e2-e4

დედოფლის ბედნიერებისთვის მებრძოლი პაიკის ბლოგი

Archive for ნოემბერი 2010

ფოლადის ფუნთუშა

დღეს დილით ელექტრონული წერილი მივიღე. წერილს “არავინ” მწერდა. მინდა გითხრათ, მე და არავინ ჭადრაკს ვთამაშობთ და ასე, დაახლოებით თვეში ოთხჯერ – ხუთჯერ ერთმანეთს ჩვენს მიერ გაკეთებულ სვლებს ვწერთ, მაგალითად ასე: მc3 ან  h6, მეტი არაფერი. ჩვენი საჭადრაკო პარტიის ნახევარგზაზე დაფის ცენტრში განმხოლოებულუ (განმარტოებული) d4 პაიკი გაჩნდა. არ ვიცი, ამ პოზიციამ თუ ჰანასთან არეულმა ურთიერთობამ, როგორც ჩანს ძალიან იმოქმედა არავინზე და საკმაოდ აფორიაქებული წერილი მომწერა. მოდი, პირდაპირ წერილს გაგაცნობთ თორემ ჩემი შესავალი უხეირო ფილმის დასაწყისში კადრს მიღმა მოსაუბრე ადამიანის მონოლოგს ემსგავსება.

გამარჯობა ჯორჯ პაიკ

მას შემდეგ, რაც შენი პოსტი “ხელის თხოვნის ტუტორიალი” წავიკითხე, სულ ვცდილობ რამე ორიგინალური მოვიფიქრო და ჰანას ხელი ვთხოვო. მრავალი მცდელობის მერე როგორც იქნა რაღაც მოვიფიქრე. გავიხადე, დავწექი და წავედი ჰანასთან. რომ მივედი, მარჯვენა ხელი მოვმუშტე, წინ გავიშვირე და დავიწყე. ჩემო ჰანა, ერთი იგავი უნდა მოგიყვე:

იყო ორი ძმა: ერთი სულთანს ემსახურებოდა და მდიდრულად ცხოვრობდა, მეორე კი საკუთარი მარჯვენით შოულობდა ლუკმაპურს. ერთხელ მდიდარმა ძმამ უთხრა ღარიბს: რატომ არ დაუდგები ვინმე მდიდარს მოსამსახურედ, აღარ მოგიწევდა მაგდენი წვალება ერთი ლუკმისთვისო. ღარიბმა უპასუხა: მაგ დამამცირებელი საქმის კეთებას, რასაც შენ ეწევი, მირჩევნია საკუთარი ცხელი ოფლით რკინა გავადნო, მისგან ცომი მოვზილო, პური გამოვაცხო და ის ვჭამო. იგავის მორალი – საკუთარი ხმელი პურის დადება გერჩიოს ხელზე, ვიდრე მოსამსახურის ოქროს ქამარი გერტყას წელზე.

ეს იგავი “ფეისბუქზე” წავიკითხე, იქვე ერთი ასეთი კომენტარი იყო დატოვებული: გააჩნია, ვის რა უდევს სულში. მართალია! ვისაც რა უდევს სულში, ის უდევს ხელისგულში. ჰანა, მე შენ მყავხარ სულში და მიზიხარ ხელისგულში. მინდა სულ ასე გაგრძელდეს. მართალია ოქროს სასახლეების აშენებას ვერ დაგპირდები, მაგრამ ყოველ დილით საწოლში ჩაისთან ერთად ფოლადის ფუნთუშებს მოგართმევ ხოლმე. ეს ვთქვი, ხელისგული გავშალე, საქორწინო ბეჭედი ავიღე და ჰანას გავუკეთე თითზე. ჰანამ გამიღიმა და დაიწყო ჩვენი თანაცხოვრება. პირველი ღამის შემდეგ, დილით ადრე ავდექი. მინდოდა მისთვის ჩაი და ფუნთუშები მიმერთმია საწოლში. წინა ღამით საწოლის ქვეშ სპეციალურად დატოვებული ფოლადი ძალზედ გავარვარებულიყო, მეც ავიღე, მოვზილე და ფოლადის ფუნთუშები გამოვაცხე.  ჩაიც ავადუღე, ერთი კოვზი შაქარი ჩავყარე და მოვურიე. კოვზი ფინჯნის გვერდებს ეხლებოდა და სასიამოვნო ხმას გამოსცემდა. ცოტა არ იყოს ხმა დიდხანს გაიწელა და უსიამოვნო შეგრძნებაში გადაიზარდა… გამომეღვიძა. იმ დილითაც მეზობლის კამეჩის კისერზე  შებმულმა ეჟვანის წკარუნმა გამომაღვიძა. ხო, ყველაფერი სიზმარი იყო.

რამდენი ვიწვალე ეს სიზმარი რომ მენახა და კამეჩები… არა, ჩემი ბრალიცაა, ხომ ვიცი რომ ჰანა უშაქრო ჩაის სვამს, რატომ მოვინდომე ფინჯანში შაქრის ჩაყრა და კოვზით მორევა. მაინც დავუშვი შეცდომა.

კd7

არავინ

Written by ჯორჯ პაიკი

ნოემბერი 16, 2010 at 16:11

50 ცალი სიამოვნება

ფილმში “აპოლო 13”, კოსმოსურ ხომალდზე მომხდარი ავარიის გამო ეკიპაჟის სიცოცხლეს საფრთხე დაემუქრა. მათ გადასარჩენად საჭირო გახდა ორიგინალური მოწყობილობის გაკეთება. კერძოდ, დიდი ზომის კვადრატული ფორმის საგანი შედარებით უფრო მცირე ზომის ცილინდრში უნდა მოეთავსებინათ. ალბათ, ბევრ თქვენგანს ნანახი აქვს ფილმი და გახსოვთ თუ როგორ განვითარდა მასში მოვლენები, ამიტომ ფილმზე საუბარს აღარ გავაგრძელებ.

ზემოთ მოყვანილი ეპიზოდი მაშინ მახსენდება, როცა სხვადასხვა სახის სიებს ვნახულობ, სადაც როგორც გვეუბნებიან შესულია ყველა დროსი ასი საუკეთესო ფილმი, ან ასი საუკეთესო წიგნი, სიმღერა და ა.შ. ამ დროს მგონია, რომ რაღაც დიდის და ბევრის მოთავსებას ცდილობენ გაცილებით პატარა ნივთში, სადაც ის წესით არ უნდა ეტეოდეს. მსგავსი განცდა დამეუფლა ჩვენს ქვეყანაში დაწყებული პროექტის მიმართაც, რომელსაც “50 წიგნი, რომელიც უნდა წაიკითხო სანამ ცოცხალი ხარ!” ჰქვია. რა პრობლემაა! მოდით და ჩავტენოთ ორმოცდაათეულში ყველა ის წიგნი რომელიც აუცილებლად უნდა წავიკითხოთ, ვცადოთ მაინც.

გასაგებია, ყველას განსხვავებული გემოვნება გვაქვს და პროექტის დასრულების შემდეგ ბევრი ისეთი კარგი წიგნის დასახელებას შევძლებთ რომელიც ორმოცდაათეულში არ იქნება შესული, ან იმ 50 წიგნში მოხვდება ისეთი ნაწარმოები რაც ჩვენთვის შეიძლება მიუღებელი იყოს, თუმცა ამ წამოწყებას გაცილებით უფრო მეტი დადებითი მხარე აქვს, ვიდრე უარყოფითი. ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ 50 წიგნის ახალი გამოცემა დაგვრჩება.

ამას წინათ, ერთ რუსულ საიტზე, სტატიის ავტორი სანქტ–პეტერბუგის მეტროში გაგონილ საუბარზე წერდა. პირველი მოსაუბრე: წუხელ ვერ გამოვიძინე, გვიანიბამდე მარინინას (თანამედროვე რუსი მწრალია) ბოლო რომანს ვკითხულობდი, ძალიან შთამბეჭდავია. მეორე მოსაუბრე: არ წამიკითხავს, მე “ანა კარენინას” ვკითხულობ. პირველი მოსაუბრე: და როგორია ის ქალი, კარგად წერს?  აქ, სნობურად ჩამეღიმა. კი, ვისაც რა უნდა ის იკითხოს, რა ჩემი საქმეა… “საჭიროა ბევრი კითხვა, მაგრამ არა ყველაფრის” – ამბობდა რომაელი ისტორიკოსი ტაციტუსი. ისე, ეს არც ტაციტუსის საქმეა… მაგრამ, როგორც არ უნდა სნობურად ჟღერდეს, მაინც არსებობს ისეთი წიგნები, რომელთა წაკითხვაც სასურველია.

პროექტის ფარგლებში უკვე გამოვიდა პირველი წიგნი, ბალზაკის “შაგრენის ტყავი”. რომ დავფიქრდეთ ჩვენი ცხოვრება ძალიან ჰგავს შაგრენის ტყავს. ისევე როგორც ის ჯადოსნური ტყავი, ჩვენი ცხოვრებაც ყოველდღე სულ უფრო და უფრო პატარავდება, ერთი ეგაა, ჩვენ ცხოვრებაში სურვილების ასრულების მექანიზმი უფრო რთულადაა მოწყობილი. ამიტომ, სანამ სულ არ გამქრალა “შაგრენის ტყავი” ჯობია ბევრი კარგი წიგნი წავიკითხოთ და რაც მთავარია 50 ცალზე არ გავჩერდეთ. ასე ვფიქრობ უბრალოდ, მეტი არაფერი.

ბოლოს იმასაც გეტყვით, თითოეული ახალი წიგნის გამოცემა მარტო მკითხველს კი არ უხარია, არამედ ლურსმნებსაც. დიახ, ლურსმნებს. ისინი მუდამ მოხარულები არიან როცა მათ კედელში აჭედებენ და ზედ წიგნის თაროებს კიდებენ, თაროებზე კი ბევრ წიგნს აწყობენ. მსგავსი მოვალეობა მათთვის ნამდვილი ნეტარებაა. აბა თქვენ ლურსმანი უბრალო რკინის ნაჭერი გეგონათ? ქართველ მხატვარ, ავთო ვარაზს აქვს ნათქვამი: ლურსმანზე დაკიდულ ნახატთან ერთად, მხატვრის ცხოვრების ნაწილიც კიდიაო. დაფიქრდით, რამხელა პაუხისმგებლობა აკისრიათ ლურსმნებს.

ხოდა, თუკი ლურსმანზე შეიძლება ნახევარი ცხოვრების “ჩამოკიდება”, მაშინ რა გასაკვირია დიდი ზომის ოთხკუთხედი ფორმის საგანი მცირე ზომის ცილინდრში რომ ჩავდოთ, ნაწილობრივ მაინც.

ფართოდ დაბრმავებული თვალები

უხსოვარ დროს, დედამიწის ერთ პატარა კუთხეში ყველანაირი ადამიანური გრძნობა, ემოცია, თვისება და ხასიათი შეიკრიბნენ. ცოტა ხანში მოწყენილობამ წასვლა დააპირა როცა სიგიჟემ თქვა: მოდი, დამალობანა ვითამაშოთო. ინტრიგამ კოპები შეკრა – ეგ რაღა თამაშიაო. სიზარმაცემ თქვა მეზარებაო, სიამაყემ იუკადრისა – არაო, მე არ შემეფერებაო. სიმართლემ დამალვას რა აზრი აქვს, მაინც ვერსად დაიმალებიო. სამაგიეროდ ენთუზიაზმი ეიფორიასთან ერთად აცეკვდა, სიხარულმა ხტუნვა დაიწყო. ბოლოს მაინც დაიწყეს დამალობანას თამაში.

პირველად სიგიჟე დაიხუჭა და მილიონამდე დაიწყო თვლა, სხვები დასამალად გაიქნენ. რწმენა ცაში აფრინდა, ტრიუმფი ყვლაზე მაღალ ხეზე აძვრა, დამოკიდებულება მის ჩრდილს შეეფარა და იქ დაიმალა. ვნება ვულკანის კრატერში გაუჩინარდა. გულმავიწყობაც დაიმალა სადღაც, მაგრამ ახლა რომ ჰკითხოთ აღარ ახსოვს სად. კეთილშობილებამ ბევრი იდეალური ადგილი მონახა დასამალად მაგრამ ყველა თავის მეგობრებს დაუთმო. სიყვარულმა ბევრი იხეტიალა და ვარდების ბუჩქნარში მიიმალა.

999 998, 999 999, მილიონი, დაიძახა სიგიჟემ, თვლა დაამთავრა, თვალები გაახილა და დანარჩენების ძებნას შეუდგა. პირველი სიზარმაცე იპოვა, რომელიც იქვე, მის უკან დაგდებულ ლოდს ეფარებოდა. ვნებაც ადვილად შენიშნა ამოფრქვეული ვულკანის ლავაში. სევდა მიყრუებულ ადგილას, გამოქვაბულში ნახა. სილამაზე გამჭვირვალე და ცქრიალა ნაკადულის ძირში იპოვა, იქვე კი ორჭოფობა იდგა ღობესთან და ვერ გადაეწყვიტა ღობის რომელ მხარეს დამალულიყო.

მოკლედ, სიგიჟემ ყველა მოთამაშე იპოვა სიყვარულის გარდა. სად არ ნახა, სად არ ეძება მაგრამ ვერსად მიაგნო. ბოლოს როგორც იქნა ვარდის ბუჩქნარს მიადგა, ხელით ტოტები გადასწია და ამ დროს ყვირილის ხმა შემოესმა. თურმე ვარდის ბასრი ეკლები სიყვარულს თვალებში შერჭმია. ასე დაბრმავდა სიყვარული. სიგიჟე ძალიან შეწუხდა. გრძნობდა რა დიდ პასუხისმგებლობას მომხდარის გამო, სიყვარულს დაპირდა: ამიერიდან გვერდიდან აღარ მოგშორდებიო. მას შემდეგ სულ ხელიხელჩაკიდებულნი დადიან სიგიჟე და სიყვარული.

აი, ასეთ სახალისო იგავს ვკითხულობდი (რომელიც შემოკლებულად მოგიყევით) და გავიფიქრე – ეს იგავი ყველა შეყვარებულმა უნდა იცოდეს. კი, ბევრმა იცის რომ სიყვარული ბრმაა, მაგრამ ფაქტობრივი (იგავური) მტკიცებულებები მაინც სულ სხვაა. უკვე ვაპირებდი თქვენთვის მერჩია წერილის სახით მიწერეთ შეყვარებულებს მეთქი, როდესაც შემთხვევით ჟან–ჟაკ რუსოს რჩევას წავაწყდი სასიყვარულო წერილის დაწერის სტილის თაობაზე. ის ამბობს:

სასიყვარულო წერილების წერა ასეა საჭირო: წერა ისე უნდა დაიწყო რომ არ იცოდე რისი თქმა გსურ, ხოლო ისე უნდა დაამთავრო რომ ვერ გაიგო რა დაწერე.

ყოჩაღ ჟან–ჟაკ ფრანგო, კარგი ფორმულირებაა. აქდან გამომდინარე ჯობია ზეპირად მოუყვეთ იგავი თქვენს რჩეულებს. მე კი ისე მომეწონა რუსოს გამონათქვამი, რომ ჩემ ვირტუალურ ნაცნობს, “არავინ”–ს შევეხმიანე და შევთავაზე – იქნებ ასეთ სტილში მისწერო სასიყვარულო წერილი შენს ჰანას მეთქი. თავიდან იუარა, მერე კი დამთანხმდა. მაშ ასე, წერილი ჰანას:

დიდი ხანია არაფერი არ მომიწერია, შენც სდუმხარ. არც კი ვიცი რა გითხრა. არა, სათქმელი ბევრი მაქვს მაგრამ… ან რა აზრი აქვს რომ გითხრა. მომისმენ მაინც? შენი “ფეისბუქის” კედელზე უკვე “სხვა” პოსტავს მუსიკალურ ლინკებს. მე სულ შენზე ვფიქრობ, მაგრამ აღარ მინდა კიდევ ვიფიქრო. მიყვარხარ. ჯობია არ მიყვარდე. ვიცი, შენ სულ არ ფიქრობ ჩემზე. დაგივიწყებდი რომ შემეძლოს. მორჩა, აღარ მიყვარხარ. ჩვენი ურთიერთობიდან ისევე არაფერი არ გამოვა, როგორც ამ ჩოჩორიდან ზებრა არ გაიზრდება. მაგრამ რომ მიყვარხარ? მშვიდობით. უკვე მენატრები.

აშშ–ს შტატ ჯორჯიაში დაიბადა ჩოჩორი, დაიბადა მაგრამ რა დაიბადა! ჩოჩორის დედა ვირია, მამა კი ზებრა. პატარას ოთხივე ფეხი ზებრისებურად აქვს მოხატული, სხვა მხრივ კი ძალიან ჰგავს დედიკოს. ხასიათით რომელ მშობელს დაემსგავსება ჯერ ძნელი სათქმელია.

არ ვიცი როგორ გაგრძელდება ჰანას და არავინის ურთიერთობა, მაგრამ ის კი ფაქტია, ხშირად ის ასეთი წერილით სრულდება:

ძვირფასო ემი, იმედია, შინ ყველაფერი რიგზე დაგხვდება. ენს გადავეცი შენი განკარგულებები და რომ ჩამოხვალთ, სადილი გამზადებული იქნება შენთვის და ბავშვებისთვის. მე არ დაგხვდებით. გადავწყვიტე ცალკე ვიცხოვრო და ამ დილით პარიზს მივემგზავრები. ამ წერილს იქიდან გამოგიგზავნი. უკან აღარ დავბრუნდები. ჩემი გადაწყვეტილება საბოლოოა. მარად შენი ჩარლზ სტრიკლენდი

წერილი მოყვანილია სომერსეტ მოემის წიგნიდან “მთვარე და ექვსპენიანი”.

ეს კაცი არ გინახავთ?

დაღამდა. ძილის დროა. ის საწოლთან მიდის, ბალიშს ასწორებს, საბანში ძვრება, კედლისკენ ტრიალდება და იძინებს. მერე სიზმრის დრო დგება. სიზმარში კაცი ესიზმრება რომელიც ადრე არ უნახავს, მაგრამ მის სახეს კარგად ხედავს. კაცი მასთან ახლოს მიდის და რჩევებს აძლევს, ასწავლის როგორ უნდა მოიქცეს, ეხმარება. ასე გრძელდება მრავალი ღამის განმავლობაში და ის უკვე ფიქრობს რომ ეს კაცი მხოლოდ მას ეკუთვნის, მაგრამ ყველაფერი ასე მარტივად არაა.

2006 წელს, ცნობილ ნიუ–იორკელ ფსიქიატრს,  პაციენტმა კაცის პორტრეტი დაუხატა და უთხრა რომ ეს კაცი მას ხშირად ესიზმრება. (პოსტის დასაწყისში უკვე მოგიყევით ამ პაციენტის სიზმარი) რამდენიმე დღის შემდეგ ექიმთან მისულმა სხვა პაციენტმა შემთხვევით დაინახა სურათი და მანაც თქვა რომ ეს კაცი ხშირად ესიზმრებოდა. ექიმმა სურათი კაცის გამოსახულებით თავის კოლეგებს გაუგზავნა და სულ მალე გამოჩნდნენ სხვა ადამიანები, ვისაც ასევე ესიზმრებოდათ უცნობი. ამავდროულად ყველა ამბობდა რომ რეალურ ცხოვრებაში მათ ის ნანახი არ ჰყავდათ.

არსებობს საიტი: thisman.org სადაც ბევრი ინფორმაციაა თავმოყრილი ამ უცნაურ ფენომენთან დაკავშირებით. საიტის საშუალებით გაირკვა რომ “ეს კაცი” მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებში მცხოვრებ ათასობით ადამიანის სიზმრებს სტუმრობს. სიზმრებში ის ხან სანაპიროზე გასეირნებას და მზის ჩასვლის ცქერით ტკბობას სთავაზობს მათ და ხან დიდი ქალაქის თავზე დაფრინავენ ერთად.

სპეციალისტები ცდილობენ ახსნან ამ საიდუმლოებით მოცული მოვლენის გამომწვევი მიზეზები. იუნგის თეორიის მიხედვით ეს კაცი ქვეცნობიერის კოლექტიურ არქეტიპს მიეკუთვნება, რომელიც ადამიანისთვის მტკივნეულ თემებზე რეაგირებს. სხვა თეორიის მიხედვით ეს კაცი შეიძლება რეალურად არსებობდეს და ის ადამიანების სიზმრებში შეხწევას სპეციალური ფსიქოლოგიური ხრიკებით ახერხებდეს.

საინტერესოა არა? ჩემთვის საინტერესო იყო და ამიტომაც კიდევ უფრო მეტი ინფორმაციის მოძიება დავიწყე. ცოტა ხანში ყველაფერს ნათელი მოეფინა, თითქოს გათენდაო. არა, “ეს კაცი” არსად მინახავს და არც მისი ასავალ დასავალის შესახებ გავიგე რამე. საქმე იმაშია რომ მთელი ეს ისტორია გამოგონილია! მისი ავტორი კი იტალიელი სოციოლოგი ვინმე Andrea Natella გახლავთ, რომელიც მარკეტინგის სფეროში მოღვაწეობს.

“პარტიზანული მარკეტინგი”, ასე ეწოდება ახალ მიმართულებას მარკეტინგში, რომლის მიზანიც მცირე ფინანსური დანახარჯით მაქსიმალური შედეგის მიღწევაა. როგორც მივხვდი სწორედ პარტიზანული მარკეტინგის რეკლამაა ზემოთ მოთხრობილი ამბავი.  კარგად მოფიქრებული ისტორია ადვილად გავრცელდა ინტერნეტში და ჩემამდეც მოაღწია, მე ის თქვენამდე მომაქვს და ა.შ.

არადა რა კარგი ისტორია იყო, გული დამწყდა ტყუილი რომ გამოდგა. მაგრამ არაუშავს, სამაგიეროდ  “ეს კაცი” არ დამესიზმრება, იმედია.

Written by ჯორჯ პაიკი

ნოემბერი 2, 2010 at 22:04