლარი მიიღო ანაზღაურების სახით. თავდაპირველად სიცილაკი მხოლოდ ფირმის თანამშრომლებს ეკეთათ მკერდზე, რათა მათ თავისი საქმე ხარისხიანად და გაღიმებულებს შეესრულებინათ – სმაილმა ეს შეძლო.

ქალაქ ჩელიაბინსკში ადგილობრივმა მოსახლეობამ იცოდა რა, რომ სატელიტიდან მათი ქალაქისთვის ფოტოები უნდა გადაეღოთ Google Earth-ისთვის, ცენტრალურ მოედანზე შეიკრიბნენ და სმაილიკის საშუალებით გამოხატეს თავისი ემოცია.

რაც შეეხება სმაილის ელექტრონულ სივრცეში  გამოყენებას, ეს უკვე სხვა ისტორიაა. 1982 წელს პროფესორმა სკოტ ფალმანმა პირველად იხმარა ორი წერტილის, ტირეს და ფრჩხილის კომბინაცია სმაილის გამოსახატად, მეილის გაგზავნის დროს. აქვე შეიქმნა მოწყენილი სმაილის ვარიანტიც. (რაღა სმაილია თუ მოწყენილია მაგრამ ასე ჰქვია და რას ვიზავთ) აი ეს ისტორიული მეილიც:

🙂 და 😦 შემდეგ კიდევ ბევრი ემოციის გამომხატველი სიმბოლოები გაჩნდა, რომლებსაც დღეს თითქმის ყველა აქტიურად იყენებს ტელეფონით მესიჯების გაგზავნის თუ ინტერნეტში მიმოწერის დროს. ცხოვრებაში ერთხელ მაინც თუ ვერ მიიღებ გულებით და კოცნით სავსე წერილი ისე რა აზრი აქვს ამ ცხოვრებას. 😀

სკოლაში მასწავლიდნენ ენის გაოყოფა არ შეიძლება, უზრდელობააო, მაგრამ ახალა გამოყავით რამდენჯერაც გაგიხარდებათ. 😛 სადღაც ამოვიკითხე, რომ სკოლის მოსწავლეები საკონტროლო სამუშაოებშიც კი იყენებენ თურმე სიცილაკებს. ასე თუ გაგრძელდა არ არის გამორიცხული მალე წიგნის ფურცლებზეც ვიხილოთ ემოციების გრაფიკული გამოსახულებები. (შეიძლება არის კიდეც და მე არ ვიცი) სხვათაშორის ამაზე 60-იანი წლების ბოლოს ლაპარაკობდა ვლადიმერ ნაბოკოვი, რომელიც ამბობდა: მე ხშირად მომდის თავში აზრად, რომ საჭიროა შეიქმნას რაღაც ტიპოგრაფიული ნიშანი, რომელიც გამოხატავს ღიმილს…

წარმოვიდგინოთ, ვითომ გოეთეს ეპოქაში სმაილიკებს იყენებდნენ წიგნის წერის დროს და დაახლოებით ვნახოთ, როგორი სახე ექნებოდა ამ ყველაფერს. ნაწყვეტი წიგნიდან ”ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი”

ივლისის 18–ს.

ვილჰელმ, რა ბედენაა ეს ქვეყანა უსიყვარულოდ… :\ იგივეა, რაც ჯადოსნური ლიფლიფა უსინათლოდ. სინათლის ჩასვლა ამ ლიფლიფაში და წამსვე აირევიან ნაირნაირი ხატებანი შენს თეთრ კედელზე. და იგი უბრალო მოჩვენების მეტი სხვა არა იყოს რა, ხომ ესეც ბედნიერებაა, რომ ჩვენ უმწიფარ ჭაბუკებივით დავდგებით მის წინაშე,  წამიერად აღტაცებულნი ამ ჭრელ–ფეროვან სანახაობით. დღეს ლოტესთან ვერ წავედი. :-/ მიუცილებლად უნდა მენახა ერთი კაცი. მე მსახური გავგზავნე ლოტესთან, რათა დღის განმავლობაში ახლოს მყოლოდა ისეთი, რომელიც მის სიახლოეს იყო დღეს. მოუთმენლად მოველოდი მის დაბრუნებას. სირცხვილი, *^_^* რომ არ მეკრძალვოდეს, მე მას ვაკოცებდი.  :-* ალბათ შენც გსმენია ბონონიური ქვის შესახებ. თურმე ამ ქვას მზვარეში დასდებენ, მზის სხივებს იტაცებს და ამ მოტაცებულ სხივებს ღამითაც ავრცელებს. ასეთი რამ შეემთხვა ამ ვაჟსაც. იმის შეგნება, რომ რამდენიმე საათის წინ, ლოტეს მზერა , ლოტეს თვალები ❤ მის სერთუკს, მის სახეს, მის სახელოს მოხვდბოდა, ალბათ, ამ მსახურს რაღაც სიძვირფასის შარავანდედით მოსავდა ჩემს თვალში. მე დამამწუხარა მის სიახლოემ. (v_v) ვილჰემ, ეს წამიერი შვებაც ხომ მოჩვენება არ არის? (>_>)

O_O

დიდი ბოდიში მომიხდია გოეთეს წინაშე ასე კადნიერად რომ შევეხე მის ქმნილებას. დარწმუნებული ვარ დიდი გერმანელი საჭიროების შემთხვევაში უფრო კარგად გამოიყენებდა სმაილიკებს, მაგრამ მე მირჩევნია სმაილები ინტერნეტ სივრცეში დარჩნენ და იქ გამოხატონ თავისი ემოციები…

ეს ადამიანი, სიცილაკებით იუმორისტულ ისტორიას მოგვიყვება:

იგივე ვიდეო რუსული სუბტიტრებით.

მორჩა. 🙂

საფერფლეს მიჯაჭვულნი

with 18 comments

საფერფლე

ყველაფერი კოლუმბის ბრალია…

1492 წელს ამერიკელმა ინდიელებმა პატივისცემის ნიშნად თამბაქოს ფოთლები აჩუქეს დიდ ზღვაოსანს და სამშობლოში გამოატანეს. მართალია თავად კოლუმბს არ მოეწონა მისი გემო და მცენარე ხომალდიდან მოისროლა, მაგრამ თამბაქოს მოყვარულები მალევე გამოჩნდნენ, გამოჩნდნენ და გამრავლდნენ კიდეც. თავიდა ცოტა რთულად იყო საქმე. ესპანელი მეზღვაური, რომელიც კოლუმბის ექსპედიციის ეკიპაჟის წევრი იყო, სიკვდილით დასაჯეს ინკვიზიტორებმა როცა დაინახეს თუ როგორ უშვებდა იგი ბოლს პირიდან, იფიქრეს ეშმაკი ჩაუსახლდაო.

ერთ-ერთი პირველი მწეველი ადამიანებიინდიელების მიერ თამბაქოს მოხმარებას დიდი ისტორია აქვს. არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილია ნახატები რომლებიც ჩვ. წ. ა.-დე 1 000 წლით თარიღდება, სადაც გამოსახულია სიგარეტის მწეველი ადამიანები. მათ მიაჩნდათ რომ თამბაქოს კვამლის საშუალებით უფრო ადვილი იყო ღმერთებთან დაკავშირება. ასევე მცენარეს სამკურნალო საშუალებადაც მიიჩნევდნენ.

.

თავიდაპირველად ეპროპაშიც ეგონათ რომ თამბაქოს ფოთლები სამკურნალო თვისებების მქონე იყო. საფრანგეთის ელჩი პორტუგალიაში, ჟან ნიკო დე ვილემენი (ეს ის ჟან ნიკოა, რომლის საპატივცემულოდაც სიტყვა ნიკოტინი წარმოიშვა.) ბევრს წერდა თამბაქოს დადებით მხარეებზე და ეკატერინე მედიჩსაც გაუგზავნა საჩუქრად, როგორც სამკურნალო მცენარე.

1620 წელს სევილიაში აშენდა თამბაქოს პირველი გადამამუშავებელი ფაბრიკა, რამაც ხელი შეუწყო მის სწრაფი ტემპებით გავრცელებას. ალბათ ცნობილი სევილიელი დალაქი პირველი იყო ვინც სიგარეტს ეწეოდა. აქედან გამომდინარე ეჭვი მაქვს, რომ ჩემი დალაქი მისი შთამომავალი უნდა იყოს, რადგან თმის შეჭრის პროცესში მუდმივად პირში უდევს სიგარეტი და სულ მეშინია შემთხვევით თავზე არ დამაფერფლოს. საინტერესოა რომ პროსპერ მერიმეს კარმენი თურმე თამბაქოს ფაბრიკაში მუშაობდა. როგორც მახსოვს კარმენი არ ეწეოდა, მაგრამ იმ დროის მაღალი წრის ქალბატონები თამბაქოს უკვე ყნოსავდნენ და ეწეოდნენ კიდეც.

ეკატერინე II დროს ძალიან გავრცელებული ყოფილა არომატული თამბაქოს ყნოსვა. ისხდნენ ქალბატონები ბუდუარებში, თან ჭორაობდნენ და თან თამბაქოს ყნოსავდნენ . მაგრამ არ უნდა დაგვავიწყდეს რომ ისინი მხოლოდ მარცხენა ხელზე იყრიდნენ თამბაქოს და ისე სუნავდნენ, რადგან არ უნდოდათ რომ მარჯვენა ხელის საკოცნელად გაწვდის დროს მამაკაცებს მათ ხელზე მძაფრი სუნი ეგრძნოთ. ( კეკლუცობა ნამდვილად ეხერხებათ ქალებს, ვერაფერს იტყვი.)

სიგარეტი რომ არა, სექსუალური არ იქნებოდა?

უფრო მაშტაბურად თამბაქოს მოწევა ქალბატონებმა XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყეს, რაც ფემინიზმის გაძლიერებამაც გამოიწვია. სიგარეტის მოწევა ერთგვარად საზოგადოებაში დამკვიდრებას ნიშნავდა. ამ დროს უკვე გამოდიოდა სპეციალურად ქალებისთვის შექმნილი სიგარეტები. რეკლამის საშუალებით ამბობდნენ: სიგარეტი წონის კლებას უწყობს ხელსო – ქალებსაც მეტი რა უნდოდათ.(?) შემდეგ ჰოლივუდის მიერ გადაღებულ ფილმებშიც გამოჩნდნენ ვარსკვლავი ქალბატონები სიგარეტით ხელში და პირში – მარლენ დიტრიხი, გრეტა გარბო… ფსიქოლოგების აზრით, ქალების უმრავლესობა იმიტომ იწყებს მოწევას რომ უფრო სექსუალურები და მიმზიდველები გამოჩნდნენ მამაკაცის თვალში. დაუდგენიათ, რომ თურმე ქალები ბევრად ნაკლებად ხდებიან ფიზიოლოგიურად ჟან ნიკოზე (ნიკოტინზე) დამოკიდებულნი, ვიდრე კაცები.

ახალგაზრდები და მოხუცი

ზოგს უხერხული სიტუაციიდან თავის დაღწევის ერთ-ერთ ხერხად მიაჩნია სიგარეტი. მაგალითად კაცი პირველად რომ შეხვდება ქალს პაემანზე და ჯერ რომ არ იცის ხელები სად წაიღოს, (ნუ, იცის მაგრამ ეგრევე არ შეიძლება) ამ დროს სიგარეტს ამოიღებს ჯიბიდან, მოუკიდებს ძვირფასი სანთებელათი და გააბოლებს, რგოლების გამოშვებაც თუ იცის მთლად უკეთესი. სტრესის და დეპრესიის დროსაც კარგია გაბოლებაო. კიდევ უსაქმურობის დროს.

ძნელად მოიძებნება ისეთი მწეველი ადამიანი, რომელსაც ერთხელ მაინც არ ჰქონდეს სიგარეტისთვის თავი დანებებული. მარკ ტვენი ამ მხრივ კიდევ უფრო შორს წავიდა, მისი თქმით სიგარეტისთვის თავის დანებება ძალიან ადვილია – ”მე უკვე ბევრჯერ მაქვს თამბაქოსთვის თავი დანებებული”. ასეთი ხუმარა იყო მწერალი, რეალურად კი ნიკოტინზე დამოკიდებულების დაძლევა რთული საქმეა.

მალაიზიელი ცოლ – ქმარი სტუმრად თავის ნათესავებს ეწვივნენ, სადაც მათ დაიჩივლეს რომ სიგარეტის მოწევას თავს ვერ ვანებებთო. მასპინძელმა თავაზიანად შესთავაზა ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით ეცადათ მავნე ჩვევისგან განთავისუფლება, კერძოდ კი რიტუალური ცემა შესთავაზეს. წყვილი დათანხმდა – მასპინძელი საქმეს შეუდგა. სამწუხაროდ ცემის რიტუალი ფატალურად დასრულდა. გადამეტებული მძლავრი დარტყმებისგან ქმარიც და მისი მეუღლეც დაიღუპნენ.

ერთმა გამწარებულმა მწეველმა, რომელიც სიგარეტისთვის თავის დანებებას ვერ ახერხებდა, თითი მოიჭრა. ამ შემთხვევაში მას გაუმართლა და ექიმებმა შეძლეს თითის თავის ადგილას მიკერება.

პ.ს. ბოლოს მწეველი ქალების მიმართ ერთი თხოვნა მექნება: ძალიან გთხოვთ, სიგარეტის ბოლი ცხვირის ნესტოებიდან არ გამოუშვათ რა.

პასუხები კარცერი-ლუქსიდან

with 7 comments

ჩამოიშალა

ბაბისამ და ნასტასიამ დამთაგეს და მეც ცოტა დაგვიანებით, მაგრამ მაინც გავცემ კითხვებს პასუხს, რომელიც ლიტერატურის ირგვლივ ტრიალებს, ისევე როგორც ბედის ბორბალი ჩვენს თავზე. თითქოს არაფერი, რა უნდა ათ კითხვაზე პასუხის გაცემას, მაგრამ ათიდან ხუთ კითხვაში ურევია სიტყვა ”ყველაზე”, რაც ძლიერ ართულებს საქმეს. შესავალში იმასაც გეტყვით რომ კითხვების ავტორი გახლავთ Alice.

წელს წაკითხული წიგნებიდან რომელი იყო ყველაზე შთამბეჭდავი?

მაშ ასე, პირველი კითხვა და პირველი ”ყველაზე”. წელს წაკითხული წიგნებიდან ორს გამოვარჩევდი, ჯორჯ ორუელის ”ცხოველთა ფერმა”, რომელიც პირველ იანვარს წავიკითხე საღამომდე და მერე ხშირად მახსენდებოდა როგორც თავისი შინაარსის გამო, ასევე ერთგვარად უჩვეულო, საახალწლო – საქეიფო ატმოსფეროს ბატონობის დროს წაკითხული წიგნი. მეორე რომანი კი, რომელმაც შთაბეჭდილებებით გამათამამა არის ფრანგი ქალბატონის, მარგერიტ დიურასის რომანი ”კაშხალი წყნარი ოკეანის წინააღმდეგ”. ჯერ მარტო სათაურს დააკვირდით… წიგნში ერთი ქალბატონია, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე კინოთიატრში მუშაობდა როიალზე დამკვრელად – აკომპანიმენტს უკეთებდა მუნჯურ კინოს.  ქალს ძალიან უყვარდა კინო, მაგრამ როიალი ეკრანის საკმაოდ დაბლა იდგა და თავის აწევისაა ერთმანეთში არეული კადრების მეტს ვერაფერს ვერ ხედავდა. ბავშვების დედას სამსახურის დაკარგვის ეშინოდა და ამიტომ ვერ ბედავდა სამსახური გაეცდინა კინოს ყურების გამო. ნაწყვეტი წიგნიდან:

”ერთხელ, ერთადერთხელ, ფილმის ნახვის სურვილი ისე ძლიერ მოერია, რომ თავი მოიავადმყოფა და კინოში მალულად შევიდა, მაგრამ გამოსასვლელში თანამშრომელმა იცნო და ვეღარასოდეს გაბედა ასე მოქცევა. ათ წელიწადში ეს მხოლოდ ერთხელ გაბედა. ათი წელი კინოში წასვლა უნდოდა და ეს მარტო ერთხელ შეძლო და ისიც მალულად. ათი წელი ეს სურვილი მასში გამუდმებით ღვიოდა, თვითონ კი ბერდებოდა…”

სამი ყველაზე საყვარელი პოეტი.

პოეზიას იშვიათად ვკითხულობ, სკოლაში იმდენ ლექსს გვაძლევდნენ დასაზეპირებლად…

სამი ყველაზე საყვარელი მწერალი.

რამოდენიმე წამით პირს გავაღებ და ვისი გვარებიც მოასწრებენ გამოსვლას იმას ვიტყვი. ონორე დე ბალზაკი, კნუტ ჰამსუნი, ამელი ნოტომი. შეხედეთ, ესენი რა სწრაფები ყოფილან… ფოლკნერი, დოსტოევსკი, დოჩანაშვილი, ლონდონი… ზანტები ესენი.

რომელ წიგნზე გიტირიათ?

არ გეტყვით.

რომელ წიგნს დასცინეთ?

ჩემი დასაცინი ვის რა სჭირს მაგრამ ყოფილა ეგეთებიც, ჩემთვის დავცინი ხოლმე ჩუმად. ბოლოს ვითომ პიუზოს ”ნათლია” უნდა წამეკითხა, თუმცა კითხვა დავიწყე თუ არა გამეცინა და გვერძე გადავდე, ნეტა რა მაცინებდა.

რომელ მწერალს მისცემდით ნობელის პრემიას?

დოჩანაშვილს მივცემდი ერთი პირობით – თუკი თავის იდეას მიღებული თანხით განახორციელებს და ბევრ კარცერი-ლუქსს ააშენებს, როგორც საქართველოში, ასევე ჩვენი ქვეყნის საზღვრებს მიღმაც.

საყვარელი ციტატა წიგნიდან.

გოეთეს ”ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი”-დან: ”ჩემს ტუჩებზე კიდევ არ გამქრალა შენგან მონასუთქი წმინდა ცეცხლის მდუღარე ალმური” – მშვენიერი სიტყვებია. კიდევ ბევრია, მაგალითად: ”რასაცა გასცემ შენია, რაც არა დაკარგულია”. ამაზე გენიალური მგონი არც არაფერი თქმულა.

ბავშვობის ყველაზე საყვარელი წიგნი.

ერთი რომელიმე წიგნი გამორჩეულად არ მახსენდება, ზოგადად კი ზღაპრები, ჟიულ ვერნის რომანები და ა.შ.

რომელი წიგნის პერსონაჟია ყველაზე ახლოს თქვენს პიროვნებასთან?

დენი დიდროს რომანში ”მონაზონი” ერთი დეიდაა, რომელსაც ავტორი ისე აღწერს როგორც ადამიანს, რომელიც არავის თვალში არ ხვდება და მის არყოფნას ვერავინ ვერ ამჩნევს.

დათვლილი გაქვთ რამდენი წიგნი წაგიკითხავთ?

წიგნებს არ ვითვლი. მე ვითვლი იმას თუ რამდენ გვერდს ვკითხულობ წლის მანძილზე, რა გაცინებთ… მესმის რომ მთავარი რაოდენობა არ არის, ვცდილობ კარგი მკითხველი ვიყო, (ესეც კი მაქვს წაკითხული) მაგრამ მიყვარს მსგავსი სტატისტიკა და დამცინეთ თუ არ გეზარებათ, აბა რა ვქნა. თან ხომ უნდა ვიცოდე რამდენი საათი მაქვს გატარებული წიგნთან, მაგას კი გვერდების რაოდენობის მიხედვით ადვილად ვანგარიშობ. წელს რატომღაც ვერ მოვახერხე სტატისტიკის წარმოება და მთლიანობაშიც ძალიან ცოტა წიგნი წავიკითხე, შეიძლება ითქვას რომ წლევანდელი კითხვის სეზონი ჩამოიშალა.

Written by ჯორჯ პაიკი

ნოემბერი 9, 2009 at 15:47

ზომბის კოსტიუმში

with 12 comments

ზომბების პარადი”მოვა დრო, როცა ჩვენს ფანჯრებთანაც ჩაივლიან ზომბები, ან თავად თქვენ  ჩაივლით საკუთარი სახლის ფანჯრებთან, როგორც ზომბი”.

უცნობი წინასწარმეტყველი

ამ შემოდგომით შავი ყურძნის დაწურვა მომიწია, ძველი, მამა-პაპური ტრადიციის მიხედვით. საწნახელში შარვლის ტოტებ აკაპიწებული, ფეხშიშველა ჩავხტი და ყურძნის ჭყლეტვა- წურვას შევუდექი. ვწურავდი და ვწურავდი… ფეხქვეშ ყურძნის ჭყლაპუნის ხმას ვუსმენდი, თან ვწურავდი და ვწურავდი… დაწურვას რომ მოვრჩი ამოვედი საწნახელიდან და პირდაპირ ფეხშიშველმა გავიარ-გამოვიარე ეზოში. ფეხები სულ ”ჩასისხლიანებული” მქონდა წვენისგან, სარკეში შევხედე ჩემ ანარეკლს და თურმე სახეშიც შემსხმია წვეთები, ხელებიც მოთხვრილი მქონდა. მოკლედ, საპნის ოპერის გრიმიორს ნამდვილად შეშურდებოდა ისე კარგად და ბუნებრივად მქონდა  მომაკვდავი, დასისხლიანებული ადამიანის გრიმი გაკეთებული. და უცებ გამახსენდა ცოტა ხნის წინ გაზეთში ნანახი ფოტო და სტატიის სათაური – ზომბების პარადი. მერეღა გავაცნობიერე – ყურძნის წურვის დროს ”ზომბის კოსტიუმში” გამოვეწყე ძალაუნებურად და ეზოში სეირნობაც ერთგვარი პარადი გამომივიდა. ეს იყო პირველი ზომბი პარადი საქართველოში.

ჩვენი წინაპრებიც წურავდნენ ყურძენს, თავისდაუნებურად იმოსებოდნენ ზომბის კოსტიუმებში მაგრამ მათ ამის შესახებ წარმოდგენაც არ ჰქონდათ, ანდა საიდან ეცოდინებოდათ…

დიდი დრო არ არის გასული რაც ზომბების გარშემო დაიწყო საუბარი. პირველად სიტყვა ზომბი უილიამ სიბრუკმა ახსენა თავის წიგნში ”მაგიური კუნძული”(1929 წელი), სადაც ის ჰაიტზე თავის ცხოვრებას აღწერს და გვიყვება ზომბებთან შეხვედრაზე. ჰაიტზე სჯერათ რომ თითქოს ვუდუს მაგიის ჯადოქრებს შეუძლიათ მიცვალებულის გაცოცხლება, რომელიც მთლიანად ჯადოქარს ემორჩილება. თავდ ვუდუ, როგორც რელიგიური მრწამსი, კარიბის ზღვის კუნძულებზე მას შემდეგ გაჩნდა რაც კუნძულზე ესპანეთის მმართველობის დროს დასავლეთ აფრიკიდან მონები გადაასახლეს, რომლებსაც ვუდუსი სჯეროდათ.

ამერიკაში გამოსული წიგნი მალევე გახდა პოპულარული. თვითონ ზომბი კი როგორც ცოცხალი მკვდარი, ან თუ გნებავთ მოსიარულე მკვდარი, რომლებსაც აზროვნების უნარი არ გააჩნიათ, სხვა წიგნების მთავარ გმირებად იქცნენ, მათზე დაიწყეს ფილმების გადაღება. უფრო მოგვიანებით, შემდეგში მეტად ცნობილი რეჟისორის, ჯორჯ რომეროს მიერ გადაღებულმა ფილმებმა ზომბების შესახებ, კიდევ უფრო პოპულარული გახადა ისინი. დღეისთვის უამრავი ფილმი არსებობს სადაც ზომბების გარშემო ვითარდება მოვლენები. (ზომბებზე ფილმების ყურება შეგიძლიათ აქ) ერთ-ერთი ბოლო ფილმი ზომბებზე სულ ახლახანს გამოვიდა კინოეკრანებზე – ”ზომბილენდი”  კომპიუტერული თამაშები გაინტერესებთ ზომბებზე? რამდენიც გინდათ იმდენია. დღეისთვის იწერება წიგნები სადაც ზომბების ურთიერთსიყვარულია მოთხრობილი. 2009 წელს გამოიცა პაროდია ცნობილი ინგლისელი მწერლის, ჯეინ ოსტინის რომანისა ”სიამაყე და ცრურწმენა”. წიგნის პაროდიულ ვერსიაში სიუჟეტი ზომბების ირგვლივ ვითარდება. (Pride and Prejudice and Zombies). თანამედროვე ინგლისელმა მხატვარმა, დაუნ მელორმა შექმნა ნიკოლ კიდმანის და ოდრი ჰეპბერნის ზომბი პორტრეტები:

ოდრინიკოლ კიდმანი

იმისათვის რომ ბავშვი გონებაჩლუნგი არ გაიზარდოს, მას სჭირდება ზომბი თოჯინა:

ბიჭებისთვისგოგონებისთვის

2003 წელს ქალაქ ტორონტოში გაიმართა პირველი ზომბი პარადი, თუმცა მას პარადს ძნელად თუ ვუწოდებთ, რადგან მასში მონაწილეობა სულ რამოდენიმე ზომბმა მიიღო. ამის შემდეგ კი ნელ-ნელა განვითარდა და გაიზარდა ზომბების მსვლელობის მაშტაბები და ახლა მასში მონაწილე ზომბების რაოდენობა ათასს აჭარბებს. მართალია ჯერ ზოგიერთი ქალაქის მმართველობა ხელს უშლის მსგავსი მსვლელობების გამართვას, მაგრამ ზომბები უკან არ იხევენ. ზომბი პარადები უკვე მოეწყო რუსეთის რამოდენიმე ქალაქში, კიევში, ტალინში. მოგეხსენებათ ჩვენთან როგორი დამოკიდებულებაა ჰელოუინის მიმართ… მაგრამ როგორც პოსტის დასაწყისში უცნობი წინასწარმეტყველი გვამცნობს, მოვა დრო და… მანამდე ეს ვიდეო ნახეთ:

ასე რომ ვისაც პარადში მონაწილეობის სურვილი გაგიჩნდებათ ჩემი გამოცდილების წყალობით უკვე იცით ერთ-ერთი ხერხი თუ რისი საშუალებით შეიძლება ზომბის კოსტიუმში გამოწყობა. მთლად ყურძნის დაწურვის შესაძლწბლობა თუ არ გექნებათ არ იდარდოთ, იმპროვიზაცია ჩვენთანაა! საკმარისია შავი ღვინით სავსე რამოდენიმე ჭიქის თავზე გადასხმა და ყველაფერი მზად იქნება.

პ.ს. სხვათაშორის ძალიან კარგი ღვინო გამოვიდა დაწურული ყურძნისგან. სამი ჭიქა საღამოობით ვახშმობისას… იფ, იფ.