e2-e4

დედოფლის ბედნიერებისთვის მებრძოლი პაიკის ბლოგი

Posts Tagged ‘წიგნი

ჭეშმარიტებით სავსე

ღვინოშია ჭეშმარიტებაო – ამბობენ. რატომაც არა, ღვინო მაგარი რამ არის! კარგად იცით, საახალწლოდ ადამიანების უმრავლესობა განსაკუთრებით დაეძებს ხოლმე ჭეშმარიტებას. ჭიქებით, ფიალებით, ყანწებით – ჭეშმარიტებისკენ სავალი გზა ძალიან ფართოა და გრძელი. პირადად მე არ მიყვარს სახალხო მსვლელობები და მაშინ როცა ყველა ზეიმობს, როგორც წესი ვითგრუნები. არც ყანწებით და ფართო გზებით მიყვარს სიარული, მცირე დოზით და ვიწრო ბილიკებით მირჩევნია გადაადგილება. აი, ახლაც სასიამოვნო ვიწრო ბილიკს მივუყვები და ვარ.

ამ დღეებში, ჰერმან ჰესეს “ზიტჰარტა” წავიკითხე. წიგნი ძიებაზეა. სიცოცხლის არსის, საკუთარი “მე”–ს ძიებაზე, სრულყოფილების მიღწევაზე. ვაღიარებ, საკუთარ “მე”–ზე უკეთ, გუგლში სასურველი ფაილების “სერჩვა” უფრო მიადვილდება, ამიტომ წიგნისგან შთაგონებულმა გადავწყვიტე ერთხელ კიდევ მომეძებნა “მე”, ამჯერად გუგლში. გუგლი იმიტომ შევარჩიე რომ ის საუკეთესოა. (გუგლზე გამახსენდა: ერთი კითხულობდა, რომელია ყველაზე საუკეთესო საძიებო სისტემაო – დაგუგლე და გაიგებო, იყო პასუხი.)

პირველად ქართულად ვცადე, აი, შედეგიც:

ვიკიპედია, მანდ არ შევედი თორემ პოვნის რა გითხრათ და ნამდვილად კი დავიკარგებოდი. შემდეგ ძირითადად ქართული ბლოგებია, რომლებსაც ისედაც ვადევნებ თვალს და ყველა თავისებურად კარგია, თუმცა “მე” ვერც იქ ვიპოვე. მერე რუსულად და ინგლისურადაც ვეძებე, მაგრამ ამჯერადაც უშედეგოდ. ამდენი “სერჩვისგან” დავიღალე და შევეშვი.

არადა ჰესე გვეუბნება თავის წიგნში, რომ მიზნისკენ ისე უნდა ისწრაფვოდე, როგორც წყალში ჩავარდნილი კენჭი მიექანება ფსკერისკენ – პირდაპირ, მიზანმიმართულად და შეუჩერებლად. ჩემი საქციელი კი გამოუცდელ მოთხილამურეს მაგონებს მთის მწვერვალიდან თხილამურებზე შემდგარი ქვევით ნელი სრიალით, სლალომ–სლალომ რომ ეშვება.

ჰესე იმასაც ამბობს: ადამიანი ხშირად ხიდან მოწყვეტილ ფოთოლს ჰგავს, ქარის დაბერილზე ჰაერში რომ ფარფატებს და მიწაზე ეცემა, ზოგი კი ვარსკვლავივითა, მას ვერანაირი ქარი ვერ შეუცვლის მიმართულებას და თავის არჩეულ გზას მიჰყვება.

წიგნი იგავის სტილშია დაწერილი და ერთგვარად ჭკუის დამრიგებლური პათოსი გაჰკრავ. ალბათ, ათი წლის წინ რომ წამეკითხა უფრო მომეწონებოდა, თუმცა ნებისმიერ შემთხვევაში ღირს მისი წაკითხვა. თუნდაც იმიტომ რომ გამეგო, ცოდნის გადაცემა შეიძლება – სიბრძნის არა. (სიბრძნე მაინც სულ სხვაა.) ხო, წიგნში სხვებთან ერთად ერთი პერსონაჟიცაა, ქალი, რომელმაც 42 სასიყვარულო თამაში იცოდა.

გრადუსმა ძალა დაკარგა, მე მოვრჩი.

პ.ს. ფანჯრიდან ხმა მესმის, ვიხედები და რვიანების ხაზვით (არ ვაჭარბებ) მიმავალ კაცს ვხედავ. მიდის, როგორც ზიტჰარტა დადიოდა ჭეშმარიტების საძიებლად, თუმცა ის უკვე სავსეა ჭეშმარიტებით.

Written by ჯორჯ პაიკი

იანვარი 3, 2011 at 17:20

50 ცალი სიამოვნება

ფილმში “აპოლო 13”, კოსმოსურ ხომალდზე მომხდარი ავარიის გამო ეკიპაჟის სიცოცხლეს საფრთხე დაემუქრა. მათ გადასარჩენად საჭირო გახდა ორიგინალური მოწყობილობის გაკეთება. კერძოდ, დიდი ზომის კვადრატული ფორმის საგანი შედარებით უფრო მცირე ზომის ცილინდრში უნდა მოეთავსებინათ. ალბათ, ბევრ თქვენგანს ნანახი აქვს ფილმი და გახსოვთ თუ როგორ განვითარდა მასში მოვლენები, ამიტომ ფილმზე საუბარს აღარ გავაგრძელებ.

ზემოთ მოყვანილი ეპიზოდი მაშინ მახსენდება, როცა სხვადასხვა სახის სიებს ვნახულობ, სადაც როგორც გვეუბნებიან შესულია ყველა დროსი ასი საუკეთესო ფილმი, ან ასი საუკეთესო წიგნი, სიმღერა და ა.შ. ამ დროს მგონია, რომ რაღაც დიდის და ბევრის მოთავსებას ცდილობენ გაცილებით პატარა ნივთში, სადაც ის წესით არ უნდა ეტეოდეს. მსგავსი განცდა დამეუფლა ჩვენს ქვეყანაში დაწყებული პროექტის მიმართაც, რომელსაც “50 წიგნი, რომელიც უნდა წაიკითხო სანამ ცოცხალი ხარ!” ჰქვია. რა პრობლემაა! მოდით და ჩავტენოთ ორმოცდაათეულში ყველა ის წიგნი რომელიც აუცილებლად უნდა წავიკითხოთ, ვცადოთ მაინც.

გასაგებია, ყველას განსხვავებული გემოვნება გვაქვს და პროექტის დასრულების შემდეგ ბევრი ისეთი კარგი წიგნის დასახელებას შევძლებთ რომელიც ორმოცდაათეულში არ იქნება შესული, ან იმ 50 წიგნში მოხვდება ისეთი ნაწარმოები რაც ჩვენთვის შეიძლება მიუღებელი იყოს, თუმცა ამ წამოწყებას გაცილებით უფრო მეტი დადებითი მხარე აქვს, ვიდრე უარყოფითი. ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ 50 წიგნის ახალი გამოცემა დაგვრჩება.

ამას წინათ, ერთ რუსულ საიტზე, სტატიის ავტორი სანქტ–პეტერბუგის მეტროში გაგონილ საუბარზე წერდა. პირველი მოსაუბრე: წუხელ ვერ გამოვიძინე, გვიანიბამდე მარინინას (თანამედროვე რუსი მწრალია) ბოლო რომანს ვკითხულობდი, ძალიან შთამბეჭდავია. მეორე მოსაუბრე: არ წამიკითხავს, მე “ანა კარენინას” ვკითხულობ. პირველი მოსაუბრე: და როგორია ის ქალი, კარგად წერს?  აქ, სნობურად ჩამეღიმა. კი, ვისაც რა უნდა ის იკითხოს, რა ჩემი საქმეა… “საჭიროა ბევრი კითხვა, მაგრამ არა ყველაფრის” – ამბობდა რომაელი ისტორიკოსი ტაციტუსი. ისე, ეს არც ტაციტუსის საქმეა… მაგრამ, როგორც არ უნდა სნობურად ჟღერდეს, მაინც არსებობს ისეთი წიგნები, რომელთა წაკითხვაც სასურველია.

პროექტის ფარგლებში უკვე გამოვიდა პირველი წიგნი, ბალზაკის “შაგრენის ტყავი”. რომ დავფიქრდეთ ჩვენი ცხოვრება ძალიან ჰგავს შაგრენის ტყავს. ისევე როგორც ის ჯადოსნური ტყავი, ჩვენი ცხოვრებაც ყოველდღე სულ უფრო და უფრო პატარავდება, ერთი ეგაა, ჩვენ ცხოვრებაში სურვილების ასრულების მექანიზმი უფრო რთულადაა მოწყობილი. ამიტომ, სანამ სულ არ გამქრალა “შაგრენის ტყავი” ჯობია ბევრი კარგი წიგნი წავიკითხოთ და რაც მთავარია 50 ცალზე არ გავჩერდეთ. ასე ვფიქრობ უბრალოდ, მეტი არაფერი.

ბოლოს იმასაც გეტყვით, თითოეული ახალი წიგნის გამოცემა მარტო მკითხველს კი არ უხარია, არამედ ლურსმნებსაც. დიახ, ლურსმნებს. ისინი მუდამ მოხარულები არიან როცა მათ კედელში აჭედებენ და ზედ წიგნის თაროებს კიდებენ, თაროებზე კი ბევრ წიგნს აწყობენ. მსგავსი მოვალეობა მათთვის ნამდვილი ნეტარებაა. აბა თქვენ ლურსმანი უბრალო რკინის ნაჭერი გეგონათ? ქართველ მხატვარ, ავთო ვარაზს აქვს ნათქვამი: ლურსმანზე დაკიდულ ნახატთან ერთად, მხატვრის ცხოვრების ნაწილიც კიდიაო. დაფიქრდით, რამხელა პაუხისმგებლობა აკისრიათ ლურსმნებს.

ხოდა, თუკი ლურსმანზე შეიძლება ნახევარი ცხოვრების “ჩამოკიდება”, მაშინ რა გასაკვირია დიდი ზომის ოთხკუთხედი ფორმის საგანი მცირე ზომის ცილინდრში რომ ჩავდოთ, ნაწილობრივ მაინც.

გოჭი ადიბასი

with 16 comments

.
რატომ(?)ღაც არავინ გაუჩინარდა თავის ჰანასთან ერთად და ამიტომ მის მაგივრად მე დავუბერავ თქვენთვის, ჩემი კლავიატურიდან თქვენი მონიტორისაკენ.
.
ფილმზე მოგიყვებით. “ღია ზღვა” – ასე ჰქვია ფილმს, რომელშიც დროის დიდ მონაკვეთში მოქმედება ზღვაში ვითარდება. ვერ ვიტყვი რომ ფილმი გენიალურია და ძალიან მინდა ყველამ ნახოს, უბრალოდ სასიამოვნოა გრილ და სველ ნივთიერებებზე წერა. ტალღების ტყლაშუნის ხმისათვის მიყურადება.
.
მოკლედ, ფილმის მთავარი გმირები არიან ცოლ–ქმარი, რომლებმაც როგორც იქნა მოახერხეს თავისუფალი დროის გამონახვა და ერთად გაემგზავრნენ დასასვენებლად, ბაჰამის კუნძულებზე. დანიშნულების ადგილას, სასტუმროში დაბინავდნენ, წყალში იცურეს, სურათები გადაიღეს (ერთი სურათი ხელოვნური ზვიგენის ხახაში თავშეყოფილი) ქალმა იშოპინგა, საღამოთი სანაპიროზე გაისეირნეს, მერე კი შიშვლებმა დაიძინეს. მეორე დილით  ადრიანად გაიღვიძეს, წყალქვეშ ჩასაყვინთი მოწყობილობები აიღეს, კატერზე დასხდნენ, ზღვაში შეცურეს. ინსტრუქტორმა მათ და დანარჩენ მგზავრებსაც აუხსნა თუ რა და როგორ უნდა გაეკეთებინათ, ისიც უთხრა რომ ახლომახლო ზვიგენები ბინადრობდნენ, მაგრამ ნუ შეგეშინდებათ, აგრესიულები არ არიანო. ამის შემდეგ ჩვენმა წყვილმა, წყალზედა მკაცრი რეალობა კატერზე დატოვეს და თავით წყალქვეშა სამყაროში გადაეშვნენ.
.
აი, აქამდე ყველაფერი კარგად იყო, მაგრამ კატერზე დატოვებულ რეალობასთან ერთად, საზღვაო ტრანსპორტზე დაუდევარი ინსტრუქტორებიც დარჩნენ, რომელთა წყალობითაც მოხდა გაუგებრობა და წყილს ზედაპირზე ამოსულმა ცოლ–ქმარმა აღმოაჩინა რომ კატერი უკვე წასულიყო ნაპირისკენ. ისინი მარტონი დარჩნენ ზღვაში. თუმცა იყვნენ ზვიგენებიც, ახლომახლო. ბოლომდე რთული წარმოსადგენია თუ როგორი განცდა შეიძლება დაეუფლოს ადამიანს მსგავს სიტუაციაში. წყალი. წყალი. წყალი. წინ, უკან, მარჯვნივ, მარცხნივ – ყველგან წყალი.ახლომახლო ზვიგენები. ახლომახლო. მათ დაბლა კი “ჯადოსნური სამეფო” – ასე ერქვა იმ წყალქვეშა არე–მარეს. გავიდა ერთი საათი, ორი, სამი… დრო გადიოდა.
.
თავიდან სიუზანი და დანიელი ცდილობდნენ მხნედ ყოფილიყვნენ და ერთმანეთს ამხნევებდნენ, მაგრამ ერთ ეპიზოდში ნერვებმა უმტყუნათ და ნამდვილი ოჯახური სცენა გაითამაშეს – დაიწყეს კამათი. შენი ბრალია აქ რომ წამოვედითო, ჩემი კი არა შენი ბრალიაო და ა.შ.
.
ცოლ–ქმრის ჩხუბს ზვიგენმაც მოჰკრა ყური. იმ ბრიყვს ეგონა მართლა ჩხუბობენო და მათთან უფრო ახლოს დაიწყო ცურვა. სულ ახლოს.
.
ფილმის ფინალს არ გეტყვით, ან გამოიცანით, ან უყურეთ და თავდ ნახეთ რაც მოხდება.

უცნაური დამთხვევაა, მაგრამ ზუსტად ფილმის ნახვის შემდეგ წავაწყდი ამ სურათს ინტერნეტში.

ესეც მკაცრი რეალობა, რისგან გაქცევასაც ცდილობდნენ ფილმის გმირები. ასეა, პატარა თევზები (თითქმის) ყოველთვის დიდი თევზის მუცელში ხვდებიან.

ხო, მართლა, თევზის მუცელზე გამახსენდა. ცოტა ხნის წინ ხელში ჩამივარდა (არ მკითხოთ როგორ) წერილი, რომელიც თურმე ზვიგენის მუცლიდან ამოღებულ ბოთლში აღმოჩენილა. აი, ეს წერილი:

გამარჯობა

დიდი დრო გავიდა რაც შენთვის წერილი აღარ მომიწერია. თავი წერილებით ამევსო. იმედია მაპატიებ. შენც უნდა გამიგო. არ მიყვარს როცა მიბრაზდები. მართალია მე ეგეთიც მიყვარხარ, მაგრამ მაინც. ამიტომ თავი დაანებე გაბრაზებებს და საკუთარი თავიდან კატაპულტირებას.

დღეს გასტრონომიულ–ფილოსოფიურ თემაზე გესაუბრები. რამდენიმე დღის წინ მეგობარმა მთხოვა გოჭების კასტრაციაში დავხმარებოდი. მინდა გითხრა, რომ აქამდე მსგავს საქმიანობაში შემჩნეული არ ვყოფილვარ, (ღიმილი) მაგრამ უარი მაინც ვერ ვუთხარი. ავდექი და წავედი. მივედი თუ არა, კასტრირების პროცედურაც დაიწყო.  “ქირურგი” გადამდგარი ვეტექიმი გახლდათ, ულვაშებიანი. მართალია დილა იყო, მაგრამ უკვე გადაკრული ჰქონდა. ჩემი მოვალეობა, მიწაზე განრთხმული გოჭის უკანა ფეხებით დაჭერაში გამოიხატებოდა. საწყალი ცხოველი, კაფკას “პროცესის” პერსონაჟის მსგავსად ვერ გაეგო თუ რა დააშავა და რა გვინდოდა მისგან, ამიტომ ხმამაღლა ჭყიოდა. აღარ მოგიყვები ლანცეტზე, სისხლებზე და სხვა რაღაცეებზე, უბრალოდ გეტყვი, ყველაფერი ჩემს თვალწინ, ოც სანტიმეტრში ხდებოდა.

როგორც იქნა მოვრჩით და ხელში შეგვრჩა ოთხი დაკოდილი გოჭი და რვა ცალი ყვერი. გაგიკვირდება და წინ უარესი მელოდა. ეს უარესი კი ტაფაში შემწვარი ყვერები იყო, რომელიც უნდა გვეჭამა. (ღიმილი) თუმცაღა არც ისეთი ცუდი გამოდგა როგორც ერთი შეხედვით მეგონა. გემრიელი იყო, ნამდვილი დელიკატესი. (რა ფუ, გემრიელი იყო მეთქი.) “ქირურგიც” საინტერესო ადამიანი აღმოჩნდა. ბევრჯერ თქვა: არ გავაკეთე კარგი საქმე, მაგრამ რას ვიზამო. თურმე “ინტელექტკლუბის” მოყვარული ყოფილა. სულ ზეპირად იცოდა მოთამაშეების გვარები. ბოლო “ბროლის ბუ”–ზე ყველა ერთსულოვნად შევთანმხდით რომ მაგარია და დავიშალეთ.

მწუხრისას ხელში ზაზა ბურჭულაძის ახალი რომანი “ადიბასი” ავიღე და კითხვა დავიწყე. რომანის დასაწყისში სიტყვა ადიბასის განმარტების წაკითხვისთანავე, რაც ყოველივე ყალბს, სუროგატს ნიშნავს, გოჭები გამახსენდნენ – გოჭი ადიბასი, გოჭი რომელიც ღორი რომ გახდებოდა დედალ ღორებში უნდა ევლო, ახლა კი იგი ამას ყვერების არქონის გამო ვეღარ გააკეთებს. წიგნში მოქმედება 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს ვითარდება. ქვეყანაში ომია, წიგნის გმირები კი არაადეკვატურად მოქმედებენ, ისე იქცევიან, ვითომც არაფერი არ მომხდარა. კითხვის დასრულების შემდეგ ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა რომ ადიბასის პერსონაჟები, მიუხედავად იმისა რომ მთელი რომანის დროს მხოლოდ სექსზე ფიქრობენ და ჟიმაობენ, ისინი მაინც გოჭ ადიბასებად რჩებიან. ცუდი კი ის არის, რომ ისინი მხოლოდ წიგნის პერსონაჟები არ არიან. ნეტა ვინ შეჭამა ჩვენი ყვერები?

სულ ეს იყო ჩემო ჰანა. ახლა ამ წერილს ავიღებ, ბოთლში ჩავდებ და ზღვაში მოვისვრი. მაინც გინდოდა ვინმეს ასე რომანიკულად გამოეგზავნა წერილი და აჰა, აგისრულდა ოცნება. სანამ ჩემზე გაბრაზებული იქნები, მანამდე სულ ასე გამოგიგზავნი წერილებს. კარგად.

არავინ

დაუჯერებელია პირდაპირ, არავინს ვერსად ვერ გავექეცი.

მე–13 პაემანი

with 11 comments

დღეს ჩვენი მე–13 პაემანი მინდა გავიხსენო. შენი ორიგინალური იდეები ყოველთვის მაოცებს, მაგრამ ტყის სიღრმეში, ბეწვის ხიდზე, შეხვედრა მაინც განსაკუთრებული იყო. ახლაც რეალურად ვგრძნობ იმ ადგილას გამეფებულ გარემოს. უცნაური ადგილი აღმოჩნდა, უცნაური და ამავდროულად ცოტა ფანტასტიკურიც. ჯერ მარტო ისეთი ჩუმი ხმაური იდგა ირგვლივ.

იცი რას მაგონებს ეგ სიჩუმე? წარმოიდგინე რომ ჰოლივუდში გადაღებულ ისტორიულ ფილმს უყურებ, სპეცეფექტებით და ყველა იმ დეტალით რაც მსგავსი სიუჟეტის ფილმს სჭირდება. საბრძოლო ბატალიების დროს კი ცოტა ხნით კადრი გააჩერე და ყური მიუგდე – უამრავ ხმას გაიგონებ!

ხმლების ჭახა–ჭუხს, ცხენების ჭიხვინს და ფლოქვების თქარათქურს, მეომრების ქოშინს, ყვირილს, ვაის, უის, კვნესას, დაჭრილი მებრძოლების სხეულიდან შადრევანივით ამოხეთქილი სისხლის ხმას, სისხლის მიწაზე დინების ხმას… აი, იმ უდაბურ ადგილასაც ზუსტად ეგეთი სიჩუმე იყო. პაუზის ღილაკზე თითის დაჭერა და ყველაფერი ერთნაირად ახმაურდებოდა. მაგრამ გადავრჩით. (ღიმილი)

მაშინ შენ ერთ მომენტში მკითხე – რაზე ფიქრობ? – მე გიპასუხე: არაფერზე მეთქი. ვიცრუე. არ მინდოდა სასიამოვნო დუმილი დამერღვია. სამაგიეროდ ახლა გაგიზიარებ ჩემ იმდროინდელ ფიქრებს.

ბედისწერაზე და შემთხვევითობაზე ვფიქრობდი ჰანა. ტორტონ უაილდერის (Thornton Wilder) წიგნი გამახსენდა – The Bridge of San Luis Rey. მოთხრობა პერუს მთებში ხიდის ჩანგრევით იწყება, რასაც ბერი შეესწრო, რომელიც ბედის წყალობით ხიდის ჩანგრევამდე ორიოდე წუთით ადრე გაჩერდა იქვე ახლოს – სულის მოსათქმელად. უბედურ შემთხვევას ხუთი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ბერმა კი გადაწყვიტა მათი წარსულის შესახებ ფაქტები შეეგროვებინა და შეძლებისდაგვარად დაედგინა თუ რატომ მაინცადამაინც ის ადამიანები და არა სხვები. რა იყო ეს, შემთხვევითობა თუ ბედისწერა?

ხიდზე იმას ვფიქრობდი, ჩვენი ერთმანეთთან შეხვედრა ბედისწერა იყო თუ შემთხვევითობა. რატომ არ ჩაინგრა მაშინ ხიდი როცა ჩვენ გავიარეთ? და თუ ჩაინგრეოდა რა იქნებოდა ამის მიზეზი?

ამ თემზე სხვა დროსაც მიფიქრია. ალბათ, ხვდები რომ პასუხის გაცემა ადვილი არაა. თვითონ წიგნი კი ძალიან საინტერესოა და გირჩევ წაიკითხო. ავტორს ნაშრომისთის პულიცერის პრემია მიანიჭეს და ასევე აღიარებულია ამერიკული ლიტერატურის კლასიკურ ნაწარმოებად. წიგნის თავიდან – ბოლომდე გააზრება არც ისე ადვილი საქმეა. მასში ვერც ცალსახა პასუხებს მიიღებ დასმულ კითხვებზე. მე საკმაოდ ადრე წავიკითხე და კარგად აღარც მახსოვს. ბოლოს ერთ ნაწყვეტს მოვიტან წიგნიდან:

А скоро и мы умрем, и память об этих пятерых сотрется с лица земли; нас тоже будут любить и тоже забудут. Но и того довольно, что любовь была; все эти ручейки любви снова вливаются в любовь, которая их породила. Даже память не обязательна для любви. Есть земля живых и земля мертвых, и мост между ними – любовь, единственный смысл, единственное спасение.

არავინ

გიორგობა კატალონიურად

with 10 comments

წმინდა გიორგის დღესასწაული სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა დროს აღინიშნება. კატალონიაში თავისი მფარველის დღეს 23 აპრილს აღინიშნავენ.

შუა საუკუნეებიდა საფუძველი ჩაეყარა ტრადიციას, რომლის მიხედვითაც, 23 აპრილს ყველა კატალონიელი მამაკაცი თავის შეყვარებულს, მეუღლეს, ან უბრალოდ ახლობელ ქალბატონს ჩუქნის წითელ ვარდს, სიყვარულის ნიშნად. ლეგენდის მიხედვით, წმინდა გიორგი დრაკონს შეებრძოლა პრინცესას გადასარჩენად და მოკლა ის. მიწაზე დაღვრილი დრაკონის სისხლიდან კი სასწაულებრივად წითელი ვარდი ამოსულა.

გასული საუკუნის დასაწყისიდან, ამ ტრადიციას კიდევ ერთი დეტალი დაემატა, კერძოდ  – ქალები ვარდის სანაცვლოდ წიგნს ჩუქნიან კაცებს. მართალია ეს იდეა თავიდან ბარსელონელი წიგნის გამომცემლების მიერ მოგონილი ფანდი იყო წიგნების გასაღების მიზნით, რომლებმაც თავიდან უფასოდ დაარიგეს წიგნები, მაგრამ ფაქტია რომ საბოლოოდ მშვენიერი დღესასწაული მიიღეს ბარსელონაში მაცხოვრებლებმა და მთლიანად კატალონიელებმა. თვითმხილველები ამბობენ რომ ამ დღეს ვერ ნახავთ ქალს, რომელსაც ვარდი არ ეჭიროს ხელშიო. ვარდის და წიგნის ბიზნესიც ვითარდება – მილიონობით  ვარდი და 400 000  გაყიდული წიგნი.

დღესასწაულის დროს, მთელი დღის მანძილზე ხალხი ბარსელონას ქუჩებში დასეირნობს, ცეკვავენ ეროვნულ ცეკვებს, ლიტერატურულ კაფეებში კითხულობენ სერვანტესის ”დონ კიხოტს”.

1995 წლიდან იუნესკომ 23 აპრილი წიგნის და საავტორო უფლებების დღედ გამოაცხადა.

წიგნებით, ვარდებით და ბოროტებაზე სიყვარულით გამარჯვებული სავსე ქალაქი – ბარსელონა.

პ.ს. წითელ ვარდზე ოსკარ უაილდის მოთხრობა გამახსენდა – ”ვარდი და ბულბული” . მოთხრობაში, შეყვარებული სტუდენტის დასახმერებლად, ბულბული მთელი ღამე ვარდს უმღეროდა და სხეულზე ეკალს ირჭობდა რომ როგორმე თავისი სისხლით ვარდი გაეწითლებინა… ბულბული უსულოდ დაეცა ბუჩქის ძირას და ვარდიც გაწითლდა. დილით ბიჭს წითელი ვარდის დაინახვა ძლიერ გაუხარდა, მოწყვიტა ყვავილი და შეყვარებულისკენ გაემართა, რომელიც დაპირდა, რომ თუ წითელ ვარდს მიუტანდა მაშინ მას ეცეკვებოდა. მივიდა ბიჭი სატრფოსთან, ხელში წითელი ვარდი ეჭირა, მაგრამ გოგომ წარბი შეკრა და მიუგო:

-ვშიშობ, ეს ვარდი ჩემს კაბას არ მოუხდება, – თქვა მან, – ეგეც რომ არა, კამერჰერის ძმისწულმა ნამდვილი თვალ-მარგალიტი გამომიგზავნა და ყველამ იცის, რომ თვალ-მარგალიტი ყვავილზე უფრო ძვირფასია.

– ღმერთმანი, დიდი უმადური ვინმე ბრძანებულხართ, – თქვა სტუდენტმა და გაბრაზებულმა ყვავილი ქუჩაში ისროლა. ვარდი თხრილში ჩავარდა და ზედ ეტლმა გადაუარა.

ამიტომ, თუ არ გინდათ ბევრი გათელილი ვარდის ნახვა ქუჩებში, მაშინ ბარსელონა 23 აპრილის საღამოსვე უნდა დატოვოთ.

ჯორ(ჯ)ი

with 3 comments

ქარის წისქვილი

გამომცემლობა “საბჭოთა მწერალი” 1961 წელი. ალფონს დოდეს მოთხრობათა კრებული “წერილები ჩემი წისქვილიდან” წიგნის ტირაჟი 30 000. ფასი 62 კაპიკი. წიგნი მცირე ზომისაა, მაგარყდიანი, მუქი მწვანე ფერის, 223 გვერდიანი, ნაბეჭდი ტექსტი გვერდის კიდეზე არ არის მიჭყლეტილი და ადვილად იკითხება, როგორც შინაარსის ასევე ტექნიკური მახასიათებლების გამო. წიგნი ისეთი კომფორტულია, ხელში რომ დაიჭერ გაშვება აღარ მოგინდება, და თუ მაინც კითხვისას ძილი მოგერია, საწოლზე წამოწოლილი წიგნს თავნთან ახლოს დაიდებ და ხელში ჩაბღუჯავ. მე ძალიან მომწონს გარეგნულად ლამაზი წიგნები. რათქმაუნდა მთავარი შინაარსია, მაგრამ კითხვის განწყობის შესაქმნელად წიგნის ვიზუალურ მხარეს დიდი მნიშვნელობა აქვს. ერთი სიტყვით წიგნი ქალივითაა. ქალშიც მთავარი მისი შინაგანი სამყაროა, თუმცა გარეგნობასაც თავისი ადგილი უკავია მოწონების იერარქიულ შკალაზე. ახლა სამიოდე სიტყვით წიგნის სამი მოთხრობის შესახებ მოგითხრობთ.

მეწისქვილე კორნელის საიდუმლოება

აქ საუბარია მოხუცი მეწისქვილის შესახებ, რომელიც ვერ ურიგდება ტექნიკურ პროგრესს, მისთვის მიუღებელია ახალი, ორთქლის წისქვილები. ის ხომ მთელი ცხოვრება თავის ქარის წისქვილში მუშაობდა სადაც ხორბლის ფქვასთან ერთად სოფლის მოსახლეობა ერთად იკრიბებოდა, საუბრობდა, მღეროდა, ცეკვავდა… მას შემდეგ კი რაც თანამედროვე წისქვილები აშენდა ხალხმა დაივიწყა მოხუცი კორნელი თავის ქარის წისქვილიანად. მოხუცი კი ისე იქცეოდა თითქოსდა წისქვილი მუშაობას არ წყვეტდა. ხორბალი არავის მიჰქონდა კორნელთან და ვერავინ ვერ ხვდებოდა როგორღა მუშაობდა წისქვილი. საიდუმლოს ფარდა რამოდენიმე წლის შემდეგ აეხადა. გაირკვა რომ წისქვილში ხორბლის ერთი მარცვალიც არ დაგორავდა. მეწისქვილე მხოლოდ ხალხის მოსატყუებლად ამუშავებდა (ვითომ) წისქვილს და ასეთი სახით გამოხატავდა პროტესტს ორთქლზე მომუშავე წისქვილების მიმართ. რას ვიზავთ… დროს თავისი მიაქვს. ბატის ფრთის საწერი მოწყობილობა კლავიატურამ ჩაანაცლა, გილიოტინა – ელექტროსკამმა.

ოქროსტვინიანი კაცის ლეგენდა

იყო და არა იყო რა, იყო ერთი კაცი, რომელსაც ოქროს ტვინი ჰქონდა. ბავშვობისას თავის მძიმე თავს დიდი გაჭირვები დაატარებდა, ხან რას მიეჯახებოდა და ხან რას. ერთხელ მაღალი სიმაღლიდან გადმოვარდა. მარმარილოს ფილაქანზე დაცემისას თავმა ისე დაიწკარუნა რომ არავის ეგონა თუ ბავშვი გადარჩებოდა, მაგრამ გადარჩა. თავიდან მხოლოდ რამოდენიმე წვეთი შედედებული ოქრო გამოუვიდა და სულ ეგ იყო. ბავშმა ოქროს ტვინის შესახებ 18 წლის ასაკში შეიტყო. აბა ამის მერე სახლში რაღა გააჩერებდა. დაიწყო მოგზაურობა, ქეიფი, გართობა, დროსტარება… ხარჯებს კი ტვინიდან მოგლეჯილი ოქროს ნატეხებით ფარავდა. ოქრო ტვინთან ერთად თავდებოდა. (ან პირიქით) ბოლოს მაღაზიაში მეუღლისთვის საჩუქარს ყიდულობდა (ამ დროს იმდენად ცოტა ტვინი ჰქონდა დარჩენილი რომ ცოლის გარდაცვალების ამბავი აღარ ახსოვდა) როცა ტვინიდან მოგლეჯილ ოქროს სისხლიც გამოჰყვა და ადგილზე აღესრულა. თავში მუშტს ვიკაკუნებ მაგრამ რა აზრი აქვს, არ წკრიალებს, გინდ მკვახე საზამთროს ჩაუკაკუნე და გინდ ჩემ თავს.

პაპის ჯორი

“ლამაზი, შავი, წაბლისფრად დაწინწკლული, მაგარი ფეხებით, მბზინავი ბეწვით, ფართო და სავსე გავით.” – ასეთი ჯორი ყავდა პაპს, რომელსაც იგი ძალიან უყვარდა. დღე ისე არ ჩაივლიდა პაპს ჯორისთვის დიდი ჯამით –  ფრანგული წესით შეზავებული, ბევრი შაქრით და ნელსაცხებლით – ღვინო რომ არ მიერთმია. ჯორიც ერთგულად ემსახურებოდა პატრონს. ამ სიამტკბილობაში იყვნენ როცა პაპის კეთილგანწყობა და თვით ჯორის მოვლის უფლება ვინმე ტისტე ვედენმა მოიპოვა. ეს ვედენი დიდი არამზადა გახლდათ. იმის მაგივრად რომ ღვინო ჯორისთვის მიეტანა, იგი თავად სვავდა ამფსონებთან ერთად და მერე ჯორს უმოწყალოდ აწვალებდნენ. ხან ყურს აუწევდნენ ხან კუდს და იყვნენ ერთ ამბავში. ჯორი ითმენდა. ერთხელ ვედენმა ჯორს მორიგი ოინი მოუწყო. ჯორი მთელი საათის განმავლობაში ხვეული კიბით ატარა და სამრეკლოს წვერში აიყვანა, იქ კი მარტო დატოვა. თქვენ ვერ წარმოიდგენთ რამხელა შიში და სირცხვილი ჭამა ჯორმა სამრეკლოზე. შიში იმიტომ რომ ჯორი იყო და სიმაღლის ეშინოდა, კიბეებზეც ვერ ჩამოვიდოდა, სულ დაიმტვრეოდა. სირცხვილი იმიტომ რომ როცა თოკებით ჩამოჰყავდათ სამრეკლოდან, მოედანზე უამრავი ხალხი იყო შეკრებილი და ყველა მას დასცინოდა. ჯორი ჯერ კიდევ სამრეკლოზე ყოფნისას დაპირდა ოინბაზ ვედენს რომ წიხლს უთავაზებდა აუცილებლად, მაგრამ სანამ დანაპირებს აასრულებდა ვედენი ქალაქიდან წავიდა და მხოლოდ შვიდი წლის შემდეგ დაბრუნდა უკან. როგორ ფიქრობთ ჯორს პირობა დავიწყებული ჰქონდა? არა! როგორც კი შანსი მიეცა მაშინვე გემრიელად ჰკრა ტლინკები არამზადას. yes!

ახლაღა შევამჩნიე როგორი კეთილხმოვანი კავშირია სიტყვებს შორის: ჯორი და ჯორჯი. რა მინდოდა, ვყოფილიყავი გიორგი…

Written by ჯორჯ პაიკი

აგვისტო 2, 2009 at 10:04