e2-e4

დედოფლის ბედნიერებისთვის მებრძოლი პაიკის ბლოგი

Posts Tagged ‘ფილმი

გოჭი ადიბასი

with 16 comments

.
რატომ(?)ღაც არავინ გაუჩინარდა თავის ჰანასთან ერთად და ამიტომ მის მაგივრად მე დავუბერავ თქვენთვის, ჩემი კლავიატურიდან თქვენი მონიტორისაკენ.
.
ფილმზე მოგიყვებით. “ღია ზღვა” – ასე ჰქვია ფილმს, რომელშიც დროის დიდ მონაკვეთში მოქმედება ზღვაში ვითარდება. ვერ ვიტყვი რომ ფილმი გენიალურია და ძალიან მინდა ყველამ ნახოს, უბრალოდ სასიამოვნოა გრილ და სველ ნივთიერებებზე წერა. ტალღების ტყლაშუნის ხმისათვის მიყურადება.
.
მოკლედ, ფილმის მთავარი გმირები არიან ცოლ–ქმარი, რომლებმაც როგორც იქნა მოახერხეს თავისუფალი დროის გამონახვა და ერთად გაემგზავრნენ დასასვენებლად, ბაჰამის კუნძულებზე. დანიშნულების ადგილას, სასტუმროში დაბინავდნენ, წყალში იცურეს, სურათები გადაიღეს (ერთი სურათი ხელოვნური ზვიგენის ხახაში თავშეყოფილი) ქალმა იშოპინგა, საღამოთი სანაპიროზე გაისეირნეს, მერე კი შიშვლებმა დაიძინეს. მეორე დილით  ადრიანად გაიღვიძეს, წყალქვეშ ჩასაყვინთი მოწყობილობები აიღეს, კატერზე დასხდნენ, ზღვაში შეცურეს. ინსტრუქტორმა მათ და დანარჩენ მგზავრებსაც აუხსნა თუ რა და როგორ უნდა გაეკეთებინათ, ისიც უთხრა რომ ახლომახლო ზვიგენები ბინადრობდნენ, მაგრამ ნუ შეგეშინდებათ, აგრესიულები არ არიანო. ამის შემდეგ ჩვენმა წყვილმა, წყალზედა მკაცრი რეალობა კატერზე დატოვეს და თავით წყალქვეშა სამყაროში გადაეშვნენ.
.
აი, აქამდე ყველაფერი კარგად იყო, მაგრამ კატერზე დატოვებულ რეალობასთან ერთად, საზღვაო ტრანსპორტზე დაუდევარი ინსტრუქტორებიც დარჩნენ, რომელთა წყალობითაც მოხდა გაუგებრობა და წყილს ზედაპირზე ამოსულმა ცოლ–ქმარმა აღმოაჩინა რომ კატერი უკვე წასულიყო ნაპირისკენ. ისინი მარტონი დარჩნენ ზღვაში. თუმცა იყვნენ ზვიგენებიც, ახლომახლო. ბოლომდე რთული წარმოსადგენია თუ როგორი განცდა შეიძლება დაეუფლოს ადამიანს მსგავს სიტუაციაში. წყალი. წყალი. წყალი. წინ, უკან, მარჯვნივ, მარცხნივ – ყველგან წყალი.ახლომახლო ზვიგენები. ახლომახლო. მათ დაბლა კი “ჯადოსნური სამეფო” – ასე ერქვა იმ წყალქვეშა არე–მარეს. გავიდა ერთი საათი, ორი, სამი… დრო გადიოდა.
.
თავიდან სიუზანი და დანიელი ცდილობდნენ მხნედ ყოფილიყვნენ და ერთმანეთს ამხნევებდნენ, მაგრამ ერთ ეპიზოდში ნერვებმა უმტყუნათ და ნამდვილი ოჯახური სცენა გაითამაშეს – დაიწყეს კამათი. შენი ბრალია აქ რომ წამოვედითო, ჩემი კი არა შენი ბრალიაო და ა.შ.
.
ცოლ–ქმრის ჩხუბს ზვიგენმაც მოჰკრა ყური. იმ ბრიყვს ეგონა მართლა ჩხუბობენო და მათთან უფრო ახლოს დაიწყო ცურვა. სულ ახლოს.
.
ფილმის ფინალს არ გეტყვით, ან გამოიცანით, ან უყურეთ და თავდ ნახეთ რაც მოხდება.

უცნაური დამთხვევაა, მაგრამ ზუსტად ფილმის ნახვის შემდეგ წავაწყდი ამ სურათს ინტერნეტში.

ესეც მკაცრი რეალობა, რისგან გაქცევასაც ცდილობდნენ ფილმის გმირები. ასეა, პატარა თევზები (თითქმის) ყოველთვის დიდი თევზის მუცელში ხვდებიან.

ხო, მართლა, თევზის მუცელზე გამახსენდა. ცოტა ხნის წინ ხელში ჩამივარდა (არ მკითხოთ როგორ) წერილი, რომელიც თურმე ზვიგენის მუცლიდან ამოღებულ ბოთლში აღმოჩენილა. აი, ეს წერილი:

გამარჯობა

დიდი დრო გავიდა რაც შენთვის წერილი აღარ მომიწერია. თავი წერილებით ამევსო. იმედია მაპატიებ. შენც უნდა გამიგო. არ მიყვარს როცა მიბრაზდები. მართალია მე ეგეთიც მიყვარხარ, მაგრამ მაინც. ამიტომ თავი დაანებე გაბრაზებებს და საკუთარი თავიდან კატაპულტირებას.

დღეს გასტრონომიულ–ფილოსოფიურ თემაზე გესაუბრები. რამდენიმე დღის წინ მეგობარმა მთხოვა გოჭების კასტრაციაში დავხმარებოდი. მინდა გითხრა, რომ აქამდე მსგავს საქმიანობაში შემჩნეული არ ვყოფილვარ, (ღიმილი) მაგრამ უარი მაინც ვერ ვუთხარი. ავდექი და წავედი. მივედი თუ არა, კასტრირების პროცედურაც დაიწყო.  “ქირურგი” გადამდგარი ვეტექიმი გახლდათ, ულვაშებიანი. მართალია დილა იყო, მაგრამ უკვე გადაკრული ჰქონდა. ჩემი მოვალეობა, მიწაზე განრთხმული გოჭის უკანა ფეხებით დაჭერაში გამოიხატებოდა. საწყალი ცხოველი, კაფკას “პროცესის” პერსონაჟის მსგავსად ვერ გაეგო თუ რა დააშავა და რა გვინდოდა მისგან, ამიტომ ხმამაღლა ჭყიოდა. აღარ მოგიყვები ლანცეტზე, სისხლებზე და სხვა რაღაცეებზე, უბრალოდ გეტყვი, ყველაფერი ჩემს თვალწინ, ოც სანტიმეტრში ხდებოდა.

როგორც იქნა მოვრჩით და ხელში შეგვრჩა ოთხი დაკოდილი გოჭი და რვა ცალი ყვერი. გაგიკვირდება და წინ უარესი მელოდა. ეს უარესი კი ტაფაში შემწვარი ყვერები იყო, რომელიც უნდა გვეჭამა. (ღიმილი) თუმცაღა არც ისეთი ცუდი გამოდგა როგორც ერთი შეხედვით მეგონა. გემრიელი იყო, ნამდვილი დელიკატესი. (რა ფუ, გემრიელი იყო მეთქი.) “ქირურგიც” საინტერესო ადამიანი აღმოჩნდა. ბევრჯერ თქვა: არ გავაკეთე კარგი საქმე, მაგრამ რას ვიზამო. თურმე “ინტელექტკლუბის” მოყვარული ყოფილა. სულ ზეპირად იცოდა მოთამაშეების გვარები. ბოლო “ბროლის ბუ”–ზე ყველა ერთსულოვნად შევთანმხდით რომ მაგარია და დავიშალეთ.

მწუხრისას ხელში ზაზა ბურჭულაძის ახალი რომანი “ადიბასი” ავიღე და კითხვა დავიწყე. რომანის დასაწყისში სიტყვა ადიბასის განმარტების წაკითხვისთანავე, რაც ყოველივე ყალბს, სუროგატს ნიშნავს, გოჭები გამახსენდნენ – გოჭი ადიბასი, გოჭი რომელიც ღორი რომ გახდებოდა დედალ ღორებში უნდა ევლო, ახლა კი იგი ამას ყვერების არქონის გამო ვეღარ გააკეთებს. წიგნში მოქმედება 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს ვითარდება. ქვეყანაში ომია, წიგნის გმირები კი არაადეკვატურად მოქმედებენ, ისე იქცევიან, ვითომც არაფერი არ მომხდარა. კითხვის დასრულების შემდეგ ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა რომ ადიბასის პერსონაჟები, მიუხედავად იმისა რომ მთელი რომანის დროს მხოლოდ სექსზე ფიქრობენ და ჟიმაობენ, ისინი მაინც გოჭ ადიბასებად რჩებიან. ცუდი კი ის არის, რომ ისინი მხოლოდ წიგნის პერსონაჟები არ არიან. ნეტა ვინ შეჭამა ჩვენი ყვერები?

სულ ეს იყო ჩემო ჰანა. ახლა ამ წერილს ავიღებ, ბოთლში ჩავდებ და ზღვაში მოვისვრი. მაინც გინდოდა ვინმეს ასე რომანიკულად გამოეგზავნა წერილი და აჰა, აგისრულდა ოცნება. სანამ ჩემზე გაბრაზებული იქნები, მანამდე სულ ასე გამოგიგზავნი წერილებს. კარგად.

არავინ

დაუჯერებელია პირდაპირ, არავინს ვერსად ვერ გავექეცი.

Advertisements

ნატიფი

with 7 comments

გამარჯობა ჩემო ნატიფო!

სომერსეტ მოემის რომანს ვკითხულობდი, “მთვარე და ექვსპენიანი”, წიგნში ერთი ჩვეულებრივი ფრაზა შემხვდა: ნატიფი, სამხედროსავით დამახასიათებელი ზიზღით წარმოსთქვაო. ვისთვის ჩვეულებრივი, ჩემში კი ამ წინადადებამ მეხსიერებაში მოგონებები ამოატივტივა. ახლა შევეცდები მოგონებებიდან ერთი ტივი შევკრა და ერთად გავცუროთ ზღვაში. მესაჭე მე ვიქნები, შენ წინ დამიჯექი და ასე ვიცუროთ. (ღიმილი)

თავიდანვე ვიტყვი რომ სიტყვა ნატიფი ძალიან მიყვარს. ნატიფი – კარგად ჟღერს, მე ასე მესმინება. ნატიფი –ლამაზად გამოკვეთილი, მშვენიერი, მოხდენილი, ფაქიზი, – ასეა განმარტებული ეს სიტყვა.

სავალდებულო სამხედრო სამსახურში მსახურობისას, ვარჯიშის დროს, სამხედრო ნაწილიდან ქუჩაში გამოვდიოდით მთელი ასეული და სამხედრო დისციპლინის დაცვით, მწყობრად დავრბოდით. ქუჩაში, ერთ–ერთ შენობას პატარა აბრა ეკეთა, რომელზეც “ნატიფი ხელოვნების სკოლა” ეწერა. სიტყვა ნატიფი დიდი, დანარჩენი კი შედარებით მცირე ზომის ასოებით. ამიტომ ყოველთვის მიხაროდა იმ ქუჩაზე ჩარბენა. ჯერ სამი ის, რომ სამხედრო ნაწილიდან გარეთ გადიოდი, “გრაჟდანზე”, მეორე ის რომ გოგონებსაც შეათვალიერებდი და პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი – ნატიფი, ამ საოცარი ასოთწყობის ამოკითხვა კიდევ ერთხელ შემეძლებოდა.

ეს ის ცნობილი სკოლა არ არის, პარიზში, ლუვრის მოპირდაპირედ რომ დგას და საინტერესო არქიტექტორებს ზრდის, რომლებმაც მოგვიანებით მრავალი ნატიფი შენობა შემატეს პარიზს, ბოზ–არტის (Beaux-Arts) სტილის სახელით ცნობილი. ის შენობა მუდამ დაკეტილი იყო, მაგრამ ჩემთვის აბრაზე “ნატიფი”–ს დანახვა მაინც ერთგვარი შვება იყო სამხედრო სამსახურის მოსაწყენი და ძალზედ უხეში ცხოვრების სტილიდან გამომდინარე.

ასე რომ ჩემთვის სრულიად გასაგებია, თუ როგორი ინტონაციით იტყვის ნამდვილი სამხედრო პირი სიტყვას, ნატიფი. რომელ სინატიფეზეა საუბარი როცა ოფიცერი ავიაგამანადგურებლის მიერ დაბომბვას სილამაზეს უწოდებს. ადამიანი პროფესიის მიხედვით იცვლება, და ეს ნორმალურიცაა. ასევეა სამხედროც, ისიც იცვლება, განსაკუთრებით ომის შემდეგ.

ახლა ერთ ფილმზე მოგიყვები. ეს არის ორენ მოვერმანის ფილმი “მაუწყებელი”. (“The Messenger”) კოტია ფოსტალიონი ხომ გახსოვს? (ფილმი “მე, ვხედავ მზეს”) გამწარებული, სოფლის კრებაზე წერილებით სავსე ჩანთას რომ დააგდებს ძირს და ღმერთს შესთხოვს, ჩამოდი დედამიწაზე და შენ თვითონ დაარიგე წერილები, აღარ მინდა მე ფოსტალიონობა და სოფლელებისთვის მათი შვილების ფრონტზე დაღუპვის ცნობების მიტანაო. მოგეხსენება ამერიკელები პრაგმატული ხალხია, ისინი ღმერთის დედამიწაზე ჩამოსვლას ვერ დაელოდებოდნენ და ამიტომაც პენტაგონში სპეციალური განყოფილება შექმნეს (Casualty Notification), რომლის ამოცანაც ომში დაღუპული ამერიკელი მებრძოლების შესახებ მათი ოჯახის წევრებისათვის და ნათესავებისათვის ინფორმაციის დროულად შეტყობინებაა. სწორედ ამაზეა მოვერმანის ფილმიც.

ფილმის მთავარ გმირებს, კაპიტან ტონის (ვუდი ჰარელსონი) და სერჟანტ ვილის (ბენ ფოსტერი) მეტად რთული მისიის შესრულება უწევთ. დამეთანხმები ადვილი არ არის კარზე დაკაკუნება და მშობლისთვის იმის თქმა, რომ მისი შვილი დაიღუპა. ამასთან ერთად საჭიროა წინასწარ განსაზღვრული ინსტრუქციის დაცვა, მაგალითად ჯობია კარზე დააკაკუნო, თორემ ზარად შეიძლება რაღაც მხიარული მელოდია იყოს. ასევე პირდაპირ უნდა უთხა – ის დაიღუპა, ან მოკვდა. არ შეიძლება თქვა, ჩვენ ის დავკარგეთ, რადგან ეს ორაზროვანი ნათქვამია. აკრძალულია დაღუპული მებრძოლის ოჯახის წევრს ხელით შეეხო. მოკლედ, მაუწყებლები, რომლებთაც ამერიკელებმა “სიკვდილის ანგელოზები” უწოდეს, დიდი პროფესიონალიზმით და მე ვიტყოდი მკაცრი სინატიფით ასრულებენ თავიაანთ საქმეს.

ფილმში, ერთ–ერთი დაღუპული მეომრის ქვრივი, სერჟანტს ასეთ ამბავს უყვება: ერთხელ კარადა გავაღა, საიდანაც პერანგი (ქმრის) გადმოვარდა. მე მას ვუსუნე. საშინელი სურნელი ჰქონდა. საზიზრარი. ეს არც ქალის სურნელი იყო, არც სასმელის, არც თამბაქოს კვამლის. მას სიბრაზის, გაღიზიანების სუნი ასდიოდა… და შიშის. მას იმ ადამიანის სუნი ასდიოდა, როგორ ადამიანადაც ის იქ იქცა.

აი, ხომ გეუბნებოდი ომი ცვლის ადამიანს მეთქი. ამით ჩვენი ცურვა დამთავრდა. კარგად ჩემო ლამაზად გამოკვეთილო.

არავინ

მისტიური კვირა დღე

with 17 comments

გამოსახულება საკმაოდ ჩაბნელებულია და შეიძლება კარგად ვერ გაარჩიოთ რა ხდება, მითუმეტეს ვერ გაიგებთ რაზე საუბრობენ წინა პლანზე მყოფი ახალგაზრდები, ამიტომ შევეცდები მე გაგარკვიოთ და ნათელი მოვფინო სურათს. კადრი გადღებულია მაყურებლებით გადაჭედილ კინოთეატრში. მართალია გოგო კი იყურება ეკრანისკენ, მაგრამ სინამდვილეში ვერც ვერაფერს ვერ ხედავს ბიჭმა ხელით მაღლა თუ არ ასწია. მოკლედ, ადრე ჩვენთან, ინდურ ფილმებზე და კინგ-კონგზე რომ დარბაზები იჭედებოდა ის სიტუაციაა აქაც. პრინციპში გოგონას ფილმი ნაკლებად აღელვებს. იგი ბიჭისკენ ტრიალდება, – რა კარგად მოვიქეცით აქ რომ შემოვედით, როგორც იქნა მარტოები დავრჩით – ეუბნება ბიჭს და მკერდზე ეხუტება. დაუკვირდით! დარბაზში იმდენი ხალხია პოპკორნიც კი არ ჩავარდება და ამ დროს გოგონა ამბობს როგორც იქნა მარტო დავრჩითო, უცნაურია პირდაპირ…

“ბოკაჩო 70”, ეს არის ოთხი რეჟისორის მიერ გადაღებული ოთხი კინო-ნოველა, ქალის და მამაკაცის ურთიერთობებზე. ფილმის გადაღების დროს, სარეჟისორო სკამზე ისხდნენ: მარიო მონიჩელი, ვიტორიო დე სიკა, ლუკინო ვისკონტი და ფედერიკო ფელინი.

კადრი, რომელზეც გიყვებით ამოღებულია მონიჩელის ნოველიდან ”რენცო და ლუჩიანა”. ჩემი სუბიექტური გემოვნებით ფილმი ძალიან კარგია და ნამდვილად ღირს მისი ცქერა. იუმორი, ირონია, ტრაგიკომედია, საინტერესო სიუჟეტები, დასამახსოვრებელი კადრები, კარგი მსახიობები – ყველაფერია ამ ფილმში.

უცნაურია მეთქი, მანდ გავჩერდი… ეგ ერთი შეხედვით ჩანს უცნაური, თორემ კიდევ უფრო უცნაური ისაა რომ ლუჩიანა მართალია. გეტყვით რატომაც. რენცო და ლუჩიანა ახლად დაქორწინებულები არიან და საკუთარი ბუდის არქონის გამო  გოგოს მშობლების სახლში ცხოვრობენ. ოჯახი ტრადიციული იტალიურია, ხმაურიანი, მეზობლები კარტის სათამაშოდ რომ შემოდიან და პატარა ცელქი ბავშვები სწორედ იქ რომ ყოფენ ცხვირს სადაც არაფერი ესაქმებათ. ერთი სიტყვით, ცოლ-ქმარი განმარტოებას და ჩახუტებას ვერ ახერხებს. მათ ჯერ ქუჩაში გასვლა სცადეს მყუდრო ადგილის მოსაძებნად, მაგრამ შეხედეთ:

ამ ფოტოზე კარგად ჩანს, კოცნა არც კი ჰქონდათ დაწყებული რომ ერთი ტემპერამენტიანი სეირის ყურების მოყვარული უკვე გამოჩნდა მათ სიახლოვეს. გავაგრძელოთ და ვნახოთ კოცნა:

ესეც კოცნა, ან თუ გნებავთ ამბორი. ამის შემდეგ ისინი წამით მოსცილდნენ ერთმანეთის ბაგეებს… და რას ვხედავთ უკანა პლანზე?

ორი სეირის მოყვარული! ადვილი წარმოსადგენია რამოდენიმე კოცნის შემდეგ მაყურებლის რაოდენობა როგორ გაიზრდებოდა. მართალია თავიდან ყველა ხუჭავს თვალებს კოცნისას და ზოგისთვის სულ ერთია ვინმე უყურებს თუ არა, თავად ხომ ვერაფერს ვერ ხედავს, მაგრამ ყველას ასე მოქცევა არ შეუძლია. კინოდარბაზში კი ყველაფერი სხვანაირადაა, იქ ყველა ეკრანს შესცქერის, ვის სცალია შენთვის. აქედან გამომდინარე გოგონა მართალი იყო როცა ამბობდა: მარტოები დავრჩითო. ნამდვილი ტრაგიკომიკური სიტუაციაა. ისე, რა კარგი ჟანრია ტრაგიკომედია, უყურებ და უნდა ტიროდე, მაგრამ იცინი. სწორედ ასეა ამ ნოველაშიც.

მოგეხსენებათ განვითარებად (განუვითარებელ) ქვეყნებში ძალიან ჭირს სამსახურის შოვნა, კარგი ხელფასი… ვინც მუშაობს კი ხშირად ჩასახუტებელი დრო აღარ რჩება. ჯერ კიდევ დიდი დროა იქამდე, ვიდრე შრომა, ანაზღაურება და თავისუფალი დრო ადეკვატური იქნება ერთმანეთთან. სტატისტიკური მონაცემებიც ამას გვაფიქრებინებს. შეიძლება სამსახურიც გქონდეს, კარგი ხელფასიც, მაგრამ თავისუფალი დრო არა.

აი, რენცომ და ლუჩიანამ მოახერხეს სამსახურის შოვნა, ბინის ქირაობა, თითქოს ამით უნდა მოგვარებულიყო ყველაფერი, მაგრამ რად გინდა, ქმარი რომ ღამის სმენიდან ბრუნდებოდა სახლში, ცოლი ამ დროს მიდიოდა სამსახურში და პირიქით. მთელ კინო-ნოველას ლაიტმოტივად გასდევს კვირა დღის დადგომაზე ოცნება, კვირა დღე, როდესაც წყვილი ერთად ყოფნას შეძლებს. მანამდე კი რენცოს ისღა დარჩენია საწოლში თავისი ნახევრიდან ნელ-ნელა მეუღლის ნახევარზე გადაჩოჩდეს და კვირა დღის მოსვლაზე იოცნებოს…

1+1=1

with 13 comments

კადრი ფილმიდან "ფოტოგადიდება"

ხელში უმაღლესი მათემატიკის ძველი სახელმძღვანელო მიჭირავს – “მათემატიკური ანალიზის კურსი”, ვფურცლავ წიგნს რომელშიც ყველა გვერდი ციფრებითაა სავსე. ციფრები, ციფრები, ინტეგრალები, ფორმულები… არადა რამდენიც გინდა მიუმატე, გამოაკელი, გაამრავლე… ბოლოს მაინც ერთ პასუხამდე მივდივართ: 1+1=1.

XI კლასში ვიყავი როცა ერთი მეტად საინტერესო ფაქტი მოხდა, მას შემდეგ სულ ვიცინოდით ხოლმე კლასელები მომხდარის გამო. მასწავლებელი საკლასო ოთახში შემოვიდა, გაკვეთილი დაიწყო, ამ დროს ჩვენი ორი კლასელი სკოლის სპორტულ მოედანზე კალათბურთს თამაშობდა და იმდენად იყვნენ გართულები რომ სანამ მასწავლებელმა ფანჯრიდან არ დაუძახა სასწრაფოდ ამოდით კლასშიო – მანამდე აზრზე ვერ მოვიდნენ. ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი ამბავია, მაგრამ საქმე იმაშია რომ ბიჭები კალათბურთს, ბურთის გარეშე თამაშობდნენ. მათ განკარგულებაში მხოლოდ კალათბურთის ფარი და წარმოსახვით–აბსტრაქტული ბურთი იყო. მე ფანჯარასთან ვიჯექი და ყველაფერს კარგად ვხედავდი. ისე ოსტატურად თამაშობდნენ… ხან ერთი ჩააგდებდა სამქულიანს, ხან მეორე, ფარიდან ასხლეტილ ბურთ ხნიდნენ, ფეხებშუა იტარებდნენ, საოცარი ბურთის ტარება, დიდოსტატური თამაში ფარქვეშ, მოკლედ ყველაფერი რაც NBA – ის მატჩების დროს შიძლება იხილო, ოღონდ ბოტასების იატაკზე შეხების გამო გამოცემული ჭრაჭუნის ხმა არ ისმოდა, სამაგიეროდ თავად ყვიროდნენ ხმამაღლა: ჩავარდა, არა, არ ჩავარდნილაო. მასწავლებელს კალათბურთი რომ ყვარებოდა ნამდვილად არ შეაწყვეტინებდა თამაშს და მეც უფრო დიდხანს ვისიამოვნებდი ლამაზი სანახაობის ცქერით. გაგვეღიმა? ვაგრძელებ.

მიქელანჯელო ანტონიონმა, 1966 წელს გადაიღო მისთვის პირველი ინგლისურენოვანი ფილმი სახელწოდებით “ფოტოგადიდება” (Blow-up) ფილმის მთავარი გმირი ფოტოგრაფია, რომელმაც სახელი მოდელების გადაღებით გაითქვა. ერთ დღეს იგი პარკში შეყვარებულ წყვილს გადაუღებს სურათებს. ფოტოების გამჟღავნების და მათი გადიდების შემდეგ ირკვევა რომ პარკში მკვლელობაა მომხდარი. სიუჟეტის დაწვრილებით მოყოლით თავს არ შეგაწყენთ, მხოლოდ ფილმის ბოლო სცენაზე გავამახვილებ ყურადღებას. ბოლო ეპიზოდში პანტონიმის თეატრის მსახიობების ჯგუფი საჩოგბურთო კორტთან იკრიბებიან, ორი მათგანი ჩოგბურთის თამაშს იწყებს, დანარჩენები კი ყურადღებით აკვირდებიან კორტზე განვითარებულ მოვლენებს – გააყოლებენ ბურთს თვალს, გამოაყოლებენ. ისევე როგორც სკოლის ეზოში, აქაც, თამაში ჩოგნების და ბურთის გარეშე მიდის. ჩვენი ფოტოგრაფი შემთხვევით შეესწრო ამ სანახაობას და თავიდან ცოტა გაკვირვებით უყურებდა იმას რაც ხდებოდა, მაგრამ ჩოგბურთელებს ბურთი კორტს მიღმა გადაუვარდებათ, ისინი კი სწორედ მას სთხოვენ ბურთის მოტანას, ისიც ერთვება წარმოსახვით თამაშში, ბურთის მოსატანად გარბის, იღებს მას ხელში და მოთამაშეებს გადაუგდებს. ამ დროს კინოოპერატორის კამერა მაღლა იწევს, ფოტოგრაფი კადრიდან ქრება და ეკრანზე მხოლოდ მწვანე მდელოღა ჩანს.

კინომცოდნეები ეპიზოდს განიხილავენ როგორც ჩვენს მიერ რეალობის თავისებურ აღქმას და მასთან დამოკიდებულებას. ერთი შეხედვით არარეალური რამ შეიძლება რომ რეალური იყოს. პარკში გადაღებულ სურათებზე თავდაპირველად არანაირი მკვლელობის კვალი არ ჩანდა, მაგრამ ფოტოების გადიდებით და მასზე სხვა კუთხიდან დაკვირვების შედეგად რეალობა სულ სხვა აღმოჩნდა.

კიდევ ერთი გადახვევა. 1943 წელს გამოიცა ჰერმან ჰესეს რომანი “ბისერებით თამაში”. წიგნში ფანტასტიკური ამბავია აღწერილი. გამოგონილ პროვინციაში არსებობს სკოლა, სადაც განსაკუთრებულად ასწავლიან ბავშვებს, წარმატებულები კი ინტელექტუალთა ორდენს უერთდებიან. ორდენის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს ბისერებით თამაში. წიგნში დაწვრილებით არ არის განმარტებული თამაშის წესები, მაგრამ როგორც ვარაუდობენ “ბისერებით თამაშის” არსი შემდეგშია: თამაშის საშუალებით ხდება ყველა კულტურის და მეცნიერების აბსტრაქტული სინთეზი, რომლის მიზანიცაა ნაპოვნი იქნეს ღრმა კავშირი საგნებს შორის, რომელთა ერთმანეთთან დაკავშირებაც თითქოს შეუძლებელია. მაგალითად ძლიერ მაგისტრს შეუძლია მუსიკალური ნაწარმოების მათემატიკური ფორმულებით გამოსახვა. “კარგ პარტიად” ითვლება ისეთი ჩატარებული თამაში, სადაც მაღალ დონეზე ხდება საგნების, ან ფაქტების ერთმანეთთან დაკავშირება, რასაც ძალიან დიდი ცოდნა სჭირდება.

ჩემი აზრით, “ბისერებით თამაშის” კარგი პარტიის მაგალითია სიყვარულის ციფრებით გამოხატვა, 1+1=1

ასე რომ ფაქტებზე გამადიდებელი შუშით დაკვირვება, მათი ერთმანეთთან დაკავშირება და არარეალურ თამაშში ჩართვა მშვენიერი იდეაა… მე მომწონს. ბოლოს და ბოლოს ვინ იცის რა არის რეალობა და რა არა. 1+1=1, ესეც არარეალურად გამოიყურება, მაგრამ მაინც რეალობაა. ცხოვრება თამაშია, რომელშიც უნდა ჩაერთო.

მგონია რომ მთავარი თამაში არის 1+1=1.

ჩემი კლასელები გენიოსები ყოფილან, მასწავლებლებს კი მათთვის სამიანის დაწერაც არ უნდოდათ.

ჯორჯ პაიკის გერბი