e2-e4

დედოფლის ბედნიერებისთვის მებრძოლი პაიკის ბლოგი

Posts Tagged ‘ცხენი

დაკარგული ბატი

with 12 comments

რენე მაგრიტის შემოქმედება იდუმალებითაა მოცული, თავად მხატვარიც ამას ამბობდა: ჩემი ნახატები საიდუმლოებებს შეიცავენ, ასევე სინამდვილეს, როცა ვიღაც ჩემს ნახატს უყურებს, ის თავის თავს ერთ მარტივ კითხვას უსვავს, ”ეს რას ნიშნავს?”, რელურად კი საიდუმლო არც არაფერს არ ნიშნავს, ან ის ამოუხსნელია.

სანამ მაგრიტზე გავაგრძელებდი საუბარს ერთ გამოცანას გეტყვით, რომელიც ცხენებთან და ჟოკეებთანაა კავშირში. დოღზე, მორიგი გარბენის წინ, მოულოდნელად წესები შეიცვალა, კერძოდ კი გაიმარჯვებდა ის, ვინც ბოლოს გადაკვეთდა ფინიშის ხაზს, ამავდროულად მხედრები ვალდებულნი იყვნენ მთელი სისწრაფით გაექროლებინათ ცხენები. ჟოკეები ერთად შეიკრიბნენ, რაღაც მოილაპარაკეს, მოახტნენ ცხენებს და მთელი ძალით გააჭენეს. გამოცანა გვეკითხება, რა ხერხს მიმართეს მხედრებმა?

რენე მარგრიტი 1898 წელს დაიბადა ბელგიაში. იგი თავდაპირველად კუბიზმითა და ფუტურიზმით იყო გატაცებული. თავისი პირველი სიურეალისტური ნახატი მან მხოლოდ 1926 წელს შექმნა, ეს ნახატია ”დაკარგული ჟოკეი”. მომდევნო წლებში მხატვარმა, სურათის კიდევ რამოდენიმე ვარიანტი დახატა.

როდესაც პირველად ვნახე მაგრიტის ”დაკარგული ჟოკეი”, მეც მაშინვე ჩემ თავს ვკითხე: ეს რას ნიშნავს? ბევრი ვიფიქრე თუ ცოტა ვიფიქრე გადავწყვიტე, რომ ეს ყველაფერი საკუთარი თავის ძიებას ნიშნავს. ჟოკეი როგორც წესი იპოდრომზე უნდა აჭენებდეს ცხენს, აქ კი რა ხდება… მის გარშემო მეტად უცნაური და მისტიური გარემოა – ჭადრაკის ფიგურების მსგავსი ხეები, ხეებზე მუსიკალური ნოტები… ადვილი წარმოსადგენია როგორი უცნაური ჟღერადობის მუსიკალური ბგერების ხმა ისმის ტყეში. ჟოკეი კი მიაჭენებს ცხენს ”იპოდრომის” მოსაძებნად.

ისევ მცირე გადახვევა. ფრანგი ფიზიკოსი, ანდრე მარი ამპერიმ ერთხელაც,  როცა დილით სახლიდან გადიოდა, ქაღალდზე მიაწერა – ამპერი საღამომდე სახლში არ იქნება, ქაღალდი კარებზე გააკრა და ქუჩაში გავიდა. შუადღისთვის მან ყველა საქმე მოაგვარა, სახლში დაბრუნებულმა კი თავისივე დაწერილი წერილი წაიკითხა, ”ამპერი საღამომდე სახლში არ იქნება” და უკან გაბრუნდა, დაავიწყდა თვითონ რომ იყო ამპერი.

ასეა, ყველა ვეძებთ ჩვენ თავს, ერთმანეთისგან განსხვავებულად, მაგრამ მაინც ვეძებთ. შეიძლება მე ვცდები და მაგრიტს ნახატით ”დაკარგული ჟოკეი” სულ სხვა რამის თქმა სურდა, მაგრამ ეგ ხელს არ მიშლის იმაში, რომ სურათი მომწონდეს და მასში ჩემს თავს ვაიგივებდე.

ეს სურათი კი პოლონელი სიურეალისტი მხატვრის Jacek Yerka-ს მიერაა შესრულებული –  ”გაზაფხული”. აქაც რაღაც მსგავსი იდეაა ჩემი აზრით. გედები (ისე, ბატი უფრო კარგად ჟღერს) დაცურავენ ლაბირინთში და გასასვლელს ეძებენ, იმედია იპოვიან.

ბოლოს კი გამოცანის პასუხს გეტყვით. მოგეხსენებათ დოღში ცხენი იმარჯვებს და არა ჟოკეი, ამიტომაც ჟოკეებმა ცხენები გაცვალეს და ისე დაიწყეს გარბენი. აქედან გამომდინარე ყველა ცდილობდა, რომ რომელ ცხენზეც იჯდა სწრაფად გაეჭენებინა  და საკუთარი ბედაური უკან ჩამოეტოვებინა.

Advertisements

ვის აჩუქე ბიჭო ულვაში?!

with 15 comments

”მადონა ორეტე, თუ მიბრძანებთ, შემიძლია ისეთი საუცხოო ამბავი მოგახსენოთ, რომ თქვენ წარმოიდგენთ, ვითომ ცხენზე ზიხართ და ისე მიბრძანდებით…” ბოკაჩო ”დეკამერონი”

მაშ დავიწყოთ.

შუასაუკუნეების ევროპაში ძალიან გავრცელებული და პოპულარული გახლდათ ჰენრი დ’ანდელის (Henri D’ Andeli) მიერ დაწერილი პატარა იუმორისტული ამბავი არისტოტელეს შესახებ. ისტორია ასეთია:

არისტოტელე თავის მოწაფეს, ალექსანდრე მაკედონელს, ურჩევდა თავი შორს დაეჭირა ერთი ქალისგან, რომელიც მისი აზრით ხელს უშლიდა მას ქვეყნის მართვაში, რადგან იგი ძალიან ბევრ დროს ხარჯავდა ქალთან ურთიერთობაში. ეს ქალი იყო ვინმე ფელისი. (Phyllis) ფელისმა გაიგო რა ეს ამბავი, განაწყენდა და გადაწყვიტა შური ეძია არისტოტელეზე. ერთხელაც, როცა ბრძენი მასწავლებელი თავის ოთახში წიგნებთან იჯდა და ცოდნას იღრმავებდა, ფელისი ფანჯარასთან ახლოს მივიდა და სიმღერა დაიწყო. მას თმები გაშლილი ჰქონდა და შიშველი ფეხები უჩანდა. არისტოტელე  იმდენად მოიხიბლა ნანახი სილამაზით რომ წიგნი დახურა, მიუახლოვდა ქალს, ხელი გაუწოდა და ეროსით შეპყრობილმა, თავისი მხურვალე ვნებების დაკმაყოფილება სთხოვა. ქალი დაეთანხმა, ოღონდ ერთი პირობით – ოთხზე დამდგარ არისტოტელეს იგი ზურგზე უნდა შეესვა და ბაღში გაესეირნებინა. არისტოტელემ მისი მოთხოვნა შეასრულა და მოახლეების თანდასწრებით გაასეირნა ქალი.  ფელისი კარგად მოთავსდა ფილოსოფოსის ზურგზე და სასიყვარულო სიმღერების შესრულება განაგრძო. ამ დროს ბაღში ალექსანდრეც გამოვიდა, რომელიც ძალიან განაწყენდა მასწავლებლის ქცევით: მე მეუბნებოდი თავი შორს დაიჭირე  მაგ ქალისგანო და შენ თავად რას აკეთებო – უთხრა ალექსანდრემ. ბრძენი არისტოტელე რის ბრძენი იქნებოდა თავი რომ ვერ დაეძვრინა უხერხული და კომიკური სიტუაციიდან: ამ საქციელით იმის ჩვენება მინდოდა, თუ როგორ არ უნდა მოიქცე – უთხრა მან მოწაფეს.

აი, ასეთი ისტორია აღწერა დ’ანდელიმ, რომელიც როგორც უკვე გითხარით ძალიან პოპულარული გახდა და შემდეგშიც გვხდება სხვა მწერლებთან. ასევე ამ ამბის მიხედვით შეიქმნა ბევრი ნახატი, გრავიურა და ა.შ.

არისტოტელეს კომიკურ შემთხვევაზე ქართული ფილმი ”შერეკილები” მომაგონდა. ციხის უფროსი რომ უყვირის ახალგაზრდა კაცს – ვის აჩუქე ბიჭო ულვაში… ქალები დაგღუპავენ შენ, ქალები! და ამ დროს თავად გაიქცევა მარგარიტასთან. ხოდა, აბა რა გასაკვირია გამოუცდელ ახალგაზრდას ულვაში რომ ეჩუქებინა ქალისთვის, ხომ ხედავთ ფილოსოფოსო რა დღეში ჩააგდო ვნებამ და ერთმა მომხიბვლელმა არსებამ. კიდევ ბევრი ისტორიის გახსენება შეიძლება სადაც ქალები კაცს ისე ატრიალებენ თავის ჭკუაზე, როგორც მაგალითად ტაქსის მძღოლი რკინის რგოლზე ასხმულ გასაღებების აცმას ატრიალებს საჩვენებელი თითით, ჯერ მარჯვნივ, მერე მარცხნივ.

ანდა რაღა შორს წავიდეთ ისტორიების მოსაძიებლად, აგერ არ ვარ. იყო დრო როცა ”იმას” ველაპარაკებოდი ტელეფონზე. ერთ მზიან დღეს ბევრი ვილაპარაკეთ, ხან რაზე და ხანაც რაზე. უცებ, არვიცი საიდან მოაფიქრდა ”იმას”, მითხრა: გინდა თუ არა იატაკზე დაჯექი როგორც მე ვზივარო. არადა შაჰაბასის პოზაში ჯდომა ჩემი სტილი არ არის, არც მაშიან არ მინდოდა ფეხმორთხმით იატაკზე მოკალათება, მაგრამ რა მექნა აბა, ხომ არ მოვიტყუებოდი დავჯექი მეთქი… ასე მომსვეს უკანალზე.

თქვენ ალბათ გაინტერესებთ რა ისტორია მოუყვნენ მადონა ორეტეს, დიდი არაფერი, უფრო სწორად ისტორია საინტერესო იყო, მაგრამ მთხრობელი არც ისე კარგი მჭერმეტყველი გამოდგა და ქალბატონმაც ენამოსწრებულად უთხრა რომ თქვენი ცხენი ძალიან გვანჯღრევსო. ამიტომ სანამ რამეს მეტყოდეთ აქვე დავასრულებ პოსტს. აღარ გამოვა ჩემგან ცხენი.